Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya, Asabar 31/10/2026

Wannan shafi ne da ke kawo muku labaran abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya, Asabar 31/10/2026

Taƙaitattu

Latsa domin shiga zauremu na Whattsapp
Idan Amurka ta sake kai mana hari, yaƙin zai faɗaɗa zuwa wasu yankuna - Iran
Amurka za ta sayar wa Ukraine makamai masu linzami
Tsohon shugaban leƙen asirin Isra'ila ya bayyana dabarun da aka yi amfani da su a Iran
Abubuwa biyar kan Sheikh Yahaya Masussuka
Me ya rage wa Najeriya wajen kafa ƴansandan jihohi?

Tsallake Bidiyo ka ci gaba

Na'urarku na da matsalar sauraren sauti

Karshen Bidiyo

Rahoto kai-tsaye

Isiyaku Muhammed

Sa'o'i 3 da suka wuceJami'an Najeriya sun kashe 'yan bindiga sama da 30
Asalin hoton, Getty Images
An gano gawarwaki sama da 30 da ake zargin na ’yan bindiga ne a gonaki da ke kewaye da garin Bukuyum a Jihar Zamfara bayan wata arangama tsakanin jami’an tsaro da ’yan bindiga, kamar yadda ’yan sanda suka bayyana.
Jaridar Daily Trust ta ruwaito cewa Rundunar ’Yan Sandan Jihar Zamfara ta ce jami’anta, tare da haɗin gwiwar ƙungiyoyin tsaron sa-kai na cikin gida, sun daƙile wani yunƙurin hari da ’yan bindiga suka kai wa garin Bukuyum yayin da ake ci gaba da gudanar da samame domin kawar da ’yan bindiga a yankin.
A cikin wata sanarwa da Kakakin Rundunar, DSP Yazid Abubakar, ya fitar, rundunar ta ce aikin ya fara ne a ranar 28 ga Disamba, 2026, bayan da ’yan bindiga suka yi yunƙurin kutsawa cikin garin.
A cewar ’yan sanda, jami’an tsaro sun fafata da maharan a wani mummunan musayar wuta, lamarin da ya hana su shiga cikin al’umma.
Rundunar ta ce daga baya an gano gawarwaki sama da 30 da ake kyautata zaton na ’yan bindigar da aka kashe ne a gonakin da ke kewaye da yankin, wanda ke nuna cewa maharan sun yi asara mai yawa.
Sai dai ta bayyana cewa har yanzu ba a tabbatar da ainihin adadin waɗanda suka mutu ba, tana mai cewa ’yan bindiga kan saba kwashe matattunsu da waɗanda suka jikkata daga wuraren da aka gwabza faɗa.
’Yan sandan sun ce nasarar kare garin ta hana yiwuwar asarar rayuka, lalata dukiyoyi da kuma ƙara yawan mutanen da za su bar gidajensu.
Sun kuma ƙara da cewa binciken farko na tsaro ya nuna cewa matsin lambar da sojoji da sauran jami’an tsaro ke ci gaba da yi ya tilasta wa wasu daga cikin ragowar ’yan bindigar barin jihar.
Rundunar ta sake jaddada aniyarta ta ci gaba da gudanar da ayyukan kawar da ’yan bindiga tare da haɗin gwiwar sauran hukumomin tsaro da masu ruwa da tsaki domin tsarkake yankin daga miyagun laifuka.
Haka kuma ta ce waɗannan ayyukan na da nufin dawo da amincewar jama’a da kuma tabbatar da tsaron mazauna yankunan da lamarin ya shafa.
Sa'o'i 4 da suka wuce'Yan fashin teku na Somaliya sun ƙwace wani jirgin kamun kifin Iran
Rundunar sojojin ruwa ta Tarayyar Turai da wasu majiyoyin tsaro a Puntland sun sanar a ranar Asabar cewa wasu 'yan fashin teku dauke da makamai sun ƙwace wani jirgin kamun kifi na Iran a gabar tekun arewa maso gabashin Somaliya.
