ቀጥታ , ሰልፊ ዲሞክራት ኣብ ወሰንቲ ግዝኣታት ድሕሪ ምዕዋቶም፡ ንባይቶ ኣመሪካ ተቘጻጺሮም

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. ቅድሚ 17 ደቓይቕኣመሪካውያን 'ንጹር መልእኽቲ' ሰዲዶም ኣለዉ - ኦባማ

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ባራክ ኦባማ፡ እቲ ሰልፉ [ዲሞክራት] ዝረኸቦ ሰፊሕ ዓወት፡ ኣመሪካውያን ለውጢ ከም ዝደልዩ ዘርኢ ጭቡጥ መርትዖ እዩ ክብል ገሊጽዎ።

   ኦባማ ኣብ ኤክስ ኣብ ዝጸሓፎ መልእኽቲ፡ "ሎሚ ምሸት፡ ህዝቢ ኣመሪካ ንጹር መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ ኣሎ - ንሱ ድማ ካብ ዝመቓቕሎም ፖለቲካ፡ ንህዝቢ ዘሰማምዕ ፖለቲካ፡ ከምኡ'ውን ነቲ ዘጋጥሞም ብድሆታት ጭቡጥ ፍታሕ ዘቕርቡ መራሕቲ እዮም ዝደልዩ" ኢሉ።

   ኦባማ ኣብ ከም ምሺጋንን ጆርጅያን ዝኣመሰላ ወሰንቲ (swing) ግዝኣታት፡ ምስ ሓያሎ ደሞክራሲያውያን ሕጹያት ኰይኑ ጐስጓስ ከካይድ ጸኒሑ እዩ።

   ኣስዒቡ፡ "ሕጂ ስራሕና እጅገና ሰብሲብና፡ ስልጣን ኣብ ዝረኸብናሉ ኵሉ ቦታታት ለውጢ ምግባር፣ ተወሳኺ ዕንወት ክይወርድ ምክልኻል፡ ከምኡ'ውን ንመጻኢ ዝኸውን ባይታ ምጥጣሕን እዩ" ኢሉ።

2. ቅድሚ 18 ደቓይቕእዚ ውጽኢት እዚ ንዝምድና ኣመሪካን ሩስያን እንታይ ትርጕም ኣለዎ

   ውጽኢት ናይዚ መረጻ ፍርቂ እብረ ኣብ ልዕሊ ክረምሊን - መንግስቲ ሩስያ - ሳዕቤናት ክህልዎ ዶ ይኸውን?

   ወሃብ-ቃል ፕረዚደንት ፑቲን ዲሚትሪ ፐስኮቭ ብሰኑይ ከም ዝገለጾ፡ “ፕረዚደንት ትራምፕ ክሳብ መወዳእታ ዘመነ-ስልጣኑ ፕረዚደንት ኰይኑ ክቕጽልን ናይ ወጻኢ ፖሊሲኡ ከተግብርን እዩ” ኢሉ።

   እቲ መልእኽቲ፡ ውጽኢት እቲ መረጻ ብዘየገድስ፡ ሞስኮ ንቡር ኣሰራርሓኣ ክትቅጽል ትጽቢት ትገብር ምህላዋ ዘመላኽት ይመስል ነይሩ።

   ፕረዚደንት ትራምፕ ልክዕ ነቲ ሩስያ እትደልዮ (ማለት ብቅድመ-ኵነት ሩስያ ዝተፈረመን ዝተረጋገጸን ስምምዕ ሰላም ዩክረይን) ኣየምጽአን ክኸውን ይኽእል እዩ። እንተዀነ ናይ ወጻኢ ፖሊሲኡ ንክረምሊን ሓያሎ እወታዊ ነገራት ኣፍርዩሉ እዩ።

