Dyn yn euog o drefnu saethu menyw yn ne Cymru o'i gell yn y carchar

Mae dyn a oedd eisoes yn y carchar am lofruddiaeth wedi'i gael yn euog o drefnu saethu menyw ddieuog yn ne Cymru o'i gell yn y carchar.

Defnyddiodd Renaldo Baptiste "ffôn carchar" cudd i gyflenwi'r gwn a laddodd Joanne Penney yn Nhonysguboriau yn Rhondda Cynon Taf ym mis Mawrth 2025.

Mae Baptiste yn un o bedwar person arall a gafwyd yn euog am eu rhan yn llofruddiaeth Joanne Penney, gafodd ei dal yng nghanol 'rhyfel tiriogaeth' rhwng dau gang cyffuriau oedd yn gweithredu yn ne Cymru.

Ar ddiwedd ail achos llys yn dilyn y saethu yn Nhonysguboriau, cafwyd Donna James a Laura John o Gaerdydd yn euog o gynorthwyo troseddwr, tra cafwyd Molly Cooper o Gaerlŷr yn euog o gaffael bwledi ar gyfer arf tanio.

Roedd pump arall eisoes wedi'u cael yn euog o lofruddiaeth Joanne Penney fel rhan o'r rhyfel tiriogaeth cyffuriau mewn achos llys cynharach eleni.

Bydd 11 aelod o'r gang troseddau cyfundrefnol sydd wedi'u cael yn euog mewn cysylltiad â llofruddiaeth Joanne Penney yn cael eu dedfrydu yn ddiweddarach.

Bu farw Joanne Penney ar ôl cael ei saethu drwy'r galon gan y deliwr cyffuriau Marcus Huntley o Gaerdydd, oedd wedi teithio i Donysguboriau gyda Jordan Mills-Smith a Melissa Quailey-Dashper i gyflawni ymosodiad fel ffordd o ddial.

Roedd Melissa Quailey-Dashper, o Gaerlŷr, wedi cael ei thalu mewn crac cocên i guro ar y drws, a gafodd ei agor gan Joanne Penney.

Roedd deliwr cyffuriau arall o Gaerlŷr, Joshua Gordon, mewn car gerllaw.

Cyfaddefodd Marcus Huntley ei euogrwydd, tra cafwyd Jordan Mills-Smith, Melissa Quailey-Dashper a Joshua Gordon yn euog yn ystod yr achos llys cyntaf.

Cafodd Baptiste ei garcharu yn 2022 am o leiaf 25 mlynedd am lofruddio dyn oedd yn arfer gweithio i'w fusnes cyflenwi cyffuriau.

Dywedodd wrth yr ail achos llys ei fod wedi dechrau gweithio gyda Joshua Gordon i wneud arian drwy weithredu fel "dyn canol fel brocer stoc" pe bai Gordon yn rhedeg allan o gyffuriau.

Dywedodd hefyd ei fod yn trefnu cyflenwadau cyffuriau o'r carchar gan ddefnyddio ei "ffôn carchar".

Cyfaddefodd ei fod yn rhan o gang troseddau cyfundrefnol o'r enw Rico, oedd yn cyflenwi cyffuriau i Marcus Huntley a Jordan Mills-Smith, oedd yn gwerthu crac cocên a chocên yn ne Cymru.

Roedd Marcus Huntley a Jordan Mills-Smith wedi dechrau gweithredu yn ardal Tonysguboriau, ond roedd gang arall eisoes yn gwerthu cyffuriau yn yr ardal.

Pan roddodd y pâr o Gaerdydd ddeliwr mewn tŷ yn 10 Llys Illtyd yn Nhonysguboriau i werthu cyffuriau, cymerodd y delwyr cyffuriau eraill dramgwydd.

Fe wnaethon nhw "wynebu a chywilyddio" aelodau o gang Caerdydd, gan annog grŵp Marcus Huntley i drafod cael gwn a bwledi i "anfon neges".

Cysylltodd Huntley â Baptiste i drafod gwerthu pistol a "10 sweets", sef slang am fwledi.

Mewn negeseuon eraill rhwng y ddau, dywedodd Huntley wrth Baptiste: "Leg shots only."

Ymatebodd Baptiste gydag emoji yn chwerthin.

Honnodd Baptiste yn y llys fod "leg shot" yn cyfeirio at hanner gram o gocên ac nad oedd yn ymwneud â gynnau.

Gwadodd wybod bod Huntley wedi cael gwn llaw wedi'i addasu o wn cychwyn rasys, a dywedodd nad oedd ganddo unrhyw ran yn trefnu hynny.

Clywodd y llys fod dau gar wedi teithio'n ôl i Gaerlŷr ar ôl y saethu, a bod nifer o alwadau grŵp WhatsApp brys wedi digwydd noson 9 Mawrth 2025.

Dywedodd Baptiste wrth y llys fod Jordan Mills-Smith wedi ei ffonio, ond na ddywedodd wrtho pwy oedd wedi saethu na phwy oedd wedi cael ei saethu.

"Doeddwn i ddim yn gwybod bod rhywun wedi marw nes i fi ddarllen amdano ar-lein."

Clywodd y rheithgor fod pum galwad grŵp wedi digwydd rhwng 22:05 a 02:54 y bore wedyn, gyda'r grŵp yn treulio dros bedair awr ar y galwadau.

