Hùng Cao điều trần: bị chỉ trích về cuộc chiến ở Iran và binh sĩ tìm cách tự sát

Nguồn hình ảnh, Getty Images
Các nhà lập pháp Dân chủ đã chỉ trích gay gắt ông Hùng Cao trong phiên điều trần, cáo buộc ông là "một người chỉ biết vâng lời" ông Trump trong cuộc chiến với Iran và xem nhẹ tác động của cuộc xung đột đối với sức khỏe tâm thần của các thủy thủ, sau tám vụ tìm cách tự tử trên một tàu sân bay. Gốc gác tị nạn của ông cũng được nhắc tới.
Phiên điều trần vào ngày 17/11 giờ Mỹ diễn ra trong những ngày cuối cùng của Thượng viện do Đảng Cộng hòa kiểm soát.
Ông Hùng Cao cần được cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ miễn trừ quy định để được phê chuẩn giữ chức bộ trưởng Hải quân vì ông chỉ mới nghỉ hưu khỏi Hải quân vào năm 2021, trong khi luật yêu cầu phải có ít nhất bảy năm rời quân ngũ trước khi đảm nhận vị trí lãnh đạo dân sự của quân chủng này.
Binh sĩ tìm cách tự tử
Theo Reuters, điều khiến các thượng nghị sĩ Dân chủ chỉ trích dữ dội nhất lại là việc ông Hùng Cao dường như bác bỏ những lo ngại về điều kiện phục vụ trên nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và đánh giá cao cách Hải quân ứng phó với cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần.
Khi Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand của bang New York hỏi ông về một thủy thủ từng rơi xuống biển, ông Hùng Cao trả lời "thưa thượng nghị sĩ, người thủy thủ đó không có ý định tự sát và chính anh ta cũng đã thừa nhận điều đó," đồng thời cho biết người này có mang theo áo phao cứu sinh.
"Vậy anh ta định làm gì? Bơi đến Guam sao?" Bà Gillibrand đáp lại.
"Tôi nghĩ ông đang xem nhẹ mức độ căng thẳng về tâm lý mà các quân nhân này phải chịu đựng," bà nói thêm, cho rằng phản ứng của ông Hùng Cao là "vô nhân đạo" và "thiếu sót".
Trước đó, ông Hùng Cao khẳng định tám trường hợp tìm cách tự tử nói trên là "tám trường hợp mà chúng tôi đã can thiệp và ngăn chặn được".
Tuy nhiên, bà Gillibrand yêu cầu ông Hùng Cao không mô tả những trường hợp như vậy là ngăn chặn được.
"Đó là một sự xúc phạm. Là xúc phạm đối với những người nam nữ đang cống hiến cuộc đời mình cho quân đội. Khi ông gọi đó là 'can thiệp thành công', ông đang tách biệt và xem nhẹ một vấn đề rõ ràng là thất bại về chăm sóc sức khỏe tâm thần. Việc một quân nhân, một thủy thủ, rơi xuống biển vượt xa khái niệm 'can thiệp thành công'."
Cuộc chiến ở Iran

Nguồn hình ảnh, Getty Images
Ông Hùng Cao đã không trực tiếp trả lời một số câu hỏi của Ủy ban Quân vụ Thượng viện về cuộc chiến với Iran, bao gồm những câu hỏi về chi phí của cuộc phong tỏa hải quân Mỹ đối với Iran và thiệt hại đối với trụ sở của Hải quân Mỹ ở Trung Đông sau các cuộc tấn công của Iran.
Thượng nghị sĩ Tammy Duckworth của bang Illinois (Đảng Dân chủ) hỏi liệu ông Cao đã từng phản đối Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về cuộc chiến hay chưa.
Ông Hùng Cao trả lời:
"Thưa thượng nghị sĩ, đó không phải là thẩm quyền của tôi."
Bà Duckworth phản ứng gay gắt:
"Điều đó hoàn toàn nằm trong thẩm quyền của ông!
"Đây là sự thất bại về năng lực lãnh đạo của Tổng thống Trump và của những người chỉ biết gật đầu đồng ý mà ông ấy bổ nhiệm. Và có vẻ như ông cũng muốn trở thành một người như vậy," bà nói.
Cũng từ Đảng Dân chủ, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren của bang Massachusetts sau đó chất vấn ông Hùng Cao về chi phí mà Hải quân Mỹ phải bỏ ra để thực thi lệnh phong tỏa hải quân tại Eo biển Hormuz. Ông Hùng Cao nói rằng mình không nắm rõ chi phí hằng ngày của hoạt động này.
Bà Warren chia sẻ một ước tính độc lập cho rằng con số này vào khoảng 32,5 triệu USD mỗi ngày và hỏi liệu mức đó có hợp lý hay không. Ông Hùng Cao nói rằng rằng con số này là phù hợp.
Khi bà Warren hỏi các cuộc tấn công của Iran đã gây thiệt hại bao nhiêu cho căn cứ Mỹ ở Bahrain, nơi đặt Bộ tư lệnh Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ, ông Hùng Cao không đưa ra được con số cụ thể.
"Chúng tôi vẫn chưa thể thực hiện một đánh giá đầy đủ," ông nói, đồng thời cho biết đây vẫn là "khu vực chưa đủ an toàn để chúng tôi tiếp cận".
Về vấn đề kiểm soát ở Eo biển Hormuz, ông Hùng Cao khẳng định Mỹ kiểm soát hai tuyến hàng hải chiến lược này.
Dù vậy, khi bà Thượng Nghị sĩ Elissa Slotkin của bang Michigan từ Đảng Dân chủ hỏi liệu tàu thương mại có thể đi qua mà không cần hải quân Mỹ hộ tống hay không, ông trả lời: "Không, thưa thượng nghị sĩ. Ngay cả trước chiến tranh họ cũng không thể làm như vậy."
Khi được hỏi về tình hình một năm trước, ông Hùng Cao nói phí bảo hiểm lên tới 54.000 USD cho một chuyến đi, và khu vực này "rất nguy hiểm".
Bà Slotkin phản bác rằng ông đang né tránh câu hỏi, và khẳng định cùng thời điểm này năm ngoái, tàu thương mại của bất kỳ quốc gia nào cũng có thể qua Eo biển Bab el-Mandeb và Hormuz mà không cần hải quân hộ tống.
Khi bị một thượng nghị sĩ khác cũng từ Đảng Dân chủ là Richard Blumenthal của bang Connecticut chỉ trích vì đã "phụ lòng các thủy thủ cùng gia đình họ" liên quan đến điều kiện sống trên các tàu chiến tham gia cuộc xung đột tại Iran, ông Hùng Cao nói ông không kiểm soát thời hạn các đợt triển khai lực lượng.
Ông nhìn nhận "mọi thứ chỉ qua duy nhất một lăng kính: Điều này sẽ ảnh hưởng thế nào đến con trai tôi – một lính Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ – cùng tất cả đồng đội và những người bạn cùng tàu với con tôi."

