BBC News, ትግርኛ - መእተዊ ገጽ

ኤርትራ፡ ዘቤታዊ ጉዳያት ኣብ መደረ ፕረዚደንት ኢሳይያስ

ኤርትራ ትማሊ ኣብ ዘብዓለቶ መበል 35 ዓመት መዓልቲ ነጻነት፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣብቲ ኣብ ስታድዮም ኣስመራ ዝተኻየደ ጽንብል 22 ደቃይቕ ዝወሰደ መደረ'ዩ ኣስሚዑ። ካብዚ 22 ደቃይቕ ከኣ ነቲ ኣስታት ኣርባዕተ ደቃይቕ'ዩ ንዘቤታዊ ጉዳያት ገሊጽሉ።

ኣመሪካ፡ ኣብ መንጎ ኣስመራን ዋሽንግተንን 'ሓድሽ ምዕራፍ' ከም ዝተጀመረ ኣፍሊጣ

ኣመሪካ፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ መንጎ ክልተአን ሃገራት "ሓድሽ ምዕራፍ" ከም ዝተጀመረ ብምግላጽ ድማ ኣብ ሓባራዊ ርግኣትን ቍጠባዊ ብልጽግናን ብሓባር ንምስራሕ ዘለዋ ድሌት ገሊጻ።

ምክልኻል ኢትዮጵያ፡ ብዛዕባ "ጽምዶ" መግለጺ ከም ዝሃበ ኣፍሊጡ

ዳይረክተር ወጻኢ ዝምድናታትን ወተሃደራዊ ምትሕብባርን ሜጀር ጀነራል ተሾመ ገመቹ፡ንጽምዶ ናብ "ባይታ ከነውርዶ ኢና" ኢሉም ምንቅስቓስ ንዘካይዱ ኣካላት'ውን ኣጠንቂቑ። እቲ ዳይረክተር ነዚ ዘፍለጠ ብ22 ግንቦት 2026 ምስ ሃገራዊ ተለቪዥን ኣብ ዘካየዶ ቃለመሕትት እዩ። እቲ 21 ደቓይቕ ዝሸፈነ ቃለመሕትት፡ ምሉእ ትሕዝቶኡ ኣብቲ "ጽምዶ" ዝበሎ ምንቅስቓስ ዘተኰረ'ዩ ነይሩ።

ኤርትራ ኣብ መበል 35 ዓመት ናጽነት፡ ታሪኽ ምስሳን ህዝብን ፈተና ስደትን

ድሕሪ ናጽነት ካብ 1991 ጀሚሩ ክሳዕ 2016 ዝነበረ ናይ ርብዒ ዘመን መዋእል፡ ምስሳን ህዝቢ ኤርትራ ምስ ጐረባብቱ ክነጻጸር እንከሎ ፍጹም ዝተፈልየን ዝወሓደን ምዃኑ መረዳእታታት ሕቡራት ሃገራት የረጋግጹ።

መንገዲ ኣየር ባድር ካብን ናብን ኣስመራ ንግዳዊ በረራታት ጀሚሩ

መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብ መስከረም 2024 ጀሚሩ በረራታቱ ናብ ኣስመራ ድሕሪ ምቍራጹ፡ ገያሾ ብሰንኪ ቀጥታዊ በረራታት ዘይምህላዉ ብዱባይ፡ ካይሮን ኢስታንቡሉን ኣቢሎም ክሳብ 17 ሰዓታት ዝበጽሕ ናይ ትራንዚት ጕዕዞ ክወስዱ ተገዲዶም ጸኒሖም እዮም።

ኤርትራ፡ ምስ ኵሉ ጸጋታታ ስለምንታይ ወጻእተኛታት በጻሕቲ ዘይገሹዋ?

