5 ciyaartoy oo garoonka kubadda cagta ku naf waayay

Kubadda cagta waa ciyaarta mideysa malaayiin qof oo adduunka ku nool, balse mararka qaar farxadda taageerayaasha waxay isku beddeshaa murugo aad u weyn, marka ciyaartoy uu garoonka dhexdiisa ku dhaco oo uusan dib dambe u kicin. Taariikhda ciyaartan waxaa ku jira ciyaartoy naftooda ku waayay iyagoo gudanaya shaqadii ay ugu jeclaayeen, taas oo ah ciyaarista kubadda cagta.

Geeridii dhowaan ku timid weeraryahanka Tenerife, Jesus de Miguel, waxay dib u soo nooleysay xusuusta dhacdooyin kale oo xanuun badan oo hore uga dhacay garoomada kubadda cagta ee dunida.

De Miguel oo 30 jir ahaa, wuxuu geeriyooday Talaadadii 3-dii Nofeembar 2026, kadib dhaawac culus oo ka soo gaaray ciyaar ka tirsan Horyaalka Heerka Labaad ee Isbaanishka oo uu la ciyaaray FC Andorra. Dhaawacaas wuxuu ka dhashay isku dhac xooggan oo dhex maray isaga iyo goolhayaha kooxda ka soo horjeeday, Jesus Owono.

Dhacdadan waxay De Miguel ku biirisay liiska ciyaartoyda noloshooda ku waayay dhacdooyin ka dhacay intii ciyaar socotay. Hoos waxaad ku akhrin doontaa sheekooyinka afar ciyaartoy oo kale oo geeridoodu si weyn u ruxday adduunka kubadda cagta.

5. Juan Izquierdo (2024)

Juan Izquierdo wuxuu ahaa daafac dhexe oo u ciyaari jiray kooxda Nacional ee dalka Uruguay. Waxa uu geeriyooday 27-kii Agoosto 2024, isaga oo 27 jir ah, kadib markii uu si kedis ah u xanuunsaday intii ay socotay ciyaar Copa Libertadores ah oo ay la ciyaareen Sao Paulo ee Brazil.

Dhacdadu waxa ay dhacday 22-kii Agoosto 2024, ciyaar ka tirsan wareegga 16-ka ee tartankaas. Izquierdo waxa uu garoonka ku dhacay kadib markii wadnihiisu si kedis ah u istaagay, waxaana si degdeg ah loola cararay isbitaalka si loo badbaadiyo.

Inkasta oo ay dhakhaatiirtu dadaal badan sameeyeen, xaaladdiisu way sii xumaanaysay maalmihii xigay. Kadib shan maalmood oo uu isbitaalka ku jiray, waxa uu u geeriyooday wadnaha iyo neefsashada oo istaagay, taas oo ka dhalatay cillad ku timid garaaca wadnihiisa.

Geeridiisu waxay noqotay dharbaaxo culus oo ku dhacday qoyskiisa iyo kooxdiisa, gaar ahaan maadaama ilmihiisa labaad uu dhashay kaliya 10 maalmood ka hor dhacdadaas. Kooxda Nacional waxay ku tilmaamtay geeridiisa inay tahay khasaare aan waligii la magdhabi karin.

4. Phil O'Donnell (2007)

Phil O'Donnell wuxuu ahaa kabtanka kooxda Motherwell ee Scotland, waana khad dhexe khibrad badan leh oo horey uga soo ciyaaray Celtic iyo Sheffield Wednesday. Wuxuu geeriyooday 29-kii Diseembar 2007, isaga oo 35 jir ah, kadib markii uu garoonka ku dhacay intii ay socotay ciyaar ay la ciyaareen Dundee United.

Dhacdadu waxay dhacday daqiiqadihii ugu dambeeyay ee ciyaarta, xilli Motherwell ay ku hoggaamineysay 5-3. O'Donnell wuxuu isu diyaarinayay in la beddelo oo uu garoonka ka baxo, balse si kedis ah ayuu u dhacay ka hor inta uusan beddelkaasi dhicin.

Shaqaalaha caafimaadka waxay garoonka dhexdiisa ku siiyeen gargaar degdeg ah muddo ku dhow shan daqiiqo, ka hor inta aan lagu qaadin gaari ambalaas ah oo bannaanka garoonka taagnaa. Nasiib darro, ma uusan badbaadin, waxaana lagu sheegay in geeridiisa ay sababtay wadnaha oo istaagay.

Geerida kabtankaas waxay murugo weyn ku reebtay kubadda cagta Scotland, ilaa heer ciyaaro qaar dib loo dhigay. Tababarahiisa, Mark McGhee, wuxuu ku tilmaamay inuu ahaa nin xirfad leh, daacad ah, aadna loo aamini karo, garoonka gudihiisa iyo dibaddiisaba.