Kamfanin dillancin labarai na Reuters ya ruwaito cewa hare-haren fashin teku a yankin Somaliya sun sake ƙaruwa, inda aka samu aƙalla hare-hare 15 tun watan Afrilu, adadi mafi girma tun shekarar 2013.
Puntland yanki ne mai cin gashin kansa a arewa maso gabashin Somaliya.
Bisa ga sanarwar Cibiyar Tsaron Teku ta Tarayyar Turai a Tekun Indiya, an ƙwace jirgin mai suna "Azini" da ƙarfe 9:00 na safe agogon GMT a ranar 29 ga Oktoba, a tsakanin garuruwan bakin teku na Bandar Bila da Hafoon a Puntland.
Jami'an tsaro na Puntland sun tabbatar wa AFP cewa an yi garkuwa da jirgin, suna cewa wasu 'yan bindiga takwas ne suka kai harin daga wani yanki mai nisa kusa da tashar jirgin ruwa ta Beila.
Wani jami'in tsaro ya ce:
"Akwai masu gadin Somaliya guda biyu a cikin jirgin, amma 'yan fashin sun fi su yawa kuma suka yi nasarar galaba a kansu."
Ya ƙara da cewa: "Suna gudanar da kamun kifi ne kusa da bakin teku, wanda ya sa suka kasance cikin haɗarin yin garkuwa da su."
A cewar Reuters, wani majiyar tsaro ya bayyana cewa baya ga masu gadin Somaliya guda biyu, akwai ma'aikatan jirgin 21 a cikinsa, kuma har yanzu ba a san halin da suke ciki ba.
Jirgin "Azini" shi ne jirgin kamun kifi na Iran na uku da aka yi garkuwa da shi a gabar tekun Somaliya tun daga watan Yuli.
Sa'o'i 5 da suka wuceHar yanzu Trump bai yanke shawarar kai sabon hari kan Iran ba - Rubio
Asalin hoton, Getty Images
Sakataren Harkokin Wajen Amurka, Marco Rubio, ya ce shugaban ƙasar Donald Trump har yanzu bai yanke hukunci kan yiwuwar kai wani sabon hari kan Iran ba.
Da yake magana a wani taron manema labarai bayan taron ministocin harkokin wajen ƙasashen G20 a Atlanta, Rubio ya ce Washington har yanzu tana nazarin yiwuwar amfani da diflomasiyya:
"Za mu iya cimma manufofin soja idan muna so. Shi (Trump) bai yanke shawara ba tukuna. Ba ni da wani sabon bayani da zan raba da ku a yau kan wannan batu. Ba ma ɗaukar irin wannan lamari da wasa."
Rubio ya kuma ce bai san ko akwai wani takamaiman jadawalin lokaci na tattaunawar da Qatar ke shiga tsakani a cikinta ba.
A yau, Ministan Harkokin Wajen Iran, Abbas Ebraghi, ya tabbatar da cewa wata tawagar Iran tana a birnin Doha domin ci gaba da tattaunawa da masu shiga tsakani daga Qatar. Sai dai ya jaddada cewa jami'an Iran ba su da niyyar ganawa kai tsaye da wakilan Amurka.
Bayan wallafa rahotannin ziyarar tawagar Iran zuwa Doha, jaridar Qatar ta Al-Arabi Al-Jadeed, tana mai nakalto majiyoyin da ke kusa da masu shiga tsakani, ta ruwaito cewa an samu ci gaba a tattaunawar da ke tsakanin Tehran da Washington. Jaridar ta kuma ce wata tawagar Amurka za ta isa Doha domin gudanar da "tattaunawa kai tsaye" da Iran.
A lokaci guda kuma, yayin da damuwa ke ƙaruwa kan yiwuwar wani sabon hari kan Iran, shafin yanar gizon hukuma na Jagoran Juyin Juya Halin Musulunci na Iran, Mojtaba Khamenei, ya ruwaito cewa ya bayar da umarni a wani taro da kwamandojin soja cewa martanin da za a mayar ga duk wata barazana ya kasance:
"Ba tare da wani iyakar yanki ba."