ኤርትራ፡ ካብ ድቃሳ ምስተበራበረት ንጸጋታት ክትሰርሓሉ እንተጀሚራ መስሕብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትከውን ዓቢይ ተኽእሎን ዕቝር ጸጋታትን ከምዘለዋን ዘጠራጥር ኣይኰነን፤ ሕጂ ግን ብድኽመት ምሕደራ ዝተዳህከት፡ ኣዝያ ዕጽውቲ ሃገር እያ።

ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብዘይቅዋምን ምርጫን ንልዕሊ 35 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝርከብ መራሒ

ኣብ 1993፡ ኤርትራውያን መሰል ርእሰ-ውሳነኦም ብረፈረንዱም ምስ ኣረጋጋጹ፡ ኢሳይያስ ንፈለማ እዋን ከም መራሒ ኤርትራ ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ተራእየ። ኣብ ዋዕለ መራሕቲ ኣፍሪቃ ኣብ ካይሮ ኣብ ዝተሳተፈሉ፡ ነቶም ኣብ ስልጣን ዝጸንሑ ወለዶ መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ "ንሓያሎ ዓመታት ኣብ ስልጣን ክዅየጡ ዝደልዩ፡" ክብል ዘሊፉዎም።

ኤርትራ ብኸመይ ካብዚ ዘይብተኽ ዓንኬል ኲናትን 'መዋእል ክሳራን' ክትገላገል ትኽእል?

እቲ ዝበዝሕ ኣፍራዪ ዓቕሚ ሰብ እታ ሃገር፡ ካልኣይ ደረጃ ይዅን ዩኒቨርሲቲ ዝወድአ ከይተረፈ፡ ኣብ ሰራዊት ከቲቱ ብዘይኣድማዕነት ዝጸንሐ'ዩ። በዚ ድማ እቲ እንኮ መዋጽኦ መንእሰያት ኤርትራ፡ ስደት ኰይኑ ጸኒሑን ኣሎን። ብሰንኪ ብሕታዊ ወፍሪ ዘየተባብዕ ፖሊሲ መንግስቲ ድማ ናይ ወጻኢ ኣውፈርቲ ክኣትዉስ ይትረፍ እቶም ኣብ ውሽጢ ዓዲ ንኣሽቱን ማእከሎትን ንግዳዊ ትካላት ብምምስራት ክንቀሳቐሱ ጀሚሮም ዝነበሩ ብዙሓት ሰብ ጸጋ ዜጋታት'ውን ግዳይ ናይቲ ኵነታት ኰይኖም ምስ ገንዘቦም ናብ ስደት ውሒዞም'ዮም።

ኤርትራ፡ ጽምዶ ጽቡቕ እዩ - ግን መን ምስ መን፡ ንምንታይ ዕላማኸ?

እቲ ኣብ መንጎ መንግስቲ ኤርትራን ህወሓትን ክግበር ዝዕደም ዘሎ ጽምዶ ግን ብምንታይ ዝተደረኸ እዩ? እቶም ኣብ ኵናት ሓድሕድ ኢትዮጵያ 2020 – 2022 ሓድሕድ ዝተዳመዩ፡ ሕዱር ቅርሕንቲ ዝነበሮም ሓይልታት ስለምንታይ ኣብዚ ግዜ'ዚ ክላፈኑን ክጻመዱን ደልዮም?

ትግራይ፡ ክሳብ መዓስ እያ ዓውደ-ኲናት ኰይና ክትነብር?

ብሰንኪ'ቶም ካብ ቅድሚ 100 ዓመታት ኣትሒዞም ዝተኻየዱ ተኸታተልቲ ውግኣት ኣእላፍ ሰባት ሃሊቘም፡ ንብረትን ጥሪትን በሪሱ፡ ኣግራብን ዘራእትን ጣሕሲሱ፡ እንስሳ ዘ-ገዳም እውን ፈሊሰን። እንተዀነ፡ ሎሚ እውን ካልእ ህልቂት ከስዕብ ዝኽእል ደበና ኲናት የንጸላሉ ኣሎ።

ቪድዮ,

ዕቑር ዩራንየም ኢራን: ዓብዪ ስግኣትን ሕማም ርእስን ኣመሪካ

ጠፈርተኛታት ኣርተሚስ ምስ መሬት ዘለዎም ርክብ ኣብ ዝቋረጸን 40 ደቓይቕ እንታይ'ዮም ክገብሩ?

