ቀጥታ , ሰልፊ ዲሞክራት ኣብ ወሰንቲ ግዝኣታት ድሕሪ ምዕዋቶም፡ ንባይቶ ኣመሪካ ተቘጻጺሮም

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. ቅድሚ 21 ደቓይቕውጽኢት ደሞክራሲያውያን ‘ማዕበል፡ ሱናሚ ወይ ዓብላሊ ጥራይ ዘይኰነስ - ከም ነውጺ’ እዩ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   እቶም ኣዝዮም ትስፉዋት ዝዀኑ ደሞክራሲያውያን እንተዀይኑ እውን እኳ፡ ክሳዕ ክንደይ ከምዚ ዝኣመሰለ ዓወት ክረኽቡ ከም ዝኽእሉ ተስፋ ዝነበሮም ኣይመስለን።

   ገና ዘይሰማዕናዮም ጽንክር ዝበሉ ውድድራት’ኳ እንተለዉ፡ እዚ ትማሊ ምሸት ዝረአ ዘሎ ግን ተራ ደሞክራሲያዊ ማዕበል፡ ሱናሚ ወይ ዓብላሊ ጥራይ ተባሂሉ ዝግለጽ ዘይኰነስ፡ ሓደ ዓቢ ፖለቲካዊ ምንቅጥቃጥ እዩ።

   ኣመሪካውያን ነቲ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ስልጣን ዘሕለፎ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ነጺጎምዎ ኣለዉ።

   ትራምፕ መብዛሕትኡ ጐስጓሱ፡ መረጽቲ ንሱ ባዕሉ ኣብቲ ናይ መረጻ ወረቐት ከም ዘሎ ገይሮም ክወስድዎን ከም ዘለዎ ገይሮም ክሓስቡ ክነግሮም እዩ ግዜኡ ኣሕሊፉዎ።

   ንሱ ንርእሱ ማእከል ናይቲ ሪፓብሊካዊ ጐስጓስ ብምግባር ሓያል ጐስጓስ ኣካይዱ። ሕጂ ድማ፡ እቶም ሕጹያቱ እዮም ብመረጽቲ ዝንጸጉ ዘለዉ።

   ካብ ሰበ-ስልጣን ዋይት ሃውስ ብዛዕባ ብቕዓት ናይቶም ሪፓብሊካውያን ዝተሳዕሩሎም ሕጹያት ዝተፈላለየ ርእይቶታት ይስማዕ ኣሎ።

   ሓደ ክዝከር ዝግባኦ ነገር ግን ኣሎ፤ ገለ ካብኦም፡ ከም ዳርሊን ግርሃም ኣብ ሳውዝ ካሮላይናን ከን ፓክስተን ኣብ ተክሳስን ዝኣመሰሉ፡ ብደገፍ ትራምፕ እዮም ኣብኡ በጺሖም። ንሱ እዩ ንሕጹይነቶም ደጊፉ ናብቲ ቦታ ከም ዝበጽሑ ዝገበሮም።

   ሕጂ ሪፓብሊካውያን ነዘን ብልምዲ ብቐሊሉ ይሕዝወን እዮም ዝበሃላ ቦታታት ምስ ሰኣንወን፡ እቲ ጌጋ ናይቶም ዝተመርጹ “ብቑዓት ዘይኰኑ ሕጹያት” ምዃኑ ምግላጽ፡ ቅሩብ ምስሉይነት እዩ።

2. ቅድሚ 45 ደቓይቕ'ጌጋ ድሕሪ ጌጋ ጥራይ' - ሪፓብሊካዊ ስትራተጂስት

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ሪፓብሊካውያን ነቲ እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ስዕረታት ኣብ ዝግምግሙሉ ዘለዉ እዋን፡ ሓደ መሪር ክውንነት ይጋህደሎም ኣሎ።

   ሞያውያን እቲ ሰልፊ፡ ነቲ ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ከም ዝስእኑዎ ትጽቢት’ኳ እንተጸንሖም፡ ብዙሓት ግን ነቲ ሰነት ብማዕረ ዕድል እዩ ክረአ ዝኽእል ዝብል ግምት እዩ ነይሮም።

   ሕጂ ግና መጠን ናይቲ ስዕረት መረጻ እናበርሀ ምስ መጸ፡ ብዙሓት ሪፓብሊካውያን፡ እቲ ሰልፊ ንኽልቲኡ ክፍልታት ኮንግረስ (ባይቶን ሰነትን) ቍጽጽሩ ንኽንስእን ዝገበረ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ እዩ ብምባል ናብኡ ኣጻብዕቶም የወጣውጡ ኣለዉ።

   ኣብ ተክሳስ ንነዊሕ እዋን ሪፓብሊካዊ ሎቢስት ዝዀነ ቢል ሚለር፡ "እዚ ውድቀት ኣብ ዝባኑ እዩ፤ ኣብ ካልእ ዋላ ሓደ ሰብ ኣይኰነን። እዚ ንፕረዚደንት ትራምፕ ዝተገብረ ምሉእን ሓፈሻውን ንጽገት ዘመልክት እዩ” ይብል።

