هشدار پزشکیان درباره محدودیت‌های تامین بنزین و حامل‌های انرژی در ایران

در پی محدودیت‌های تامین بنزین و دیگر حامل‌های انرژی در ایران، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور آن کشور، در اظهاراتی بار دیگر از این محدودیت‌ها سخن گفت و خواستار صرف‌جویی در این زمینه شد. او همچنین می‌گوید که مردم باید این موضوع را بدانند.

آقای پزشکیان گفت: «مردم باید بدانند که کشور در حوزه تامین بنزین و برخی حامل‌های انرژی با محدودیت‌هایی مواجه است و عبور موفق از این شرایط، نیازمند همراهی عمومی و اصلاح الگوی مصرف است.»

او همچنین خواستار «تدوین نظام سهمیه‌بندی و تخصیص استانی بر اساس نیاز واقعی هر منطقه» و همچنین صرفه‌جویی شده است.

رسانه‌های ایران به نقل از آقای پزشکیان به توسعه فرهنگ استفاده از حمل‌ونقل عمومی با توجه به تشدید این محدودیت‌ها اشاره کرده‌اند.

رئیس‌جمهور ایران در نشستی با حضور برخی از مسئولان صنعت نفت آن کشور افزود که «باید مصرف سوخت را کاهش دهیم تا منابع حاصل از صرفه‌جویی به جای واردات بنزین برای مصارف غیرضروری، در حوزه معیشت مردم، تقویت نظام حمایتی و تأمین کالابرگ اقشار کم‌درآمد هزینه شود.»

در این نشست محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت ایران، هم حضور داشت و گزارشی از وضعیت تاسیسات آسیب‌دیده در طول جنگ هم ارائه داد اما جزئیات آن در رسانه‌های ایران هنوز منتشر نشده است.

در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران، چندین زیرساخت مرتبط با انرژی و انبارهای سوخت هدف قرار گرفتند.

یک نمونه از این حملات در ۱۶ اسفند ماه پارسال اتفاق افتاد که انبارهای سوخت در استان‌های تهران و البرز هدف قرار گرفتند.

در پی این حملات سهمیه کارت سوخت به‌طور موقت از ۳۰ لیتر به ۲۰ لیتر کاهش یافت و بعد به حالت عادی برگشت.

پارس جنوبی و پالایشگاه‌های لاوان و سیری از مواردی بودند که بخش‌هایی از آن در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل آسیب دید.

هنوز گزارش جامعی از میزان خسارت وارد شده به زیرساخت‌های انرژی و امکان و منابع بازسازی آنها در دست نیست؛ از سوی دیگر کاهش منابع مالی که دولت ایران با آن روبروست، روند بازسازی را متاثر کرده است.

حمله آمریکا و اسرائیل به تاسیسات مرتبط با پتروشیمی، با افزایش هزینه‌های تولید، قیمت بعضی از اقلام مانند روغن را بالا برده است.

همزمان محاصره دریایی آمریکا هم، روند واردات ایران را با اختلال روبرو کرده است.

اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، کمتر از یک ماه پیش گفته بود با ادامه محاصره دریایی بنادر ایران، به زودی توانایی ذخیره‌سازی نفت ایران به حداکثر ظرفیت خود می‌رسد و این روند به آسیب خطوط انتقال نفت ایران و کمبود بنزین منجر خواهد شد.

او گفت: « به‌زودی پمپاژ از کار می‌افتد و بعد در ایران کمبود بنزین خواهیم داشت.»

با وجود شرایط موجود به‌نظر نمی‌رسد که دولت از توان کافی برای افزایش قیمت بنزین برخوردار باشد که دلیل آن تشدید شرایط معیشتی بعد از اعتراضات دی ماه و جنگ و نگرانی سران جمهوری اسلامی از بروز اعتراضات دیگری مانند آنچه در آبان ماه ۱۳۹۸ اتفاق افتاد و به سرکوب خونین معترضان انجامید.

رمضانعلی سنگدوینی، یکی از اعضای کمیسیون انرژی مجلس ایران، امروز (۳۰ اردیبهشت) گفت که در آن کمیسیون بحثی درباره افزایش قیمت بنزین «مطرح نشده است.»

او گفت: «اصلا موضوع افزایش قیمت بنزین مطرح نشده و کمیسیون انرژی با افزایش قیمت مخالف است.»

البته ناترازی انرژی محدود به جنگ نیست و در زمان پیش از آن هم، در حوزه انرژی ایران شاهد کسری بود و وضعیت کنونی فقط آن را تشدید کرده است.

اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، حدود ۱۰ روز پیش گفته بود که «امروز مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۱۳۰ تا ۱۳۵ میلیون لیتر است، در حالی که تولید ما پیش از جنگ حدود ۱۱۰ تا ۱۱۵ میلیون لیتر بود و روزانه ۲۰ تا ۲۵ میلیون لیتر واردات انجام می‌دادیم.»

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، اوایل دی ماه پارسال و پیش از گسترده شدن اعتراضات، رقم ارزی واردات بنزین را «۶ میلیارد دلار» اعلام کرده بود.

این رقم واردات، معادل ۱۸۰ میلیون دلار در ماه و بیش از ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار در سال است.

دولت جمهوری اسلامی حتی پیش از این جنگ هم روش‌های دیگری را آزموده بود.

اواخر پاییز پارسال دولت ایران در مصوبه‌ای نرخ بنزین جایگاه با استفاده از کارت اضطراری برای مصرف مازاد ۱۶۰ لیتر سهمیه‌ای را به پنج هزار تومان افزایش داد.

اما به دلیل خودداری از تکرار اتفاقات آبان ۱۳۹۸ از آن فراتر نرفت و تلاش‌های خود را بیشتر بر تقاضا از شهروندان برای صرفه‌جویی متمرکز کرده است.

یکی از بزگترین دغدغه‌ها در صورت افزایش قیمت بنزین، به بار تورمی آن برمی‌گردد که وضعیت معیشتی را از وضعیت کنونی وخیم‌تر خواهد کرد و دولت ایران می‌گوید که فعلا خواهان آن نیست.

بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران در فروردین‌ ۱۴۰۵، نرخ تورم سالانه کشور به ۵۳/۷ درصد رسیده است.

این رقم برای اقشار کم‌درآمد، یعنی دهک‌های اول و دوم، حتی بالاتر بوده و به حدود ۵۸/۲ درصد رسید.

تصویر تورم وضعیت اقلام خوراکی از این هم تیره‌تر است؛ تورم مواد غذایی از مرز ۱۱۵ درصد عبور کرده است.