Sa'o'i 5 da suka wuceƘawancen da Saudiyya ke jagoranta ya daƙile harin jirgi mara matuƙi
Asalin hoton, Getty Images
Kakakin rundunar haɗin gwiwar sojojin da Saudi Arabiya ke jagoranta, Turki Maliki, ya sanar da cewa an tare tare da lalata wani jirgi mara matuƙi a sararin samaniyar birnin Riyadh, babban birnin ƙasar.
Maliki ya rubuta a shafin X cewa:
"Rundunar tsaron sararin samaniya ta tare kuma ta lalata wani jirgi mara matuƙi na maƙiya a yankin Riyadh."
Ya ƙara da cewa:
"Ragowar jirgin mara matuƙin ya faɗi a yankin bayan an tare shi kuma an lalata shi, amma bai haifar da wata asara ko lalacewa ba."
Haka kuma, Maliki ya bayyana sa'o'i kaɗan kafin wannan sanarwar cewa an harbo wasu jirage marasa matuƙi guda biyu a yankunan gabashin Saudi Arabiya da kuma kudancin ƙasar.
Wannan lamari na zuwa ne a daidai lokacin da ake fuskantar ƙarin tashin hankali a yankin Gabas ta Tsakiya, tare da fargabar yiwuwar ƙarin rikici tsakanin Iran, ƙawayenta, da ƙasashen da ke mara wa Saudi Arabiya da Amurka baya.
Sa'o'i 5 da suka wuceMasar ta nuna fargaba kan sabon rikicin Iran da Amurka
Asalin hoton, AFP via Getty Images
Ministan Harkokin Wajen Masar, Badr Abdel Ati, ya bayyana damuwarsa kan rikicin da ke tsakanin Iran da Amurka.
Ya ce yana da "matuƙar damuwa" cewa sabon zagayen ƙarin tashin hankali a rikicin da ke tsakanin Amurka da Iran zai kasance mafi muni, kuma zai haifar da munanan sakamako.
Ya yi wannan jawabi ne a taron tsaro na Manama Dialogue da aka gudanar a ƙasar Bahrain.
A nasa bangaren, Mohammad Akraminia, kakakin rundunar sojin Iran, ya yi magana kan yiwuwar wani sabon hari da Amurka za ta kai wa Iran.
Ya ce:"Idan aka kai wannan hari, yankin da yaƙin zai shafa zai ƙara faɗaɗa."
Sa'o'i 7 da suka wuceNajeriya na bincika mutum biyu da ake zargin sun kamu da Ebola
Asalin hoton, Getty Images
Cibiyar kula da cututtuka masu yaɗuwa ta Najeriya (NCDC) ta ce an gano mutum biyu da ake zargin sun kamu da cutar Ebola a yankin Arewa maso Gabashin ƙasar, lamarin da ya sa aka killace su tare da fara binciken gano mutanen da suka yi hulɗa da su.
Hukumar ta ce an riga an ware mutanen biyu a wuraren kula na musamman, yayin da ake ci gaba da tantancewa da tattara bayanan mutanen da suka yi mu’amala da su.
Haka kuma ana gudanar da gwaje-gwajen ɗakin gwaje-gwaje domin tabbatar da ko sun kamu da kwayar cutar.
NCDC ta jaddada cewa har yanzu ana kallon waɗannan a matsayin mutanen da ake zargi da kamuwa da cutar, kuma hakan ba ya nufin cewa an tabbatar sun kamu da Ebola.
Ta ce sakamakon gwaje-gwajen ne kawai zai tabbatar da hakan.
Hukumar ta kuma buƙaci jama’a da su ci gaba da tsaftace hannaye yadda ya kamata, su kula da tsaftar muhalli, sannan su bi shawarwarin hukumomin lafiya yayin da ake ci gaba da bincike.
Wannan ci gaba na zuwa ne bayan da Najeriya ta tabbatar da bullar cutar Ebola karo na farko cikin sama da shekara goma. Wanda aka tabbatar ya kamu da cutar wata ‘yar ƙasar Switzerland ce mai shekaru 42, wadda ta shigo Najeriya daga Uganda. An tabbatar da cewa ta kamu da nau’in cutar Ebola na Bundibugyo a ranar 20 ga Oktoba.