   ደሞክራሲያውያን፡እቲ ሰልፊ ንዓመታት (ወይ እውን ንዓሰርተታት ዓመታት) መረጻ ሰነት ዘይተዓወተለን ሓያሎ ግዝኣታት መናብር ሰነት ተዓዊቶም ኣለዉ። ተክሳስን ሳውዝ ካሮላይናን ኣብ ቅድሚት ናይዚ ዝርዝር ይርከባ።

   ደሞክራሲያውያን፡ኣብ እዋን ትራምፕ ናብ ቀይሕ (ሪፓብሊካውያን) ዘንቢለን ኣብ ዝነበራሉ ከም ኣይዋን ኦሃዮን ዝኣመሰላ ግዝኣታት እውን ተዓዊቶም ኣለዉ።

   ኣብ ዝተገብረ ቃለ-መሕትታት፡ ሪፓብሊካውያን፡ ትራምፕ ብሰንኪ ትሑት ደረጃ ተቐባልነት ስርሑ፡ ቅቡል ዘይኰነ ፖሊሲታቱን ነቲ መረጽቲ ብዛዕባ ክብሪ ናብራ ዘለዎም ስግኣት ብቐጻሊ ኣትሒቱ ምርኣዩን፡ ነቲ ሰልፊ ንድሕሪት ከም ዝጐተቶ ይገልጹ።

   ኣብ ሚነሶታ ሪፓብሊካዊ ስትራተጂስት ዝዀነ ግረግ ፐፒን፡ "ሓደ ጌጋ ድሕሪ ካልእ ጌጋ ጥራይ እዩ ነይሩ፡” ብምባል፡ “ብግልጺ ከም ዝረአ፡ ኣብ ኵለን ግዝኣታት ህዝቢ ንፖሊሲታት እቲ ፕረዚደንት ኣይፈተዎን" ይብል።

3. ቅድሚ 59 ደቓይቕገለ ካብዞም ትንበያታት መረጻ ክሳዕ ክንደይ ታሪኻውያን እዮም?

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ደሞክራሲያውያንኣብ ሳውዝ ካሮላይና፡ ካንሳስን ተክሳስን ኣብ ዝካየድ መረጻ ባይቶ ሰነት ኣመሪካ ክዕወቱ ትጽቢት ይግበር ኣሎ። እዚአን ኵለን ኣብዚ እዋን ብሪፓብሊካውያን ዝተታሕዛ ኰይነን፡ ንሓያሎ ዓሰርተታት ዓመታት ድማ ብኣታቶም ክመሓደራ ዝጸንሓ እየን።

   ካንሳስ ንመወዳእታ ግዜ ሓደ ደሞክራሲያዊ ኣብ ሰነት ዝመረጸት ቅድሚ ኣስታት 100 ዓመት - ኣብ 1932 እዩ ነይሩ።

   እዚ፡ ኣብ እዋን’ቲ ዓቢ ቍጠባዊ ቕልውላው (Great Depression) ዝነበረ ኰይኑ፡ ኣብታ ደሞክራሲያዊ ፍራንክሊን ዲ ሩዝቨልት ፕረዚደንት ንምዃን ብዓቢ ፍልልይ ድምጺ ዝተዓወተላ ዓመት እያ ነይራ።

   ደሞክራሲያውያን ሕጹያት ኣብ ተክሳስ ኣብ ዝካየድ ናይ ሰነትን ኣመሓዳሪ ግዝኣትን (governor) መረጻታት ክዕወቱ ትጽቢት ይግበር ኣሎ።

   ክልቲኡ ካብ መጀመርታ 1990ታት ንነጀው ንፈለማ ግዜ እዩ።

   ንመወዳእታ ግዜ ኣመሓዳሪት ተክሳስ ኰይና ዝተመርጸት ደሞክራሲያዊት ኣብ 1991 ኣን ሪቻርድስ እያ ነይራ። ንሳ ንኣርባዕተ ዓመታት ድሕሪ ምግልጋላ፡ በቲ ድሕሪ ሽዱሽተ ዓመት ፕረዚደንት ዝዀነ ሪፓብሊካዊ ጆርጅ ደብልዩ ቡሽ ተሳዒራ እያ።

   ደሞክራሲያውያን ኣብ ሳውዝ ካሮላይና መንበር ሰነት ዝተዓወቱሉ ናይ መወዳእታ ግዜ ድማ ኣብ 1998 እዩ ነይሩ፤ እዚ ታይታኒክ ኣብ ኦስካር ናይ ዝበለጸት ፊልም ሽልማት ዝወሰደትሉ ዓመት እዩ ነይሩ።