እዞም ኣርባዕተ ጠፈርተኛታት፡ ኣብ ዙርያ ወርሒ ብምኹላል ድሮ ንዓለምና ፍሉይ ተምሳጥ ዝፈጠሩ ኣሳእል ኣካፊሎምዋ እዮም። ቅድሚ ልዕሊ 50 ዓመታት፡ ጠፈርተኛታት ኣፖሎ፡ ናብ ወርሒ ኣብ ዝገበርዎ ተልእኾ ብዝተፈጥረ ምቁራጽ ርክባት ስዒቡ ብሕታውነት ገጢሙዎም ነይሩ።

ቪድዮ,

ኣብ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ኲናት፡ እቲ ዝኸበረ ኲናት ኣመሪካ ድዩ?

ኣመሪካ ኣብ ወተሃደራዊ ንጥፈታት ብዙሕ ወፍሪ እያ ትገብር፣ እዚ ኣብ ዓመት ሓደ ትሪልዮን ዶላር ይበጽሕ። ከምኡ’ውን ሓፈሻዊ ወተሃደራዊ ባጀት ምምሕዳር ትራምፕ ብዓቢኡ ምስ ዝሓለፉ ምምሕዳራት ዝሰማማዕ እዩ።

ቪድዮ,

ኢራን፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ራዕዲ ንምፍጣር ብኸመይ'ያ ሕሱራት ድሮናት ትቀጥም ዘላ?

ዶናልድ ትራምፕ፡ ብ28 ለካቲት ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ነፈርቲ ክፍጸም ምስ ጀመረ፡ ሚሳይልን ኢንዳስትሪ ሚሳይልን ኢራን፡ "ምሉእ ብምሉእ" ክጠፍእ'ዩ፡" ኢሉ። ድሮናት ዝምልከት ግን ኣይተዛረበን። እቲ ኲናት ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ፡ ልዕሊ ክልተ ሽሕ ትሑት ዋጋ ዘለወን ድሮናት ተጠቒማ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ መጥቃዕቲ ክትፍጽም ጸኒሓ።

ቪድዮ,

ኣብ ኲናት ትግራይ ዝተሳተፋ ደቀንስትዮ ብዛዕባ ዝስጋእ ዘሎ ሓድሽ ኲናት

ካብ ጆን ፎስተር ዳላስ ክሳዕ ማሳድ ቡሎስ፡ ዝተሓላለኸ ምዕራፋት ዝምድና ኣስመራን ዋሽንግተንን

ካብ ታሪኻዊ መደረ ፎስተር ዳላስን እገዳ ዓሰርተታት ዓመታትን ዝነቅል ዝሑል ዝምድና ኣስመራን ዋሽንግተንን፡ ሕጂ ብሳላ ስትራተጅያዊ ኣገዳስነት ቀይሕ ባሕሪ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ይስጕም ኣሎ። እዚ ብምምሕዳር ትራምፕ ዝተጀመረ ናይ ለውጢ ንፋስ፡ ንዝጸንሐ ዲፕሎማስያዊ ዕጽዋ ሰይሩ ሓድሽ ተስፋ የቃልሕ ኣሎ። እቲ ሕቶ ግን፡ እዚ ሓድሽ ጽምዶ ንመጻኢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብኸመይ ክጸልዎ እዩ?

ኣብ ዛዕባ ምሕዳስ ዝምድና ኤርትራ-ኣመሪካ እንታይ ይበሃል ኣሎ?

ገለ ሰበስልጣን መንግስቲ ኣመሪካ ነበር፡ ንመዝገብ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራን ኵነታት መንግስቲ ኤርትራን ብምልዓል፡ ነቲ ውሳነ ተቓውሞኦም የስምዑ ኣለዉ። ገሊኦም ድማ እቲ ውሳነ ቅኑዕ ምዃኑ፡ እቲ ኻልእ ብዛዕባ ኤርትራ ዝለዓል ዘሎ ጉዳያት ካልኣዊ ወይ ከም ውሽጣዊ ጉዳይ ሸለል ዝብሉ ኣለዉ።

ካብ ካርቱም ክሳብ መቐለ፡ ሓደ ሃገር ብዙሓት ሓይልታት

ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝርአ ዘሎ ምብዛሕ ዕጡቓትን ምፍራስ ትካላትን፡ ንሰላምን ህላወን ሃገራት ዓቢ ስግኣት ኰይኑ ኣሎ። እዚ ካብ ሱዳን ክሳብ ኢትዮጵያ፡ ካብ ደቡብ ሱዳን ክሳብ ሶማልያ ዝዝርጋሕ ግጭታት፡ ንዘተ ብብረት ብምትካእ ንሃገራት ናብ ዘይውዳእ ዕንወት እናመርሐን ይርከብ።

ኒዩክሌር ዘለወን ሃገራት በዓል መን'የን፤ ብኸመይ ከ ወኒነንኦ?

