ኬንያ፡ ምዝገባ ስደተኛታት ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውያንን ዳግማይ ክጅምር ቤት ፍርዲ ኣዚዙ

ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኬንያ፡ መንግስቲ ነቲ ንሓተትቲ ዑቕባ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝግበር ምዝገባ ብቕጽበት ዳግማይ ክጅምር ብምእዛዝ፡ እቲ ንሓደ ዓመት ዝጸንሐ ምድንጓይ ዘይሕጋዊ፡ ኣድልዎ ዝመልኦን ምስ ናይ ኬንያ ግዴታታት ሓለዋ ስደተኛታት ዝጻረርን እዩ ክብል ውሳነ ሂቡ።

ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ንመሰላት ስደተኛታት ኣገዳሲ ኣብ ዝዀነ ውሳነ፡ እቲ ቤት ፍርዲ ነቲ ካብ ሓምለ 2025 ኣትሒዙ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ስርዓት ዑቕባ ስደተኛታት ኬንያ ከይኣትዉ ዝኸልከለ መምርሒ መንግስቲ ኣፍሪስዎ ኣሎ።

እዚ ውሳነ፡ ድሕሪ ናይ ኣዋርሕ ሕጋዊ ክርክር፡ ኣሽሓት ሓተትቲ ዑቕባ ጕዳዮም ክርአ መንገዲ ዝጸርግ ምዃኑ ተፈሎጡ'ሎ።

ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኬንያ፡ መንግስቲ ነቲ ንሓተትቲ ዑቕባ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝግበር ምዝገባ ብቐጥታ ዳግማይ ክጅምር ብምእዛዝ፡ ነቲ ብምኽንያት "ጸጥታን ጸረ-ንግዲ ደቂ-ሰባትን" ደው ኢሉ ዝነበረ መስርሕ ዝስርዝ ውሳነ ኣሕሊፉ ኣሎ።

ብ19 ጥቅምቲ ኣብ ዝተውሃበ ውሳነ፡ ዳኛ ግረጎሪ ሙታይ፡ እቲ ምድንጓይ ዘይሕጋዊ፡ ኣድልዎ ዝመልኦን ንቕዋም ኬንያን ምስ ስደተኛታት ንዘለዋ ኣህጉራዊ ግዴታታትን ዝጥሕስ እዩ ክብል ፈሪዱ።

እዚ ኽሲ ዝቐረበ፡ ብውህደት ተጣበቕቲ ትካላት መሰላት ስደተኛታትን መሰል ደቂ-ሰባትን ኰይኑ፡ ንሳተን ድማ ረፊውጂ ሌጋል ኔትዎርክስ፡ ሃገራዊ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኬንያ፡ ኮንሰርሽየም ስደተኛታት ኬንያ፡ ኪቱኦ ቻ ሸሪዓ ከምኡ'ውን ፋውንደሽን ሳንክችዋሪ ዘጠቓልል እዩ።

እዘን ትካላት ብውህደት ነቲ ብ31 ሓምለ 2025 ብክፍሊ ኣገልግሎታት ስደተኛታት "ክሳብ ካልእ መምርሒ ዝወጽእ" ብዝብል ንምዝገባ ሓተትቲ ዑቕባ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘቋረጸ ምልክታ እየን ተቓዊመናኦ።

መንግስቲ፡ እቲ ዝወሰዶ ስጕምቲ ብሰንኪ ንግዲ ደቂ-ሰባት፡ ዘይሕጋዊ ኣስገርቲ ስደተኛታት፡ ጕዳያት ተኣማንነት ሓበሬታ (ዳታ)ን ሃገራዊ ስግኣት ጸጥታን ኣድላዪ ኰይኑ ከም ዝረኸቦ እዩ ክማጐት ጸኒሑ።

ሰበስልጣን ንቤት ፍርዲ ከም ዝገለጽዎ፡ ገለ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ነቲ ናይ ኬንያ ስርዓት ዑቕባ ከም መሰጋገሪ ናብ ካልኦት ሃገራት (ደቡብ ኣፍሪቃን ሊብያን ሓዊሱ) ይጥቀሙሉ ነይሮም።

ይዅን እምበር፡ እቲ ቤት ፍርዲ 'ኣዋጅ ስደተኛታት' ሰበ-ስልጣን ንሕቶ ዑቕባ ብውልቀ-ሰብ ደረጃ ክቕበሉን ከጻርዩን ከም ዝእዝዝን፡ ብጅምላ ምዝገባ ደው ንምባል ግን ዝዀነ ስልጣን ከም ዘይብሎምን ኣረጋጊጹ።