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ኣብዚ ቀረባ እዋን ገለ ካብቲ ኣንጻር ሩስያ ዝጸንሐ እገዳታት ኣደስኪሉ፡ ነዳዲ ሩስያ ንምዕዳግ ተሰማሚዑ፣ ከምኡ’ውን ካብ ቭላድሚር ፑቲን ንላዕሊ ንቮሎድሚር ዘለንስኪ ብትሪ ክነቅፍ ጸኒሑ እዩ።

   ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ግን፡ ጋዜጣ ኔዛቪሲማያ ናይ ሩስያ ከም ዝተነበየቶ፡ ሪፓብሊካውያን ቍጽጽር ኮንግረስ እንተ ደኣ ስኢኖም፡ ዶናልድ ትራምፕ “በቲ ደሞክራሲያውያን ዝጅምርዎ ሓያሎ መርመራታት ክጥሕል እዩ" ከምኡ'ውን "ነቲ ንሱ ቅኑዕ እዩ ኢሉ ዝኣምነሉ ፖሊሲታት (ነቲ ብዛዕባ ሩስያ ዘሎ ሓዊሱ) ክቕጽል ኣይክእልን እዩ" ኢላ።

   ተወሳኺ፤

   ትራምፕ፡ ንሩስያ ዝሓደገላ እገዳታት እንታይ'ዩ? ዩክረይን ከ እንታይ ኢላ?

3. ቅድሚ 3 ሰዓታትውጽኢት ደሞክራሲያውያን ‘ማዕበል፡ ሱናሚ ወይ ዓብላሊ ጥራይ ዘይኰነስ - ከም ነውጺ’ እዩ

   እቶም ኣዝዮም ትስፉዋት ዝዀኑ ደሞክራሲያውያን እንተዀይኑ እውን እኳ፡ ክሳዕ ክንደይ ከምዚ ዝኣመሰለ ዓወት ክረኽቡ ከም ዝኽእሉ ተስፋ ዝነበሮም ኣይመስለን።

   ገና ዘይሰማዕናዮም ጽንክር ዝበሉ ውድድራት’ኳ እንተለዉ፡ እዚ ትማሊ ምሸት ዝረአ ዘሎ ግን ተራ ደሞክራሲያዊ ማዕበል፡ ሱናሚ ወይ ዓብላሊ ጥራይ ተባሂሉ ዝግለጽ ዘይኰነስ፡ ሓደ ዓቢ ፖለቲካዊ ምንቅጥቃጥ እዩ።

   ኣመሪካውያን ነቲ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ስልጣን ዘሕለፎ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ነጺጎምዎ ኣለዉ።

   ትራምፕ መብዛሕትኡ ጐስጓሱ፡ መረጽቲ ንሱ ባዕሉ ኣብቲ ናይ መረጻ ወረቐት ከም ዘሎ ገይሮም ክወስድዎን ከም ዘለዎ ገይሮም ክሓስቡ ክነግሮም እዩ ግዜኡ ኣሕሊፉዎ።

   ንሱ ንርእሱ ማእከል ናይቲ ሪፓብሊካዊ ጐስጓስ ብምግባር ሓያል ጐስጓስ ኣካይዱ። ሕጂ ድማ፡ እቶም ሕጹያቱ እዮም ብመረጽቲ ዝንጸጉ ዘለዉ።

   ካብ ሰበ-ስልጣን ዋይት ሃውስ ብዛዕባ ብቕዓት ናይቶም ሪፓብሊካውያን ዝተሳዕሩሎም ሕጹያት ዝተፈላለየ ርእይቶታት ይስማዕ ኣሎ።

   ሓደ ክዝከር ዝግባኦ ነገር ግን ኣሎ፤ ገለ ካብኦም፡ ከም ዳርሊን ግርሃም ኣብ ሳውዝ ካሮላይናን ከን ፓክስተን ኣብ ተክሳስን ዝኣመሰሉ፡ ብደገፍ ትራምፕ እዮም ኣብኡ በጺሖም። ንሱ እዩ ንሕጹይነቶም ደጊፉ ናብቲ ቦታ ከም ዝበጽሑ ዝገበሮም።

