آژانس بین‌المللی انرژی: جنگ خاورمیانه مسیر سرمایه‌گذاری جهانی انرژی را تغییر داد

آژانس بین‌المللی انرژی روز پنج‌شنبه اعلام کرد جنگ در خاورمیانه کشورها را وادار کرده است برای عبور از بزرگ‌ترین بحران انرژی جهان، به مسیرهای جدید تامین و همچنین منابع داخلی روی بیاورند.

فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی گفت: «ما در بحبوحه بزرگ‌ترین بحران امنیت انرژی هستیم که جهان تاکنون تجربه کرده است. معتقدم شرایط فعلی استراتژی‌های سرمایه‌گذاری‌ را در سطح جهانی تغییر خواهد داد، مشابه تغییرات بزرگی که پس از شوک‌های نفتی دهه ۱۹۷۰ در جهان انرژی اتفاق افتاد.»

آقای بیرول در گزارش «سرمایه‌گذاری جهانی انرژی» که توسط آژانس بین المللی انرژی منتشر شده، ‌گفته است که در حال حاضر هم کشورهای تولیدکننده انرژی و هم کشورهای مصرف‌کننده، تلاش‌های خود را برای متنوع کردن مسیرهای تجارت و منابع انرژی بیشتر کرده‌اند.

بر اساس برآورد این سازمان ، سرمایه‌گذاری جهانی انرژی در سال ۲۰۲۶ به ۳/۴ تریلیون دلار خواهد رسید که کمی بالاتر از سال قبل است. از این میزان، حدود ۲/۲ تریلیون دلار به شبکه‌های برق، ذخیره‌سازی، سوخت‌های کم‌انتشار، انرژی هسته‌ای، انرژی‌های تجدیدپذیر، بهره‌وری انرژی و برق‌رسانی اختصاص خواهد یافت.

در کنار آن، حدود ۱/۲ تریلیون دلار نیز در نفت، گاز طبیعی و زغال‌سنگ سرمایه‌گذاری می‌شود.

با این حال، پیش‌بینی می‌شود سرمایه‌گذاری در بخش نفت برای سومین سال پیاپی در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد و با وجود افزایش قیمت نفت خام، به زیر ۵۰۰ میلیارد دلار برسد.

این وضعیت به این دلیل است که مشخص نیست قیمت‌های بالای نفت تا چه مدت ادامه پیدا می‌کند، اجرای پروژه‌های نفتی زمان‌بر است، محدودیت‌هایی در عرضه وجود دارد و بازار دکل‌های حفاری فراساحلی هم محدودتر شده است؛ در نتیجه، سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت در خارج از خاورمیانه کاهش پیدا کرده و محدود شده است.

در مقابل، سرمایه‌گذاری در گاز طبیعی افزایش خواهد یافت و به ۳۳۰ میلیارد دلار می‌رسد که بالاترین سطح در یک دهه گذشته است. به گفته آژانس بین‌المللی انرژی افزایش سرمایه گذاری انرژی ناشی از موج جدید پروژه‌های صادرات ال‌ان‌جی به‌ویژه در آمریکا و قطر است.

همزمان، کشورهای واردکننده نفت به منابع داخلی انرژی مانند انرژی‌های تجدیدپذیر، هسته‌ای و زغال‌سنگ روی آورده‌اند.

این نهاد همچنین پیش‌بینی کرده است که سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۶ به حدود ۶۶۵ میلیارد دلار برسد که ۳۶۵ میلیارد دلار آن مربوط به انرژی خورشیدی است.

سرمایه‌گذاری در انرژی هسته‌ای سالانه از ۸۰ میلیارد دلار فراتر خواهد رفت و سرمایه‌گذاری در زغال‌سنگ نیز به ۱۸۰ میلیارد دلار می‌رسد که این میزان بالاترین سطح در ۱۰ سال گذشته است.

افزایش قیمت نفت در پی حملات تازه ایران و آمریکا

قیمت نفت در معاملات روز پنج‌شنبه بار دیگر صعود کرد، در حالی که اغلب بورس‌های آسیایی با افت مواجه شدند. این تحولات در پی حملات تازه آمریکا به ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره شکننده بودن آتش‌بس رخ داده است.

افزایش قیمت نفت بخش زیادی از کاهش روز چهارشنبه را جبران کرد، کاهشی که به امید دستیابی قریب‌الوقوع به توافقی برای پایان دادن به درگیری‌ها شاهد آن بودیم.

نفت برنت دریای شمال، شاخص اصلی بین‌المللی، در معاملات صبح پنج‌شنبه ۱/۸ درصد افزایش یافت و به ۹۵/۹۵ دلار در هر بشکه رسید. همچنین نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا هم با رشد ۱/۷درصدی به ۹۰/۱۷ دلار رسید.

بازارهای سهام آسیا عمدتاً نزولی بودند؛ شاخص هنگ‌کنگ بیش از ۱/۵ درصد افت کرد.

بورس سئول هم نزدیک به یک درصد کاهش یافت و شاخص شانگهای نیز ۰/۳ درصد پایین آمد.

این کاهش‌ها پس از عملکرد قابل توجه بازارهای جهانی سهام در روز چهارشنبه رخ داد.

اقتصاددانان هشدار داده‌اند اگر تورم در نتیجه جنگ تشدید شود، بانک‌های مرکزی ممکن است ناچار به افزایش نرخ بهره شوند؛ اقدامی که هزینه استقراض را بالا می‌برد و می‌تواند رشد اقتصادی را تحت فشار قرار دهد.