4. ቅድሚ ሓደ ሰዓትትራምፕ ውጽኢት መረጻ 'ብፀጋ ክቕበል' ምዃኑ'ዩ ዝገልጽ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ሕጂ ሕጹያት ሰልፊ ዲሞክራት ኣብ ገለ ከም ቀንዲ ትሕዝቶ ሪፓብሊካን ተገይረን ግዝኣታት ተዓዊቶም ኣብ ዘለዉሉ እዋን፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ምስ ኒውዮርክ ታይምስ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መሐትት፡ ርእይቶ ሂቡ ኣሎ።

   እቲ ፕረዚደንት ኣብቲ ቃለ መሕትት፡ "ነቲ ውጽኢታት ብፀጋ ክቕበል ፍጹም ድሉው ምዃኑ"ን ምስቲ ተቓዋሚ ውድብ [ሰልፊ ዲሞክራት] ሓቢሩ ክሰርሕ ድሉው ምዃኑን ይዛረብ።

   “ንሕና፡ ምስኦም ሓቢርና ክንሰርሕ ብሃንቀውታ እንፅበዮ ነገር እዩ” ኢሉ።

5. ቅድሚ ሓደ ሰዓትኣመሪካውያን ኣብ ልዕሊ ትራምፕ ወሳኒ ዝዀነ ናይ ፍርቂ ዘመን መረጻ ድምጾም ይህቡ ኣለዉ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ኣመሪካውያን፡ ቍጽጽር ኮንግረስ ኣብ ቃራና-መንገዲ ኣብ ዝወደቐሉን፡ በቲ እናዛየደ ዝመጽእ ዘሎ ቍጠባዊ ቅሬታታት ደገፍ ሪፓብሊካውያን እናተፈተነን ኣብ ዘለወሉን እዋን፡ ነቲ ናይ መወዳእታ ክልተ ዓመታት ናይ ካልኣይ ዘመን ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ክቐርጽ ኣብ ዝኽእል ወሳኒ ናይ ፍርቂ እብረ መረጻ ድምጾም ይህቡ ኣለዉ።

   እዚ መረጻ፡ ናብራ እናኸበረ፡ ምስ ኢራን ዝግበር ግጭት እናናውሐን፡ ናይ ደገፍ ቍጽሪ ትራምፕ እናጐደለን ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፡ ከም ህዝበ-ውሳነ ኣብ ልዕሊ መሪሕነት ትራምፕ ገይሩ እዩ ዝውሰድ።

   መጽናዕትታት ርእይቶ ህዝቢ ከም ዘመልክትዎ፡ ዝቕባበ ቍጠባ፡ ዋጋ ነዳድን ወጻኢታት ገዛን፡ ነቶም ናብ መውሃቢ ድምጺ ዘምርሑ ዘለዉ መረጽቲ እቶም ቀንዲ ኣተሓሳሰብቲ ጕዳያት ኰይኖም ኣለዉ።

   ሪፓብሊካውያን፡ ቍጠባዊ ጸቕጥታት ነቲ ብልምዲ ድልዱል ዕርዲ እቲ ሰልፊ ተባሂሉ ዝሕሰብ ዝነበረ ከባቢታት ደገፉ ከም ዝጐድል ኣብ ዝገብረሉ ዘሎ እዋን፡ ነቲ ኣብ ኮንግረስ ዘለዎም ዝበዝሐ መናብር ንምክልኻል ይቃለሱ ኣለዉ።ተወሰኽቲ ዜናታትን ሓበሬታታትን- ኣመሪካውያን መጻኢ ትራምፕ ኣብ ዝውስን መረጻ ድምጾም ይህቡ ኣለዉ- ዩቱብ ቢቢሲ ትግርኛ- ቲክቶክ ቢቢሲ ትግርኛ

6. ቅድሚ ሓደ ሰዓትዲሞክራት ንባይቶ ኣመሪካ ብሓፈሻ ከምዝዕወቱሉ ዛጊት ዝተረኽቡ ድምጺታት የመልክቱ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ንኣብዝሓ መናብር ባይቶ ኮንግረስ ተቘፃፂሮም ዝርቡ ሰልፊ ዲሞክራት፡ ንባይት ቤት ምኽሪ ምኒስተራት [ሰነት] ኣመሪካ'ውን ክዕብልልዎ ትጽቢት ይግበር።

   ኣብ ዝበዝሓ ሪፓብሊካን ተቘፃፂሮሙወን ዝነበራ ግዝኣታት ኣብ ዝዕወትሉ እዋን፡ ንዐኦም ገልቢጦም ይስዕሩ ከምዘለዉ መባእታዊ ውፅኢታት ከምዘርኢ - ዳህሳስ ሲቢኤስ ይሕብር።

   ብሓፈሻኡ ሰልፊ ዲሞክራት ንኽልቲኦም ኣብያተ ባይቶ ኣመሪካ ክቈጻጸርዎ ምዃኖም ይግመት።