Trump avuga ko amasezerano y'Amerika na Iran asinywa kuri iki cyumweru mu gihe Tehran ishidikanya ku gihe

Perezida Donald Trump yavuze ko amasezerano yo kurangiza imirwano hagati y'Amerika na Iran biteganyijwe ko ashyirwaho umukono kuri iki cyumweru, nyuma yuko Iran ishidikanyije ku gihe.

Mu butumwa yatangaje ku mbuga nkoranyambaga, Trump yavuze ko umuhora wa Hormuz, inzira y'ingenzi y'ubwikorezi bwo mu mazi magari, uzaba "ufunguye kuri bose" ayo masezerano namara kwemezwa.

Pakistan, umuhuza w'ingenzi mu biganiro by'impande zombi, na yo yavuze ko ayo masezerano byitezwe ko asozwa mu gihe kitarenze amasaha 24 ndetse ko barimo "kwitegura gusinya mu buryo bwa elegitoronike [bw'ikoranabuhanga]".

Mbere yuko Trump avuga ayo magambo, Esmaeil Baghaei, umuvugizi wa minisiteri y'ububanyi n'amahanga ya Iran, yagaragaje kwigengesera ku gihe, agira ati: "Bizasaba ko dutegereza tukareba ibijyanye n'itariki nyayo y'isinywa ry'inyandiko y'ubwumvikane, nubwo itazaba ari ejo [kuri iki cyumweru]."

Mu butumwa bwo ku rubuga nkoranyambaga rwa Truth Social, Trump yanditse ati: "Amasezerano biteganyijwe ko asinywa ejo [kuri iki cyumweru], ndetse ako kanya nyuma yuko asinywe, Umuhora wa Hormuz uzaba UFUNGUYE KURI BOSE."

Mu kigaragara nko gukomoza ku bubiko bwa uranium itunganyije bwa Iran, Trump yavuze ko "mu gihe gikwiye, igihe buri kintu cyose kizaba gituje, tuzajyayo tuhakure Umukungugu wa Nikleyeri". Yongeyeho ko nyuma yaho uzasenywa.

Mu gihe cy'imyaka ibarirwa muri za mirongo, Iran yashinjwe n'ibihugu byo mu burengerazuba bw'isi kugerageza gukora intwaro kirimbuzi ya nikleyeri. Iran yahakanye ibyo birego, ivuga ko gahunda yayo igamije kugera ku ntego z'amahoro – gutanga umuriro w'amashanyarazi ndetse no ku bw'intego z'ubushakashatsi.

Trump yanaburiye ko niba ibintu bidatunganye "mu buryo bwihuse, bworoshye kandi bumeze neza", Washington ifite "ubundi buryo bwa nyuma, twizeye ko butazongera na rimwe gukoreshwa ukundi!"

Mbere yaho ku wa gatandatu, Minisitiri w'intebe wa Pakistan Shehbaz Sharif yavuze ko "turi hafi cyane kugera ku masezerano y'amahoro kurusha ikindi gihe cyose cyabayeho mbere".

Sharif yanditse ku rubuga nkoranyambaga rwa X ati: "Mu gihe gusoza [amasezerano] bishobora kuba byitezwe mu masaha 24 ari imbere, Pakistan irimo kwitegura isinywa ryo mu buryo bwa elegitoronike ry'amasezerano y'amahoro ako kanya nyuma yaho, rigakurikirwa n'ibiganiro byo ku rwego rwa tekinike mu cyumweru gitaha."

Ku wa gatanu, Minisitiri w'ububanyi n'amahanga wa Iran Seyed Abbas Araghchi yavuze ko amasezerano n'Amerika ari hafi kugerwaho.

Yavuze ko ayo masezerano ateganya irangizwa ry'intambara hagati ya Israel n'umutwe wa Hezbollah – ufashwa na Iran – muri Liban.

Araghchi yabwiye televiziyo ya leta ya Iran ko ayo masezerano arimo no kongera gufungura umuhora wa Hormuz hamwe n'ikurwaho ry'izibira Amerika yakoze ku byambu bya Iran.

Ariko yavuze ko ibiganiro kuri gahunda ya nikleyeri ya Iran bizatangira nyuma.

Abategetsi bo muri Amerika bemeje bimwe mu bigize ayo masezerano, bavuga ko inyungu zo mu bukungu kuri Iran zizagenwa no kuba Tehran yubahirije inshingano zayo.

Amakuru yatangajwe mbere muri Amerika yumvikanishije ko Libani ishobora kutarebwa n'ayo masezerano – mu gihe amakuru yavugaga ko Iran yari ibitsimbarayeho.

Mu mezi ya vuba aha ashize, imiterere inyuranye y'amasezerano yagiye iba yitezwe inshuro nyinshi ariko ntiyarangizwa mu byiciro bya nyuma.

Iyi ntambara yatangiye ubwo Amerika na Israel byagabaga ibitero mu bice binyuranye bya Iran ku itariki ya 28 Gashyantare (2) uyu mwaka, bituma Iran igaba ibitero kuri Israel no ku bihugu by'inshuti z'Amerika byo mu Kigobe cy'Abarabu – ndetse, urebye, inafunga umuhora wa Hormuz, inzira y'ingenzi y'ubwikorezi inyuramo ibikomoka kuri peteroli na gaze itunganyije byinshi bikoreshwa ku isi.

Nubwo Amerika na Iran byemeranyije ku gahenge muri Mata (4) uyu mwaka, byagiye binyuzamo bikarasana, harimo n'inshuro ebyiri z'ibitero ku mpande zombi byabaye muri iki cyumweru.