Nguồn hình ảnh, Trang X chính thức của ông Hùng Cao
Không thông báo việc sa thải
Thượng nghị sĩ Dân chủ Jack Reed của bang Rhode Island, thành viên Dân chủ cấp cao nhất của ủy ban, chỉ trích gay gắt ông Hùng Cao vì không thông báo cho Quốc hội về việc sa thải ba lãnh đạo của tàu ngầm tấn công lớp Virginia USS South Dakota.
"Chúng tôi cần được cung cấp thông tin chi tiết kịp thời. Ông phải làm điều đó, nhưng ông đã không làm," ông Reed nói, rồi yêu cầu ông Hùng Cao giải thích những gì đã xảy ra trước khi thuyền trưởng và một số sĩ quan chỉ huy bị cách chức.
"Đã suýt xảy ra tai nạn và chúng tôi vẫn đang điều tra," ông Hùng Cao nói.
"Tuy nhiên, chỉ huy hải đội cho rằng họ đã không sống đúng với tinh thần danh dự, can đảm và tận tụy."
Ông khẳng định việc giữ kín chi tiết là nhằm bảo vệ quyền riêng tư và triển vọng nghề nghiệp của các sĩ quan này.
"Tại sao ông không báo cho Quốc hội theo cách đã được làm trước đây?" Thượng nghị sĩ Kaine sau đó hỏi.
"Câu trả lời của tôi là không có lời bào chữa nào, thưa thượng nghị sĩ. Tôi sẽ làm. Tôi đã trao đổi sâu với [Dân biểu Dân chủ Joe] Courtney [của bang Connecticut] về việc này. Chúng tôi sẽ xây dựng quy trình để tôi có thể thông báo cho các ông kịp thời," ông Cao nói.
"Điều tôi muốn chỉ là không để chuyện này bị đăng ầm ĩ trên Navy Times."
Trước đó vào ngày 12/11, hai dân biểu Dân chủ cho biết Hải quân đã không thông báo với Quốc hội về việc sa thải nói trên.
"Do Hải quân không thực hiện nghĩa vụ trao đổi thông tin, điều lẽ ra chỉ là một hoạt động chia sẻ thông tin thông thường nay lại làm dấy lên những câu hỏi về cam kết minh bạch của Hải quân cũng như cam kết duy trì mối quan hệ hợp tác hiệu quả với Quốc hội", hai dân biểu Joe Courtney của bang Connecticut và Adam Smith của bang Washington, viết trong bức thư gửi ông Hùng Cao và Đô đốc Daryl Caudle, sĩ quan quân đội cấp cao nhất của Hải quân.
Hai ông bày tỏ "sự thất vọng sâu sắc" trong thư.
Câu chuyện cá nhân
Dân biểu Cộng hòa Rob Wittman của bang Virginia đã ca ngợi ông Hùng Cao khi giới thiệu ông là "một câu chuyện Mỹ đáng kinh ngạc": một người tị nạn từ Việt Nam đã phục vụ trong Hải quân Mỹ suốt 25 năm, tham chiến tại Iraq, Afghanistan và Somalia trước khi nghỉ hưu với quân hàm đại tá hải quân.
Ông Hùng Cao nói với ủy ban rằng ông muốn giữ vị trí này để bảo đảm các thủy thủ "không phải ra trận như chúng tôi đã từng" ở Iraq, khi thiếu xe bọc thép và áo giáp bảo hộ.
Thượng nghị sĩ Angus King, một nghị sĩ độc lập của bang Maine nhưng thường bỏ phiếu cùng Đảng Dân chủ, cho biết ông rất xúc động trước câu chuyện cá nhân của ông Hùng, nhưng cũng nhận thấy một nghịch lý khi chính quyền Trump đang cắt giảm chương trình tiếp nhận người tị nạn.
"Ngày nay, gia đình ông có lẽ sẽ không được phép vào nước Mỹ," ông King nói.
Ông Hùng Cao là một người tị nạn rời Việt Nam năm 1975 khi mới chỉ bốn tuổi. Ông tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ và trở thành sĩ quan tháo gỡ bom mìn.
Sau đó, ông từng phục vụ tại Iraq, Afghanistan và Somalia trong các lực lượng đặc nhiệm hải quân.





















