Ông Trump bác bỏ phản hồi 'hoàn toàn không thể chấp nhận' của Iran

Ảnh ghép: Chân dung ông Trump (trái) và lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei, phía sau là khung cảnh đổ nát vì không kích tại Iran

Nguồn hình ảnh, Getty/BBC

    • Tác giả, George Wright
    • Tác giả, Henri Astier
  • Thời gian đọc: 6 phút

Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ phản hồi của Iran đối với các đề xuất nhằm chấm dứt chiến tranh của Mỹ, khẳng định phản hồi này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".

Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho biết đề xuất của Tehran, được gửi thông qua Pakistan – nước đóng vai trò trung gian – bao gồm việc chấm dứt ngay lập tức chiến sự trên mọi mặt trận, dừng phong tỏa hải quân của Mỹ và bảo đảm sẽ không có thêm các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Các bên hầu như đã tuân thủ một thỏa thuận ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán chấm dứt cuộc chiến tranh do Mỹ và Israel phát động vào tháng 2/2026, dù đôi lúc vẫn xảy ra các vụ đấu hỏa lực.

Đầu tuần này, ông Trump lặp lại rằng chiến tranh ở Iran sẽ "kết thúc nhanh chóng".

Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng kho dự trữ uranium làm giàu của Iran phải được "loại bỏ" trước khi cuộc chiến nhằm vào Iran có thể được coi là kết thúc.

"Vẫn còn các địa điểm làm giàu cần phải được phá hủy," ông Netanyahu nói trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình 60 Minutes của đài CBS.

Hôm 10/5, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian không trực tiếp đề cập đến đề xuất của Tehran nhưng tuyên bố: "Chúng tôi sẽ không bao giờ cúi đầu trước kẻ thù, và nếu có đề cập đến đối thoại hay đàm phán, điều đó không có nghĩa là đầu hàng hay rút lui."

Trong khi đó, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social: "Tôi vừa đọc phản hồi từ những người được gọi là 'đại diện' của Iran. Tôi không thích phản hồi đó - HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN ĐƯỢC."

Trang tin Axios của Mỹ cho biết bản ghi nhớ của Mỹ dài một trang, gồm 14 điểm bao gồm các điều khoản như đình chỉ hoạt động làm giàu uranium của Iran, dỡ bỏ trừng phạt và khôi phục quyền tự do đi lại qua Eo biển Hormuz.

Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ và hai nguồn tin khác – đều giấu tên – mà trang tin này cho biết đã được thông báo về vấn đề trên. Các nguồn tin cho biết nhiều điều khoản được nêu trong bản ghi nhớ sẽ phụ thuộc vào việc đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Iran tiếp tục phong tỏa Eo biển Hormuz – dẫn đến giá dầu thế giới tăng cao.

Về phần mình, Mỹ đã tiến hành phong tỏa các cảng của Iran để gây áp lực buộc Tehran phải chấp nhận các điều khoản của họ – một động thái đã khiến Iran tức giận.

Khi cuộc chiến bắt đầu, quân đội Israel và Mỹ đã khởi động các cuộc không kích quy mô lớn vào Iran vào ngày 28/2. Tháng trước, một thỏa thuận ngừng bắn đã có hiệu lực.

Trong cuộc phỏng vấn với đài CBS, ông Netanyahu nói rằng ông "muốn giảm xuống bằng 0" khoản hỗ trợ tài chính của Mỹ cho quân đội Israel. "Chúng tôi nhận được 3,8 tỷ đô la mỗi năm. Và tôi nghĩ đã đến lúc chúng tôi từ bỏ dần khỏi sự hỗ trợ quân sự còn lại."

Ông nói thêm: "Hãy bắt đầu ngay bây giờ và thực hiện trong thập niên tới."

