Tổng thống Iran chúc mừng ông Tô Lâm, muốn quan hệ 'sâu sắc và mở rộng hơn nữa'

Trong điện mừng gửi tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng thống Masoud Pezeshkian bày tỏ Iran sẵn sàng mở rộng quan hệ song phương và tăng cường hợp tác nhằm ủng hộ chủ nghĩa đa phương.

Hãng thông tấn bán chính thức Mehr của Iran vào ngày 26/4 cho biết Tổng thống Pezeshkian vừa gửi thông điệp chúc mừng sau khi ông Tô Lâm được bầu làm chủ tịch nước.

Trong bức điện, ông Pezeshkian đã bày tỏ sự vui mừng khi mối quan hệ giữa Iran và Việt Nam đang phát triển đúng hướng, đồng thời khẳng định hai nước vẫn còn "nhiều dư địa để tiếp tục được làm sâu sắc và mở rộng hơn nữa".

Điện mừng của ông Pezeshkian được công bố trong bối cảnh cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran chưa có hồi kết, trong khi Mỹ lại là Đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam.

Sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng 2, kéo theo việc Iran oanh kích một số nước có căn cứ của Mỹ trong khu vực Vùng Vịnh, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã lên tiếng "phản đối hành vi tấn công các quốc gia có chủ quyền".

"Việt Nam phản đối các hành vi sử dụng vũ lực tấn công vào các quốc gia có chủ quyền, đặc biệt vào các cơ sở hạ tầng dân sự khiến nhiều người dân bị thiệt mạng. Các hành động này đã gây thiệt hại nghiêm trọng và tiếp tục đe dọa tính mạng, an toàn và lợi ích của người dân, trong đó có công dân Việt Nam tại khu vực, gây bất ổn cho các hoạt động kinh tế, hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới," người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng nói vào ngày 3/3.

Thông điệp của Việt Nam không lên án đích danh Mỹ, Israel hoặc Iran, chỉ kêu gọi các bên kiềm chế và tìm giải pháp ngoại giao để giải quyết vấn đề.

Cuộc xung đột tại Vùng Vịnh trong thời gian qua đã tác động mạnh tới kinh tế Việt Nam, khi làm gián đoạn nguồn cung dầu lửa do Eo biển Hormuz bị Iran phong tỏa.

Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nhiều lần cho biết đang làm việc với phía Iran để triển khai các thủ tục cho phép tàu Việt Nam đi qua eo biển này.

"Bộ Ngoại giao đã phối hợp với Bộ Xây dựng làm việc với Đại sứ quán Iran tại Hà Nội và Bộ Ngoại giao Iran, đề nghị phía Iran tạo điều kiện, có các biện pháp hỗ trợ đảm bảo an toàn cho tàu và lao động Việt Nam được rời khỏi khu vực và hàng hải an toàn qua eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất.

"Hiện nay trên cơ sở đề nghị của Việt Nam, các cơ quan chức năng Iran đang triển khai các thủ tục liên quan đến việc di chuyển của tàu Việt Nam," bà Phạm Thu Hằng cho biết vào ngày 23/4.

Có thể thấy tới thời điểm phát ngôn thì hải trình qua eo biển trên vẫn chưa hoàn toàn thông suốt cho tàu bè Việt Nam.

Việt Nam và Iran đã thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1973, dưới thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở miền Bắc và Triều đại Pahlavi tại Iran.

Iran mở đại sứ quán tại Hà Nội vào năm 1991, còn Việt Nam mở đại sứ quán tại Tehran vào năm 1997.

Trong hơn nửa thế kỷ quan hệ, lãnh đạo hai nước đã nhiều lần đi thăm qua lại.

Phía Việt Nam, các vị lãnh đạo chủ chốt gồm Chủ tịch nước Lê Đức Anh (1994), Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh (1999), Chủ tịch nước Trần Đức Lương (2002), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ (2023) từng thăm Iran.

Các lãnh đạo Iran cũng nhiều lần thăm Việt Nam, gồm Tổng thống Akbar Hashemi Rafsanjani (1995), Chủ tịch Quốc hội Akbar Nateq (1998), Tổng thống Mahmud Ahmadinezhad (2012), Tổng thống Hassan Rouhani (2016), Chủ tịch Quốc hội Ali Ardeshir Larijani (2018).

Ông Larijani đã bị giết trong một cuộc không kích của Israel hồi tháng 3/2026.

Trong các dịp quan trọng, lãnh đạo hai bên thường gửi điện mừng qua lại và báo chí Việt Nam thường đưa tin về các điện mừng này.

Chẳng hạn, vào tháng 7/2024, ông Tô Lâm, khi đó là chủ tịch nước, đã gửi điện chúc mừng nhân dịp ông Pezeshkian được bầu làm tổng thống.

Vào tháng 2/2026, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã gửi lời chúc mừng tới Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhân dịp Quốc khánh lần thứ 47 của Iran, đánh dấu cuộc Cách mạng Hồi giáo lật đổ Triều đại Pahlavi để lập nên nhà nước thần quyền Hồi giáo hiện nay.

Tuy nhiên, trong lần này, điện mừng đến trễ của Tổng thống Iran Pezeshkian lại không được báo chí Việt Nam đưa tin rầm rộ như thông lệ, trong một bối cảnh rất nhạy cảm khi Iran đang có xung đột với Mỹ.