Israa'iil ayaa ka digtay inay tallaabo aargoosi ah qaadi doonto haddii UK ay cunaqabatayn soo rogto.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Israel, Gideon Saar, ayaa uga digay Britain inay Israel ka aar-goosan doonto haddii dowladda UK ay cunaqabateyn kusoo rogto Israel, sababo la xiriira qorshayaasha ballaarinta deegaannada Yuhuudda ee Daanta Galbeed.

Isagoo markii ugu horreysay Baarlamaanka UK hortagay tan iyo markii uu noqday Wasiirka Arrimaha Dibadda, Ed Miliband ayaa sheegay inuu toddobaadyada soo socda ku dhawaaqi doono "dib-u-habeyn ballaaran" oo lagu sameynayo siyaasadda Britain ee ku aaddan Israel.

Wuxuu sheegay in dowladdu ay baaritaan ku sameyn doonto sidii looga hortagi lahaa shirkadaha Britain inay "maalgelin, dhisid ama xayeysiin" ku sameeyaan deegaannada cusub ee Israel ka dhisayso Daanta Galbeed ee la haysto.

Gideon Saar oo arrintaas ka hadlay ayaa u sheegay mareegta wararka ee afka Cibraaniga ku baxda ee Ynet: "Haddii Britain ay tallaabo ka qaaddo Israel, Israel waxay tallaabo ka qaadi doontaa Britain."

"Haddii ay sidaas sameeyaan, waxaan u malaynayaa inay samaynayaan khalad weyn," ayuu yiri.

Bishii hore, Israel ayaa furtay qandaraasyo lagu dhisayo ku dhowaad 1,200 oo guri oo cusub oo laga hirgelinayo aagga loo yaqaan E1, oo ah dhul istaraatiiji ahaan muhiim ah oo dhanka bari kaga beegan Qudus. Qorshahan ayaa dhaleeceyn ballaaran kala kulmay beesha caalamka.

Hirgelinta qorshahan ayaa si dhab ah Daanta Galbeed u kala qaybin karta laba qaybood, sidoo kalena go'doomin karta Qudusta Bari.

Miliband ayaa sheegay in qorshayaashu ay "sharciga caalamiga ah ka soo horjeedaan", wuxuuna ku tilmaamay "xad gudub khad cas", maadaama ay qorshuhu dhex marayo bartamaha Daanta Galbeed, isla markaana uu khatar gelinayo suuragalnimada in la dhiso dowlad Falastiini ah oo shaqayn karta.

Ra'iisul Wasaaraha Britain, Andy Burnham, ayaa sidoo kale ka digay in bayaanka Israel ee ku saabsan aagga E1 uu "halis gelin karo ama soo afjari karo" xalka laba dowladood ee Bariga Dhexe.

Wasiirka Tamarta Mareykanka ayaa sheegay inuu aaminsan yahay in Venezuela ay in ka badan laba jibbaari doonto wax-soo-saarkeeda shidaalka tobanka sano ee soo socda.

Chris Wright ayaa booqasho ku jooga Venezuela, halkaas oo uu u saxiixayo heshiis siinaya shirkad Mareykanku taageero ku leeyahay xuquuqda maalgashiga iyo ka shaqeynta goobo shidaal oo leh kayd u dhigma ku dhowaad shan meelood meel ka mid ah kaydka shidaalka dalka.

Dhammaan deegaannada ay Israel ka dhistay dhulka la haysto ayaa marka loo eego sharciga caalamiga ah loo arkaa sharci-darro, waxaana Israel muddo tobannaan sano ah ka baaqsanaysay qorshayaal ay ku dhiseyso deegaanno cusub oo laga hirgeliyo aaggaas, kadib cadaadis caalami ah.

Maadaama Daanta Galbeed loo aqoonsan yahay dhul la haysto, sharciga caalamiga ah ayaa mamnuucaya in Israel ay halkaas ka dhisto deegaanno ay dadkeedu ku noolaadaan.

Si kastaba ha ahaatee, tirada dadka Israel u dhashay ee ku nool Daanta Galbeed ayaa sannadihii lasoo dhaafay sii kordhaysay.

Tan iyo 1967-kii, Israel ayaa dhistay ku dhowaad 160 deegaan oo ay ku nool yihiin qiyaastii 700,000 oo Yuhuud ah.

Kadib ku dhawaaqistii ugu dambeysay, Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay ayaa sheegay in qorshayaashu ay "halis jiritaan" ku yihiin dhismaha dowlad Falastiini ah oo mustaqbalka ah.

Bayaan ay si wadajir ah ay horey ugu soo saareen Britain, Faransiiska, Jarmalka, Talyaaniga iyo canada ayaa qorshayaasha ku tilmaamay kuwo "aan la aqbali karin", iyagoo ka digay inay "jeexi doonaan Daanta Galbeed" isla markaana wiiqi doonaan rajada laga qabo xalka laba dowladood.

Daanta Galbeed, oo ay ku jiraan Gaza iyo Buuraleyda Golan, ayaa Israel qabsatay intii uu socday dagaalkii 1967-kii ee u dhexeeyay Israel iyo isbahaysi ay sameeyeen dalal Carbeed.

Israel ayaa tan iyo xilligaas gacanta ku haysay Daanta Galbeed.

"Xalka laba dowladood" oo taageero caalami ah haysta, wuxuu soo jeedinayaa in la dhiso dowlad Falastiini ah oo madax-bannaan, taas oo ka jiri lahayd Daanta Galbeed iyo Gaza, iyadoo Qudusta Bari ay noqon lahayd caasimaddeeda, isla markaana ay si nabad ah ula wada jiri lahayd Israel.

Israel ayaa diiddan xalka laba dowladood.

Maamulka Falastiin ayaa taageera xalka laba dowladood, halka Xamaas ay ka soo horjeeddo, maadaama aysan aqoonsan jiritaanka Israel.