Gabar jirkeeda 98 boqolkiiba ay ku yaallaan 'bar' ay ku dhalatay

Haweeney qabta xaalad maqaar oo naadir ah, oo barta lagu dhalasho ay dabooshay 98 boqolkiiba jirkeeda, ayaa ka hadashay sida ay u baratay inay aqbasho muuqaalkeeda ka dib sannado badan oo ay isku dayeysay inay qariso maqaarkeeda.

Laura Kelly, oo 28 jir ah, waxay ku dhalatay xaalad maqaar oo naadir ah oo loo yaqaan 'melanocytic nevus' waxayna martay 14 qalliin intii ay yarayd, iyadoo ay jiraan cabsi ay dhakhaatiirtu ka qabaan inaysan noolaan karin da'da siddeed jirka.

Laura waxay sheegtay in calaamadda dhalashada melanin ee ay ku dhalatay ay ka dhigeen inay si aad ah uga warqabto muuqaalkeeda iyo sida dadka aan aqoon ay ula dhaqmi doonaan.

Waxay intaas ku dartay in aqbalidda muuqaalkeeda iyo kor u qaadista wacyiga ku saabsan melanocytic nevus-ka ay ku dhalatay ay siisay kalsooni dheeraad ah.

Waa maxay baraha madow ee maqaarka ah ee qofku ku dhasho?

"Congenital melanocytic nevus" waa nooc ka mid ah calaamadaha dhalashada ama baraha maqaarka (mole) oo badanaa soo baxa xilliga qofku dhalanayaba, wuxuuna ka dhashaa kororka tirada unugyada maqaarka ee soo saara midabka (pigment); inkastoo ay jiraan xaalado dhif ah oo noocan ah oo soo bixi kara inta lagu jiro sannadka koowaad ama labaad ee nolosha ilmaha.

Baraha maqaarka ee loo yaqaan 'congenital melanocytic nevus' waxaa sababa isbeddel hidde-side ah oo ku dhaca hal unug xilliga uurjiifku uu ku korayo uurka hooyada. Ma aha xaalad laga dhaxlo waalidka, waxayna ku dhici kartaa qof kasta.

Kiisaska yaryar ee noocan ah ayaa ah kuwo "heer-dhexdhexaad ah u badan," iyagoo ku dhaca qiyaastii hal ilmo oo ka mid ah 100-kii ilmo ee dhasha, halka kiisaska aadka u daran ama kuwa baaxadda leh ay yihiin kuwo aad u dhif ah, oo ku dhaca qiyaastii hal ilmo oo ka mid ah 10,000 ilaa 20,000 oo ilmo ee dhasha.

Ingiriiska waxaa lagu qiyaasaa in sannad kasta ay dhashaan ilaa toddoba kun oo carruur ah oo qaba nooc ka mid ah dhibcaha maqaarka ee madowga ah ee lala dhasho (congenital melanocytic nevus).

"Qof kastaa wuxuu ii yaqiinay gabadha leh baraha"

Sida lagu daabacay bogga internetka ee "Derry Now", Laura waxay sheegtay in dhakhaatiirtu ay aad ula yaabeen markii ay ku dhalatay xaaladdan sannadkii 1998-kii.

Waxay u sheegtay BBC News Northern Ireland: "Mar walba waxaan ka fikiraa sida ay u ahayd wax laga naxo waalidkayga marka loo eego, waxaana u malaynayaa in xilligaas aysan jirin wax aqoon dhab ah ah oo laga haystay xaaladda loo yaqaan 'congenital melanocytic nevus'."

Laura waxay intaas ku dartay inay nasiib badan lahayd maadaama ay ku kortay bulsho yar oo isku xiran oo ku nool Draperstown, Londonderry, halkaas oo ardayda ay isku fasalka ahaayeen iyo macallimiintuba ay ula dhaqmi jireen sidii ilmo kasta oo kale.

Laura waxay tiri, "Qof kastaa wuxuu ii yaqaanay gabadha yar ee leh baraha."

Waxayna raacisay: "Xitaa carruurtii aan iskuulka wada dhigan jirnay laga soo bilaabo xannaanada ilaa heerka ugu dambeeya ee dugsiga sare, cidna igalama hadlin barahaas dhalashada ee wejigayga ama jirkayga ku yaallay intii aan iskuulka ku jiray."

Laura waxay xustay in xiriirka ay la lahayd muuqaalkeeda uu bilaabay inuu isbeddelo kaliya markii ay soo gaartay da'da qaan-gaarnimada.