3. Antonio Puerta (2007)

Antonio Puerta wuxuu ahaa mid ka mid ah ciyaartoyda da'da yar ee hibada leh ee bilaabay inay ka iftiimaan kubadda cagta Isbaanishka. Isagoo ka tirsan kooxda Sevilla, wuxuu ka mid ahaa ciyaartoydii ku guuleysatay Koobka UEFA sanadkii 2007, balse dhawr bilood kadib, noloshiisa waxaa soo afjaray dhibaato wadnaha ah.

25-kii Agoosto 2007, ciyaar La Liga ah oo ay la ciyaareen Getafe, Puerta wuxuu garoonka ku dhacay kadib markii wadnihiisu xanuunsaday. Si degdeg ah ayaa loogu gurmaday, kadibna waxaa loo qaaday isbitaalka, laakiin xaaladdiisu way sii xumaanaysay.

Saddex maalmood kadib, wuxuu geeriyooday isaga oo 22 jir ah, kadib markii xubnihii jirkiisu ay shaqada joojiyeen, taas oo ka dhalatay wadnaha oo muddo dheer istaagay.

Geeridiisu waxay si weyn u taabatay ciyaartoyda iyo taageerayaasha, waxaana ka mid ahaa saaxiibkiis Sergio Ramos. Ramos wuxuu sii waday inuu xusuusto Puerta, isagoo xiranaya funaanad ay ku qoran tahay farriin xusuus ah, markii dambena wuxuu jirkiisa ku sawirtay tatoo uu ku xusayo.

2. Cristiano Junior (2004)

Ciyaartoygan u dhashay Brazil ee 25 jirka ahaa, oo xilligaas ahaa ciyaartoyga ugu mushaarka badan dalka India, wuxuu isku dhacay goolhayaha kooxda ka soo horjeeday, xilli uu gool dhalinayay isagoo u ciyaaraya kooxdiisa Dempo. Dhacdadu waxay dhacday 12 daqiiqo ka hor inta aysan dhammaan ciyaartii kama dambaysta ahayd ee Koobka Federation Cup ee sanadkii 2004, magaalada Bangalore.

Junior, oo u soo haajiray India si uu lacag ugu helo sidii uu hooyadiis guri uga dhisi lahaa dalkiisa hooyo ee Brazil, ayaa dhulka ku dhacay isagoo miyir beelay. Waxaa si degdeg ah u gurmaday weeraryahankii ay isku kooxda ahaayeen, Santi Martins oo u dhashay Nigeria.

Martins wuxuu la joogay ilaa ambalaasta ay qaaday oo ay isbitaalka geysay. Nasiib darro, Junior waxaa lagu dhawaaqay inuu dhintay isla markii uu isbitaalka yimid, kadib markii uu ku dhacay shoog wadnaha ah oo sababay in wadnihiisu istaago.

"Ciyaartu way sii socotay. Waxaan ciyaarnay 12-kii daqiiqo ee ka haray, waxaan qaadannay koobka, waxaana naloo sheegay geerida Cristiano markii aan tagnay isbitaalka. Waxaan aad uga niyad jabnay, mana aanan awoodin inaan is celino," ayuu yiri Stanley Colaco oo ahaa kabtanka kooxdaas, wareysi uu siiyay wargeyska Times of India sanadkii 2021.

1. Marc-Vivien Foé (2003)

Marc-Vivien Foé wuxuu ahaa khad dhexe ee xulka qaranka Cameroon, wuxuuna horey uga soo ciyaaray kooxaha waaweyn ee Manchester City, West Ham United iyo Lyon. Wuxuu geeriyooday 26-kii Juun 2003, isaga oo 28 jir ah, dhacdo ka mid ah kuwii ugu ruxday taariikhda kubadda cagta adduunka.

Dhacdadu waxay dhacday markii Cameroon ay la ciyaareysay Colombia ciyaar semi-final ah oo ka tirsan Koobka Qaaradaha (FIFA Confederations Cup), magaalada Lyon ee Faransiiska. Foé wuxuu si kedis ah garoonka ugu dhacay bartamihii ciyaarta, kadib markii wadnihiisu xanuunsaday.

Shaqaalaha caafimaadka ayaa si degdeg ah u orday, waxayna isku dayeen inay badbaadiyaan iyagoo siinaya neefsasho macmal ah iyo ogsijiin. Dadaalladii lagu soo celinayay garaaca wadnihiisa waxay socdeen ku dhow 45 daqiiqo, balse nasiib darro kuma aysan guuleysan. Kadib waxaa lagu dhawaaqay inuu geeriyooday.

Geerida Foé waxay keentay isbeddel weyn oo ku saabsan sida ciyaartoyda loogu baaro dhibaatooyinka wadnaha, iyo sida kooxuhu isu diyaariyaan xaaladaha degdegga ah ee caafimaadka ee garoonka ka dhaca. Tababarrada gargaarka degdegga ah ee CPR iyo isticmaalka qalabka dib u soo celiya garaaca wadnaha (defibrillators) waxay heleen muhiimad aad uga weyn sidii hore, kubadda cagta adduunka oo dhan.