ዳኛ ሙታይ፡ እቲ ብ 31 ሓምለ 2025 ዝወጸ መምርሒ ነቲ ኣብ ትሕቲ ሕጊ ኬንያ ዝቘመ መስርሕ ዝሰግር "ጅምላዊ ምግላል" እዩ ኢልዎ።

እቲ ዳኛ ብተወሳኺ እቲ ምድንጓይ ንሓተትቲ ዑቕባ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዜግነት ዝተመርኰሰ ኣድልዎ ዘርእይን፡ ንዓንቀጽ 27 ቅዋም ኬንያን ዓንቀጽ 3 ናይ 1951 ውድብ ሕቡራት ሃገራት ውዕል ስደተኛታትን ዝጻረር ምዃኑ ፈሪዱ።

እቲ ቤት ፍርዲ፡ እቲ ፖሊሲ ነቲ ሰባት ናብተን መስጐጕቲ ወይ ከቢድ ግህሰት ዘጋጥመለን ሃገራት ከይምለሱ ዝኽልክል 'መምርሒ ዘይምምላስ' ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ምዃኑ እውን ኣመልኪቱ።

እቲ ውሳነ ከም ዘነጸሮ፡ ንሓተትቲ ዑቕባ ካብ ምዝገባ ምኽልካል፡ ሕቶ ዑቕባኦም ቅድሚ ምጽራዩ ንማእሰርቲ፡ ክስን ናብ ሃገሮም ንምስጓጕን ከቃልዖም ይኽእል እዩ።

ከም ኣካል ናይቲ ውሳነ፡ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ነቲ ናይ ሓምለ 2025 መምርሒ መንግስቲ ሰሪዝዎ፡ ንሰበ-ስልጣን ካብ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝቐርብ ሕቶ ዑቕባ ክቕበሉን ክምዝግቡን ዘገድድ ትእዛዝ ኣውጺኡ ኣሎ።

እቲ ቤት ፍርዲ ንመንግስቲ ካብቶም ስደተኛታት ዝቐርብ ሕቶታት ከጻርን፡ ካብ ዝተመደበሎም መዓስከራት ስደተኛታት ወጻኢ ክነብሩ ፍቓድ ንዝሓትቱ ስደተኛታት ዘቕርብዎ ሕቶታት ምትእንጋድ ክቕጽልን ኣዚዙ ኣሎ።

እዚ ውሳነ እዚ ንሰበ-ስልጣን ኬንያ ካብ ምጽራይ ጸጥታ፡ ምጽራይ መንነት ወይ ድማ ውልቃዊ ገምጋም ኵነታት ስደተኛታት ኣይክልክሎምን እዩ።

እቲ ቤት ፍርዲ ከም ዝገለጾ፡ ሰበ-ስልጣን ነቶም ኣብ ትሕቲ ድንጋገታት ምግላል 'ኣዋጅ ስደተኛታት' ዝወድቁ ወይ ሓቀኛ ስግኣት ጸጥታ ዝዀኑ ውልቀ-ሰባት፡ ጕዳዮም በብውልቂ (case-by-case) እናረኣዩ ዑቕባ ናይ ምኽልካል መሰሎም ዝተሓለወ እዩ።

መንግስቲ ነዚ ውሳነ ብኸመይ የተግብሮ ከም ዘሎ ኣብ ውሽጢ 60 መዓልታት ንቤት ፍርዲ ጸብጻብ ከቕርብ ተነጊርዎ ኣሎ።

ኬንያ ሓንቲ ካብተን ኣብ ኣፍሪቃ ብብዝሒ ስደተኛታት ዘአንግዳ ሃገራት ኰይና፡ ካብ ግጭት፡ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእን ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝሃድሙ ሰባት ተዕቍብ።

ኤርትራውያን ብሰንኪ መወዳእታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ቍጠባዊ ጸገማትን ንነዊሕ እዋን ኣብ ጐረባብቲ ሃገራት ዑቕባ ክደልዩ ጸኒሖም እዮም፤ ኣብ ኬንያ ዝንበሩ እውን ብዙሓት እዮም።

ኢትዮጵያውያን እውን ኣብ ብዙሕ ክፋላት እታ ሃገር ብሰንኪ ዘሎ ሕድሕድ ግጭታት፡ ስእነት ጸጥታን ድኽነትን እውን ብብዝሒ ናብ ኬንያ ከም ዝስደዱ ይፍለጥ።