Daga bisani an mayar da marar lafiyar zuwa Switzerland domin ci gaba da jinya.
Sa'o'i 7 da suka wuceWakilanmu na Doha, amma da wahala su gana da Amurka - Iran
Asalin hoton, Anadolu via Getty Images
Ministan Harkokin Wajen Iran ya tabbatar da cewa akwai tawagar Iran a Doha, amma ya ce jami’an Iran ba su da niyyar ganawa da bangaren Amurka.
Abbas Araqchi ya shaida wa Al Jazeera cewa rahotannin da ke cewa za a yi irin wannan ganawa “hasashe ne kawai na kafafen yaɗa labarai.”
Mista Araqchi ya kuma ce Iran ta yi nazari sosai kan saƙon da Mataimakin Shugaban Amurka, J.D. Vance, ya aika, kuma an tattauna batun a manyan tarurrukan shugabannin ƙasar.
Ya jaddada cewa sai bayan Washington ta amince da sharuɗɗan Iran ne za a yanke hukunci kan ko tattaunawar da Amurka za ta kasance kai tsaye ko ta hanyar masu shiga tsakani.
A daidai lokacin da aka fitar da rahoton ziyarar tawagar Iran zuwa Doha, jaridar Qatar ta Al-Arabi Al-Jadeed, tana mai dogaro da majiyoyin da ke kusa da masu shiga tsakani, ta ba da rahoton samun ci gaba a tattaunawar Tehran da Washington.
Jaridar ta kuma ce ana sa ran wata tawagar Amurka za ta isa Doha domin gudanar da “tattaunawar kai tsaye” da Iran.
An fitar da wannan rahoto ne bayan awanni 12 na tattaunawa tsakanin masu shiga tsakani na Qatar da jami’an Iran. Haka kuma, shafin labarai na Axios ya ruwaito cewa tattaunawar na ci gaba a Doha.
A cewar Axios, masu shiga tsakani na Qatar sun kasance suna mu’amala kai tsaye da Fadar White House a tsawon awanni 12 da aka gudanar da taron ranar Juma’a.
Wannan ci gaban diflomasiyya na zuwa ne a daidai lokacin da ake ƙara nuna damuwa kan yiwuwar sake kai wani harin Amurka kan Iran.
Sa'o'i 8 da suka wuceMayaƙan Houthi sun kai hari fadar shugaban ƙasa
Asalin hoton, Getty Images
Kamfanin dillancin labarai na AFP, ya ruwaito daga majiyoyin ƴansandan Yemen, cewa mayaƙan Houthi masu samun goyon bayan Iran sun harba makamai masu linzami biyu kan Fadar Shugaban Ƙasa da ke birnin Aden a ranar Juma’a.
Aden, wanda shi ne hedkwatar gwamnatin Yemen da Saudiyya ke mara wa baya kuma ƙasashen duniya ke amincewa da ita, ya sha fuskantar hare-hare tun bayan sake ɓarkewar yaƙin basasar Yemen a farkon lokacin bazara.
Rikici tsakanin mayaƙan Houthi da Saudiyya da kuma gwamnatin Yemen ya ƙara tsananta a cikin ƴan makonnin nan.
A baya mun ruwaito cewa ƙawancen ƙasashen da Saudiyya ke jagoranta ya sanar a yau cewa ya kakkaɓo tare da lalata wani jirgi mara matuƙi ta ƴan Houthi a yankin Makka.
Sai dai mayaƙan sun musanta cewa sun yi wani yunƙuri na kai hari kan birnin sa’o’i kaɗan bayan haka.
Sa'o'i 9 da suka wuceKotu ta hana jami'an gwamnatin Amurka tsorata ma'aikatan zaɓe
Wani alƙalin kotu a jihar California ya hana Ma’aikatar Shari’a ta Amurka barazana ko tsoratar da jami’an da ke kula da zaɓe gabanin zaɓen tsakiyar wa’adi da za a gudanar mako mai zuwa a ƙasar.