   ሕጂ ሪፓብሊካውያን ነዘን ብልምዲ ብቐሊሉ ይሕዝወን እዮም ዝበሃላ ቦታታት ምስ ሰኣንወን፡ እቲ ጌጋ ናይቶም ዝተመርጹ “ብቑዓት ዘይኰኑ ሕጹያት” ምዃኑ ምግላጽ፡ ቅሩብ ምስሉይነት እዩ።

4. ቅድሚ 3 ሰዓታት'ጌጋ ድሕሪ ጌጋ ጥራይ' - ሪፓብሊካዊ ስትራተጂስት

   ሪፓብሊካውያን ነቲ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ስዕረታት ኣብ ዝግምግሙሉ ዘለዉ እዋን፡ ሓደ መሪር ክውንነት ይጋህደሎም ኣሎ።

   ሞያውያን እቲ ሰልፊ፡ ነቲ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ከም ዝስእኑዎ ትጽቢት’ኳ እንተጸንሖም፡ ብዙሓት ግን ነቲ ሰነት ብማዕረ ዕድል እዩ ክረአ ዝኽእል ዝብል ግምት እዩ ነይሮም።

   ሕጂ ግና መጠን ናይቲ ስዕረት መረጻ እናበርሀ ምስ መጸ፡ ብዙሓት ሪፓብሊካውያን፡ እቲ ሰልፊ ንኽልቲኡ ክፍልታት ኮንግረስ (ባይቶን ሰነትን) ቍጽጽሩ ንኽንስእን ዝገበረ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ እዩ ብምባል ናብኡ ኣጻብዕቶም የወጣውጡ ኣለዉ።

   ኣብ ተክሳስ ንነዊሕ እዋን ሪፓብሊካዊ ሎቢስት ዝዀነ ቢል ሚለር፡ "እዚ ውድቀት ኣብ ዝባኑ እዩ፤ ኣብ ካልእ ዋላ ሓደ ሰብ ኣይኰነን። እዚ ንፕረዚደንት ትራምፕ ዝተገብረ ምሉእን ሓፈሻውን ንጽገት ዘመልክት እዩ” ይብል።

   ደሞክራሲያውያን፡እቲ ሰልፊ ንዓመታት (ወይ እውን ንዓሰርተታት ዓመታት) መረጻ ሰነት ዘይተዓወተለን ሓያሎ ግዝኣታት መናብር ሰነት ተዓዊቶም ኣለዉ። ተክሳስን ሳውዝ ካሮላይናን ኣብ ቅድሚት ናይዚ ዝርዝር ይርከባ።

   ደሞክራሲያውያን፡ኣብ እዋን ትራምፕ ናብ ቀይሕ (ሪፓብሊካውያን) ዘንቢለን ኣብ ዝነበራሉ ከም ኣይዋን ኦሃዮን ዝኣመሰላ ግዝኣታት እውን ተዓዊቶም ኣለዉ።

   ኣብ ዝተገብረ ቃለ-መሕትታት፡ ሪፓብሊካውያን፡ ትራምፕ ብሰንኪ ትሑት ደረጃ ተቐባልነት ስርሑ፡ ቅቡል ዘይኰነ ፖሊሲታቱን ነቲ መረጽቲ ብዛዕባ ክብሪ ናብራ ዘለዎም ስግኣት ብቐጻሊ ኣትሒቱ ምርኣዩን፡ ነቲ ሰልፊ ንድሕሪት ከም ዝጐተቶ ይገልጹ።

   ኣብ ሚነሶታ ሪፓብሊካዊ ስትራተጂስት ዝዀነ ግረግ ፐፒን፡ "ሓደ ጌጋ ድሕሪ ካልእ ጌጋ ጥራይ እዩ ነይሩ፡” ብምባል፡ “ብግልጺ ከም ዝረአ፡ ኣብ ኵለን ግዝኣታት ህዝቢ ንፖሊሲታት እቲ ፕረዚደንት ኣይፈተዎን" ይብል።

5. ቅድሚ 3 ሰዓታትገለ ካብዞም ትንበያታት መረጻ ክሳዕ ክንደይ ታሪኻውያን እዮም?