ሓላፊ ኣህጉራዊ ኤጀንሲ ኣቶሚክ ጸዓት ራፋኤል ግሮሲ ብረቡዕ ኣብ ሴኡል ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብ ዮንግብዮን ኣብ ዝርከብ ህንጻር ኒዩክሌር፡ ሰሜን ኮርያ "ቅልጡፍ ወሰኽ" ምንቅስቓስ ኒዩክሌር ከም ዝተራእየ ብምግላጽ፡ ነቲ ኣብ ዓቕሚ ኒዩክለራዊ ኣጽዋር "ኣዝዩ ከቢድ ወሰኽ" ክብል ዝገለጾ ኣመልኪቱ።

ካብ ሆርሙዝ ናብ ማላካ፡ እቲ ሓድሽ ጂኦ-ፖለቲካዊ ወጥሪ

ኣብቲ ንዓለምና ወሳኒ መስመር ማይ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝካየድ ዘሎ ዕጽዋ ከይኣክል፡ "መትኒ" ንግዲ ዓለም ዝዀነ ካልእ መስመር መጓዕዝያ ባሕሪ ቈላሕታ ክረክብ ጀሚሩ ኣሎ። ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ግዝኣት ኢንዶነዥያ ወተሃደራዊ በረራታት ንምክያድ ዘቕረበቶ ሕቶ፡ ነቲ ኣብ ደቡብ ምብራቕ እስያ ዝርከብ መጻብቦ ማላካ ዓለምለኻዊ ቈላሕታ ክረክብ ገይሩዎ ይርከብ።

ትግራይ፡ ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ናብ ስልጣን ተመሊሱ

ዝምድና ዋሽንግተን-ኣስመራ፡ ብወገን ኤርትራ ዝተዋህበ መግለጺ እንታይ ይብል?

ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ነቲ ኣብ ዛዕባ ተበግሶታት ምልዓል እገዳን ምምሕያሽ ዝምድናን ኤርትራን ኣመሪካን ኣመልኪቱ ዝወሃብ ዘሎ ርእይቶታት ምላሽ ሂቡሉ።

መቐለ፡ ጀነራል ታደሰ ንውሳነ ህወሓት ኣመልኪቱ ዝሃቦ ምላሽ

ማእከላይ ኰሚቴ ህወሓት፡ ብሰንበት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ብመሰረት ስምምዕ ፕሪቶርያ ዝተመስረተን ንዝሓለፉ ኣርባዕተ ዓመታት ኣብ ስልጣን ዘሎን፡ ግዝያዊ ምምሕዳር፡ ፈሪሱ በቲ ቅድሚ ኲናት ኣብ ዝተገብረ በይናዊ መረጻ ዝቖመ ክለላዊ መንግስቲ ክትካእ እዩ ወሲኑ።

ኣብ ግጭት ኣመሪካን ኢራንን እንታይ'ዩ ክስዕብ? ኣርባዕተ ክህልዉ ዝኽእሉ ተኽእሎታት

ኣመሪካን ኢራንንን ኣብ ፈለማ ናብ ስምምዕ ኣይበጽሓን። ከም ዲፕሎማስያዊ ክሳራ ዝርአ ግን ኣይኰነን። እዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ተወሳኺ ዝርርብ ናይ ምክያድ ተስፋ ብኸመይ ይርአ፣ ናብ ምጡን ግጭት ድየን ወይስ ናብ ዝሰፍሐን ዘይተርፍን ኲናት እየን ከምርሓ?

ንርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮን ትራምፕን ዘየሳነያ ሰለስተ ጕዳያት

ኣዋርሕ ዘቝጸረ ኣብ መንጐ መራሒ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ዓለምን ፕረዚደንት ኣመሪካን ዝተጀመረ ዳርባ ቃላት ይቕጽል ኣሎ።