Gabadhii ka adkaatay cudurka "maqaarka balanbaalista" (butterfly skin)

Waxay tiri: "Waxaan ku koray anigoon aaminsanayn inaan dadka kale ka duwanahay, ilaa aan ka gaaray da'da qaan-gaarnimada, markaas oo ay arrintu si qoto dheer ii saamaysay."

Waxay xustay inay waqti ka dib bilowday inay aad uga walwasho muuqaalkeeda, isla markaana ay bilowday isticmaalka waxyaabaha la isku qurxiyo si ay u qariso baraha dhalashada, ilaa heer ay gaartay inay jirkeeda oo dhan qariso laga bilaabo madaxa ilaa cagta.

Waxay tiri: "Weligay kama bixin guriga anigoon is-qurxin."

Laura waxay sharraxday inay sidoo kale bilowday inay si taxaddar leh u doorato dharkeeda, si aanay u muuqan qaybo badan oo maqaarkeeda ah.

Waxay tiri: "Mar kasta oo aan qof la kulmo, waxaan dareemi jiray inaan u baahanahay inaan uga sheekeeyo naftayda, iyo in waxa ugu horreeya ee aan ku oranayo ay tahay: 'Waxaan ku dhashay baro dhalasho.' Waan ogahay inaanan ku qasbanayn inaan sidaas sameeyo, laakiin waxaan dareemayay inaan qasab ku ahay."

Inaan surwaal gaaban ku maro bananaanka waxay ii ahayd wax wayn.

Inkastoo Laura ay mararka qaarkood dadka hortooda u muuqato qof kalsooni leh, haddana waxay sheegtay inay dareen ka duwan kaa uu ku jiray gudaha gurigeeda, mararka qaarkoodna ay u baahnayd inay nafteeda dhiirrigeliso si ay dadka u hor tagto.

Si kastaba ha ahaatee, la kulanka dad kale ee qaba xaaladda congenital melanocytic nevus, iyada oo adeegsanaysa hay'adda "Kering Matters Now", ayaa ka caawisay inay beddesho aragtideeda.

Waxay tiri: "Weligay ma aanan la kulmin qof u eg sideyda ilaa waqti dhow, sidaa darteed sanadahan oo dhan waxaan dareemayay inaan ahay qofka kaliya ee sidaas u eg."

Laura waxay sheegtay in qoyskeeda iyo asxaabteeda ay dareemeen isbeddel weyn oo ku yimid kalsoonida ay nafteeda isku qabto bilihii la soo dhaafay.

Waxay intaas ku dartay inay hadda bilowday inay dadweynaha hortooda ku soo bandhigto qaybo badan oo ka mid ah baraha maqaarkeeda, oo ay ku jirto xirashada surwaal gaaban markii ugu horreysay nolosheeda, xilli dhawaanahan cimiladu ay kululayd.

Laura waxay sharraxday in xirashada surwaal gaaban ay tahay guul aad u weyn qof horey dadaal badan u gelin jiray sidii uu u qarin lahaa jirkiisa, haddana ay si tartiib tartiib ah u baranayso inay aqbasho muuqaalkeeda.

Waxay tiri: "Waxaan si tartiib tartiib ah u bilaabay inaan naftayda soo bandhigo oo aan aqbalo."

Waxayna raacisay: "Inaad ka duwanaato dadka kale waxay ka dhigan tahay inaad tahay qof gaar ah, in qof gaar ah la ahaadana way ka wanaagsan tahay in la ahaado qof aan wax cillad ah aan lahayn (kaamil ah)."

Laura waxay sheegtay inay tallaabo tallaabo ay u qaadayso arrimaha, isla markaana ay higsanayso inay maalin uun awood u yeelato inay guriga ka baxdo iyada oo aan wax qurxin ah (makeup) isticmaalin.

Waxay kaloo sheegtay in ka dib sanado badan oo ay qarinaysay maqaarkeeda, ay hadda ku faanayso heerka ay arrintan ka gaartay, waxayna rajaynaysaa inay dadka kale ee leh muuqaallo ka duwan kuwa caadiga ah ay baran doonaan inay aqbalaan muuqaalkooda.

Waxay tiri: "Helitaanka kalsoonida nafta kuma timaado habeen keliya. Waxay u baahan tahay waqti, waana wax caadi ah in qofku uu ka walwalo muuqaalkiisa ama uu dareemo inuu dadka kale ka duwan yahay."

Laura ayaa intaas ku dartay: "Weligay noloshayda kuma fikirin inaan surwaal gaaban xiran doono tan iyo markii aan jiray ku dhawaad ​​saddex iyo toban sano, laakiin hadda way dhacaysaa, waanan ku faanayaa naftayda; waa inaan taas sheegaa."