   ደሞክራሲያውያንኣብ ሳውዝ ካሮላይና፡ ካንሳስን ተክሳስን ኣብ ዝካየድ መረጻ ባይቶ ሰነት ኣመሪካ ክዕወቱ ትጽቢት ይግበር ኣሎ። እዚአን ኵለን ኣብዚ እዋን ብሪፓብሊካውያን ዝተታሕዛ ኰይነን፡ ንሓያሎ ዓሰርተታት ዓመታት ድማ ብኣታቶም ክመሓደራ ዝጸንሓ እየን።

   ካንሳስ ንመወዳእታ ግዜ ሓደ ደሞክራሲያዊ ኣብ ሰነት ዝመረጸት ቅድሚ ኣስታት 100 ዓመት - ኣብ 1932 እዩ ነይሩ።

   እዚ፡ ኣብ እዋን’ቲ ዓቢ ቍጠባዊ ቕልውላው (Great Depression) ዝነበረ ኰይኑ፡ ኣብታ ደሞክራሲያዊ ፍራንክሊን ዲ ሩዝቨልት ፕረዚደንት ንምዃን ብዓቢ ፍልልይ ድምጺ ዝተዓወተላ ዓመት እያ ነይራ።

   ደሞክራሲያውያን ሕጹያት ኣብ ተክሳስ ኣብ ዝካየድ ናይ ሰነትን ኣመሓዳሪ ግዝኣትን (governor) መረጻታት ክዕወቱ ትጽቢት ይግበር ኣሎ።

   ክልቲኡ ካብ መጀመርታ 1990ታት ንነጀው ንፈለማ ግዜ እዩ።

   ንመወዳእታ ግዜ ኣመሓዳሪት ተክሳስ ኰይና ዝተመርጸት ደሞክራሲያዊት ኣብ 1991 ኣን ሪቻርድስ እያ ነይራ። ንሳ ንኣርባዕተ ዓመታት ድሕሪ ምግልጋላ፡ በቲ ድሕሪ ሽዱሽተ ዓመት ፕረዚደንት ዝዀነ ሪፓብሊካዊ ጆርጅ ደብልዩ ቡሽ ተሳዒራ እያ።

   ደሞክራሲያውያን ኣብ ሳውዝ ካሮላይና መንበር ሰነት ዝተዓወቱሉ ናይ መወዳእታ ግዜ ድማ ኣብ 1998 እዩ ነይሩ፤ እዚ ታይታኒክ ኣብ ኦስካር ናይ ዝበለጸት ፊልም ሽልማት ዝወሰደትሉ ዓመት እዩ ነይሩ።

6. ቅድሚ 3 ሰዓታትትራምፕ ውጽኢት መረጻ 'ብፀጋ ክቕበል' ምዃኑ'ዩ ዝገልጽ

   ሕጂ ሕጹያት ሰልፊ ዲሞክራት ኣብ ገለ ከም ቀንዲ ትሕዝቶ ሪፓብሊካን ተገይረን ግዝኣታት ተዓዊቶም ኣብ ዘለዉሉ እዋን፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ምስ ኒውዮርክ ታይምስ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መሐትት፡ ርእይቶ ሂቡ ኣሎ።

   እቲ ፕረዚደንት ኣብቲ ቃለ መሕትት፡ "ነቲ ውጽኢታት ብፀጋ ክቕበል ፍጹም ድሉው ምዃኑ"ን ምስቲ ተቓዋሚ ውድብ [ሰልፊ ዲሞክራት] ሓቢሩ ክሰርሕ ድሉው ምዃኑን ይዛረብ።