Y diwrnod wedyn fe geisiodd Huntley guddio'r dystiolaeth drwy gladdu'r gwn a'r bwledi mewn parc ger ei gartref yng Nghaerdydd cyn teithio i Gaerlŷr.

Cafodd ei arestio ar fws National Express ychydig ddyddiau'n ddiweddarach gan heddlu arfog.

Fe ffodd Mills-Smith i gartref ei dad yn Suffolk, ond roedd angen help ei fam a'i gariad i drefnu'r daith a phrynu tocynnau i Lundain.

Pan gafodd ei harestio, dywedodd ei fam, Donna James, a wadodd gynorthwyo troseddwr, wrth yr heddlu ei bod wedi "darganfod wedyn" ac nad oedd ganddi "ddim i'w wneud â hyn".

Dywedodd Donna James, oedd wedi chwarae i dîm menywod Arsenal nes oedd hi'n 17 oed, nad oedd ganddi berthynas dda gyda'i mab, gafodd ei fagu gan ei fam-gu.

Cyfaddefodd hefyd ei bod wedi datblygu dibyniaeth ar grac cocên ac yn byw gyda nifer o gyflyrau iechyd, gan gynnwys Fibromyalgia a chlefyd Ménière.

Pan ofynnwyd iddi pam roedd Jordan eisiau cerdyn banc ei fam-gu, dywedodd ei fod eisiau ymweld â'i dad oedd yn sâl.

Dangoswyd cofnodion bancio ffôn ac e-bost i'r llys yn cadarnhau prynu tocyn bws o Erddi Sophia yng Nghaerdydd i Lundain.

Roedd cofnodion hefyd yn dangos bod tocyn trên wedi'i brynu o London Liverpool Street i Stowmarket yn Suffolk, lle cafodd Mills-Smith ei arestio.

Roedd data ffôn yn dangos sgyrsiau rhwng Donna James a Laura John am y tocynnau, gan gynnwys sgrinluniau ac e-byst cadarnhau.

Roedd cofnodion hefyd yn dangos bod tacsi wedi'i archebu i fynd â Mills-Smith o dŷ Laura John i'r safle bws.

Anfonodd Donna James neges yn dweud: "Mae tacsi y tu allan."

Atebodd Laura John: "Mae e ynddo fe."

Yn ddiweddarach y noson honno, cafodd Donna James neges gan dad Mills-Smith, Orville Taylor, yn dweud: "Mae ein mab awr i ffwrdd. Dwi'n mynd i'w gyfarfod."

Dywedodd Jonathan Rees KC, ar ran yr erlyniad, fod "lefelau uchel o DNA" yn cyfateb i Molly Cooper, 33 oed, wedi'u canfod ar y bwledi gafodd eu defnyddio yn y saethu, ac fe'u canfuwyd yn y parsel a gladdwyd gan Huntley.

Dywedodd fod hynny'n awgrymu ei bod wedi "trin y bwledi ar ryw adeg".

Cyfaddefodd Molly Cooper ei bod yn rhan o'r gang Rico ond gwadodd feddu ar fwledi, eu prynu neu gaffael arnynt heb dystysgrif arf tanio.

Daeth yr heddlu o hyd i 16 o getris gwag 8mm byw wedi'u haddasu yn daflunyddion ac wedi'u lapio mewn maneg latecs ym Mharc Treftadaeth yn Llaneirwg.

Roedd y bwledi'n cyfateb i'r gwn a'r fwled laddodd Joanne Penney, a ddarganfuwyd o dan droli siopa y tu allan i 10 Llys Illtyd yn Nhonysguboriau.

Roedden nhw hefyd yn cyfateb i ddau getris arall gafwyd mewn maneg latecs ym Mryn Celyn, Pentwyn, cartref mam-gu Mills-Smith a'r man lle cafodd yr ymosodiad ei gynllunio.

Dywedodd Molly Cooper nad oedd hi'n gwybod sut roedd ei DNA ar y bwledi.

"Dw i erioed wedi gweld na chyffwrdd y bwledi yna o'r blaen a dyna'r gwir," meddai.

Dywedodd arbenigwr fforensig wrth y llys fod y dadansoddiad DNA yn cadarnhau bod y DNA yn perthyn i Cooper.

Ni chafwyd DNA unrhyw unigolyn arall ar y bwledi.

Clywodd y llys ei bod o leiaf biliwn gwaith yn fwy tebygol mai DNA Cooper oedd ar y bwledi nag unrhyw un arall.

Roedd tri pherson arall - Tony Porter, Callum Kelleher a Sai Manne - eisoes wedi pledio'n euog i gymryd rhan yng ngweithgareddau'r gang troseddau cyfundrefnol.

Roedd Porter, gafodd ei ganfod yn ddieuog o lofruddiaeth yn yr achos cyntaf, eisoes wedi cael dedfryd am ei aelodaeth o'r gang.

Bydd cyfanswm o 11 o bobl, gan gynnwys Huntley, Mills-Smith, Quailey-Dashper, Ginova, Gordon, Kelleher, Manne a'r pedwar gafwyd yn euog yn ail achos Llys y Goron Caerdydd, yn cael eu dedfrydu y mis nesaf.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.