Iran đã cảnh báo các nước láng giềng về việc tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Người phát ngôn quân đội Iran, Mohammad Akraminia, cho biết các tàu đi qua Eo biển Hormuz sẽ phải đối mặt với "hậu quả nghiêm trọng" nếu không hợp tác với Tehran trước, theo hãng thông tấn Irna.

Ông Akraminia nói rằng Mỹ "sẽ không bao giờ có thể biến vùng biển rộng lớn ở phía bắc Ấn Độ Dương này thành một vùng phong tỏa thực sự bằng cách phủ kín eo biển bằng hạm đội của họ".

Một con tàu mang cờ Iran đang di chuyển gần một con tàu neo đậu ở eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas ở miền nam Iran

Nguồn hình ảnh, AFP via Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Hoạt động giao thông qua Eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch cho ngành dầu khí, hầu như đã bị đình trệ

Tehran đã tận dụng quyền kiểm soát thực tế của mình đối với tuyến đường thủy này – nơi khoảng một phần năm lượng dầu và khí đốt thiên nhiên của thế giới thường đi qua – trong cuộc chiến bắt đầu bằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel hôm 28/2.

Họ đã cảnh báo và, trong một số trường hợp, đã tấn công các tàu thuyền cố gắng vượt qua eo biển.

Mỹ có sự hiện diện quân sự đáng kể trên khắp Vùng Vịnh, với các căn cứ ở Qatar, Bahrain, Kuwait, UAE, Ả Rập Xê Út và Oman.

Hôm 9/5, có thông báo rằng Hải quân Hoàng gia Anh đang điều một tàu chiến đến Trung Đông, nơi con tàu này có thể tham gia một sứ mệnh quốc tế nhằm bảo vệ hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cùng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang ủng hộ sứ mệnh bảo vệ hàng hải. Ông Starmer cho biết sứ mệnh sẽ chỉ diễn ra sau khi giao tranh trong khu vực kết thúc.

Đáp lại, Iran hôm 10/5 đã cảnh báo về một "phản ứng quyết liệt và ngay lập tức" đối với bất kỳ sự triển khai nào của Pháp hoặc Anh tại eo biển này.

Ông Macron sau đó nói rằng Pháp "chưa bao giờ dự tính" một cuộc triển khai hải quân mà chỉ là một sứ mệnh an ninh được "phối hợp với Iran".

Iran cũng đã trả đũa các đồng minh Ả Rập của Mỹ ở vùng Vịnh.

Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải của Anh (UKMTO) – cơ quan giám sát các tuyến hàng hải quốc tế – cho biết một tàu chở hàng đã bị "trúng một vật thể chưa xác định" cách thủ đô Doha của Qatar khoảng 43km về phía đông bắc, gây ra một vụ cháy nhỏ nhưng không có thương vong.

Hãng thông tấn Fars của Iran sau đó dẫn lời một nguồn tin giấu tên cho biết con tàu đó "treo cờ Mỹ và thuộc sở hữu của Mỹ".

Cũng trong ngày 10/5, Kuwait cho biết các drone đã xâm nhập không phận của nước này và đã bị quân đội "xử lý".

Vài giờ sau, UAE cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn hai drone xuất phát từ Iran.

Các bộ trưởng Quốc phòng của hơn 40 quốc gia sẽ họp vào hôm 11/5 để thảo luận về kế hoạch do Anh dẫn đầu nhằm bảo vệ hoạt động hàng hải trong eo biển này.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey và người đồng cấp Pháp Catherine Vautrin sẽ đồng chủ trì cuộc họp, nơi các đối tác trong liên minh dự kiến sẽ trình bày cách thức họ có thể kiểm soát lưu thông hàng hải sau khi xung đột chấm dứt.

Trước đó, ông Trump đã viết trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 6/5 rằng nếu Iran không đồng ý với một thỏa thuận, "các cuộc ném bom sẽ bắt đầu, và đáng tiếc là chúng sẽ ở mức độ và cường độ cao hơn nhiều so với trước đây".