Ma’aikatar ta yi gargaɗin cewa jami’an zaɓe na jihohi da na ƙananan hukumomi za su iya fuskantar tuhuma idan ba su ware ƙuri’un mutanen da ake zargin ba ƴan ƙasar Amurka ba ne.
Gwamnatin Shugaba Donald Trump ta ɗauki tsauraran matakai wajen sa ido kan harkokin zaɓe, tana mai cewa ana buƙatar ƙarin dokoki da matakan tsaro domin tabbatar da sahihancin zaɓe.
Shugaba Trump dai ya sha yin ikirarin cewa ana samun magudin zaɓe a faɗin Amurka.
Sa'o'i 9 da suka wuceCikakkun sunayen ƴantakarar gwamna na 2027 da INEC ta fitar
Asalin hoton, Facebook/Multiple
Ƴan Najeriya na ci gaba da tsokaci kan sunayen ƴantakarar gwamna da hukumar zaɓen ƙasar INEc ta fitar domin fafatawa a zaɓen 2027.
INEC ta tantance tare da amincewa da Kingsley Chinda a matsayin ɗan takarar gwamnan Jihar Rivers a zaɓen 2027, bayan ta saka sunansa cikin jerin ƴan takarar gwamnoni da ta fitar a daren Asabar.
Kingsley Ogundu Chinda tsohon jagoran yan adawa ne a Majalisar Wakilan Najeriya. sannan kuma tsohon mamba ne na jam'iyyar hamayya ta PDP.
Karanta cikakken labarin a nan
31 Oktoba 2026Muna ci gaba da tattaunawa da Iran - Trump
Asalin hoton, Getty Images
Shugaban Amurka, Donald Trump, ya ce ana ci gaba da tattaunawa da Iran.
Da yake amsa tambayar wani ɗan jarida a Fadar White House game da waɗannan tattaunawa, Trump ya ce:
“Suna son yin magana, kuma suna magana na gaskiya."
Trump ya kuma bayyana yaƙin da ake yi da Iran a matsayin wani yanayi na musamman, yana mai cewa ya zuwa yanzu bai jefa wa masu biyan harajin Amurka wani nauyi mai yawa ba.
A halin da ake ciki, rahotanni na nuni da cewa masu shiga tsakani daga Qatar sun shafe lokaci suna tattaunawa a Tehran kan sabon tayin da Amurka ta gabatar domin dawo da tattaunawar zaman lafiya.
31 Oktoba 2026INEC ta saka Pantami a takarar gwamnan Gombe, ta amince da shigar NDC a Kano
Asalin hoton, FB/Multiple Abdussalam
Hukumar INEC ta wallafa jerin sunan ƴan takarar zaɓen 2027 na ƙarshe, inda a cikin jerin sunan ƴan takarar gwamna na jihohi ta sanya sunan Farfesa Isa Ali Pantami a matsayin ɗan takarar gwamna jihar Gombe a jam'iyyar PDP.
Da farko dai da hukumar ta fitar ta jerin sunayen, rashin ganin Pantami da Aminu Abdussalam gwarzo na NDC a jihar da wasu ya tayar da ƙura, lamarin da ya hankali matuƙa, har hukumar ta fito ta ce za ta duba ƙorafe-ƙorafen da aka miƙa mata.
A cikin makon nan ne wasu jaridu a Najeriya suka ruwaito daga wasu majiyoyi cewa INEC ta kammala nazari, inda wasu jaridun suka ce an mayar da sunan ɗan takarar na NDC a Kano da na PDP a Gombe, yayin da wasu suka ruwaito majiyar da ke nuna cewa Pantami ne kawai aka mayar.
Sai dai a jerin da hukumar ta fitar na ƙarshe, akwai Pantami, amma a game da takarar Kwamrade Abdulsalam na NDC a Kano, hukumar ta rubuta akwai hukuncin kotu a game da takarar, duk da cewa ta rubuta sunan NDC a cikin jerin.
Hakan ke nufin tana sauraro kotu kafin ta kammala yanke hukunci ɗan takarar.