   “ንሕና፡ ምስኦም ሓቢርና ክንሰርሕ ብሃንቀውታ እንፅበዮ ነገር እዩ” ኢሉ።

7. ቅድሚ 4 ሰዓታትኣመሪካውያን ኣብ ልዕሊ ትራምፕ ወሳኒ ዝዀነ ናይ ፍርቂ ዘመን መረጻ ድምጾም ይህቡ ኣለዉ

   ኣመሪካውያን፡ ቍጽጽር ኮንግረስ ኣብ ቃራና-መንገዲ ኣብ ዝወደቐሉን፡ በቲ እናዛየደ ዝመጽእ ዘሎ ቍጠባዊ ቅሬታታት ደገፍ ሪፓብሊካውያን እናተፈተነን ኣብ ዘለወሉን እዋን፡ ነቲ ናይ መወዳእታ ክልተ ዓመታት ናይ ካልኣይ ዘመን ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ክቐርጽ ኣብ ዝኽእል ወሳኒ ናይ ፍርቂ እብረ መረጻ ድምጾም ይህቡ ኣለዉ።

   እዚ መረጻ፡ ናብራ እናኸበረ፡ ምስ ኢራን ዝግበር ግጭት እናናውሐን፡ ናይ ደገፍ ቍጽሪ ትራምፕ እናጐደለን ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፡ ከም ህዝበ-ውሳነ ኣብ ልዕሊ መሪሕነት ትራምፕ ገይሩ እዩ ዝውሰድ።

   መጽናዕትታት ርእይቶ ህዝቢ ከም ዘመልክትዎ፡ ዝቕባበ ቍጠባ፡ ዋጋ ነዳድን ወጻኢታት ገዛን፡ ነቶም ናብ መውሃቢ ድምጺ ዘምርሑ ዘለዉ መረጽቲ እቶም ቀንዲ ኣተሓሳሰብቲ ጕዳያት ኰይኖም ኣለዉ።

   ሪፓብሊካውያን፡ ቍጠባዊ ጸቕጥታት ነቲ ብልምዲ ድልዱል ዕርዲ እቲ ሰልፊ ተባሂሉ ዝሕሰብ ዝነበረ ከባቢታት ደገፉ ከም ዝጐድል ኣብ ዝገብረሉ ዘሎ እዋን፡ ነቲ ኣብ ኮንግረስ ዘለዎም ዝበዝሐ መናብር ንምክልኻል ይቃለሱ ኣለዉ።ተወሰኽቲ ዜናታትን ሓበሬታታትን- ኣመሪካውያን መጻኢ ትራምፕ ኣብ ዝውስን መረጻ ድምጾም ይህቡ ኣለዉ- ዩቱብ ቢቢሲ ትግርኛ- ቲክቶክ ቢቢሲ ትግርኛ

8. ቅድሚ 4 ሰዓታትዲሞክራት ንባይቶ ኣመሪካ ብሓፈሻ ከምዝዕወቱሉ ዛጊት ዝተረኽቡ ድምጺታት የመልክቱ

   ንኣብዝሓ መናብር ባይቶ ኮንግረስ ተቘፃፂሮም ዝርቡ ሰልፊ ዲሞክራት፡ ንባይት ቤት ምኽሪ ምኒስተራት [ሰነት] ኣመሪካ'ውን ክዕብልልዎ ትጽቢት ይግበር።

   ኣብ ዝበዝሓ ሪፓብሊካን ተቘፃፂሮሙወን ዝነበራ ግዝኣታት ኣብ ዝዕወትሉ እዋን፡ ንዐኦም ገልቢጦም ይስዕሩ ከምዘለዉ መባእታዊ ውፅኢታት ከምዘርኢ - ዳህሳስ ሲቢኤስ ይሕብር።

   ብሓፈሻኡ ሰልፊ ዲሞክራት ንኽልቲኦም ኣብያተ ባይቶ ኣመሪካ ክቈጻጸርዎ ምዃኖም ይግመት።