31 Oktoba 2026Za a yi zanga-zangar tsadar rayuwa a ƙasashe turai da dama
Asalin hoton, Getty Images
Ana sa ran ƙasashe da dama na Turai za su fuskanci tarzoma a ƙarshen makon nan, yayin da ake shirya zanga-zanga a birane da dama saboda tsadar rayuwa da kuma rashin ingancin ayyukan gwamnati.
A Faransa, inda aka shafe makonnin baya ana fuskantar zanga-zangar da ta rikide zuwa tashin hankali, ministan harkokin cikin gida ya yi gargadin cewa akwai babbar barazanar rikice-rikicen tsaro.
A Jamus kuma, ana sa ran dubban mutane za su fito zanga-zanga, inda shugabannin siyasa suka yi gargadin cewa masu tsattsauran ra'ayi na iya amfani da gangamin domin cimma manufofinsu.
Ƴansanda a Sifaniya ma na shirin tunkarar yiwuwar barkewar tarzoma. A Italiya kuwa, dubban mutane ne suka gudanar da zanga-zanga a ranar Juma'a. break
31 Oktoba 2026Amurka za ta sayar wa Ukraine makamai masu linzami
Asalin hoton, Getty Images
Ma’aikatar Harkokin Wajen Amurka ta ce ta amince da sayar wa Ukraine makamai masu linzami na kariya da darajarsu ta haura dala biliyan biyu.
Ƙasashen Canada da Jamus da kuma Norway ne suka biya kuɗin waɗannan makamai guda 500.
Wakilin BBC ya ce shugaban Ukraine, Volodymyr Zelensky, ya ce a wannan makon ƙasarsa ta shafe kusan wata guda tana jiran Amurka ta amince da samar da muhimman makamai masu linzami da take buƙata.
Inda ya sha yin kira ga Washington din da ta hanzarta isar da makaman kafin lokacin hunturu ya yi tsanani. Sai dai ana fuskantar karancin irin wadannan makamai a duniya, sakamakon yadda Amurka ke amfani da su a yakinta da Iran.
31 Oktoba 2026Idan Amurka ta sake kai mana hari, yaƙin zai faɗaɗa zuwa wasu yankuna - Iran
Asalin hoton, Getty Images
Dangane da yiwuwar wani sabon hari da Amurka za ta kai wa Iran, kakakin rundunar sojin Iran, Mohammad Akraminia, ya ce idan hakan ta faru, fagen yaƙin zai faɗaɗa zuwa wasu yankuna.
Ya rubuta a shafinsa na dandalin sada zumunta na X cewa: "Duba da mummunan tarihin shugaban Amurka na yin watsi da tattaunawar diflomasiyya, rundunar sojin Jamhuriyar Musulunci ta Iran, wadda ba ta yarda da maƙiyi kuma ba ta damu da ayyukansa ba, tana ci gaba da inganta shirinta na yaƙi a kowane lokaci."
Ya ci gaba da cewa: "Idan shugaban Amurka ya sake tsunduma cikin wani sabon kasada a yankin ta hanyar barazana da kuma tunzurawa, babu shakka wutar yaƙi za ta bazu zuwa wasu yankuna, kuma makomar yain za ta bar hannunsa."
Wɗannan kalamai na zuwa ne bayan da kamfanin dillancin labarai na Axios ya ruwaito, yana mai nakalto majiyoyin diflomasiyya, cewa masu shiga tsakani daga Qatar na ci gaba da tattaunawa domin cimma yarjejeniya kan sake farawa kai tsaye tattaunawa tsakanin Amurka da Iran.
An ce za a ci gaba da waɗannan tattaunawa a birnin Doha ranar Asabar.
31 Oktoba 2026Buɗewa
Masu bibiyar shafin BBC Hausa kai-tsaye, Assalamu alaikum. A yau ma, kamar kullum, za mu kawo muku labaran abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya.
Kuna kuma iya ziyartar shafukanmu na sada zumunta domin tafka muhawara kan labaran da muke wallafawa kamar a Fesbuk da X da Instagram, sannan ku ziyarci shafinmu na YouTube domin kallon bidiyo.