James Talarico: Người giúp Đảng Dân chủ 'giành lại Texas' sau hơn 30 năm

Ứng viên Dân chủ James Talarico đã giành chiến thắng trong cuộc đua vào Thượng viện Mỹ tại bang Texas, được xem là cú sốc lớn nhất đối với Đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử năm nay.

Chiến thắng ngoạn mục của ông Talarico trước ứng viên Cộng hòa Ken Paxton đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 1988 một ứng viên Dân chủ giành được ghế Thượng viện Mỹ tại Texas.

Kết quả này cũng góp phần củng cố việc phe Dân chủ giành lại quyền kiểm soát hoàn toàn Quốc hội Mỹ trong làn sóng chiến thắng áp đảo trên khắp cả nước.

Ông Talarico, một cựu giáo viên, gần như vẫn là cái tên ít được biết đến cho tới năm ngoái. Trong chiến dịch tranh cử, ông tập trung vào vấn đề chi phí sinh hoạt gia tăng dưới thời lãnh đạo của Đảng Cộng hòa.

Về phần mình, ông Paxton tìm cách khắc họa quan điểm của ông Talarico là quá cấp tiến đối với Texas, đồng thời nhiều lần vận động tranh cử cùng Tổng thống Donald Trump.

Những người ủng hộ ông James Talarico đã vỡ òa khi các màn hình truyền hình tại buổi theo dõi kết quả bầu cử ở Austin, thủ phủ bang Texas, đồng loạt dự báo ông là người chiến thắng.

Mọi người ôm nhau, hôn nhau và nâng ly ăn mừng trước một kết quả mà nhiều người thừa nhận họ chưa từng dám tin sẽ thành hiện thực.

Xuất hiện trên sân khấu trong tiếng vỗ tay và reo hò như sấm của đám đông tại sự kiện theo dõi kết quả bầu cử chính thức, ông Talarico tuyên bố:

"Chúng ta vừa giành lại Texas."

"Chúng ta vừa chứng minh rằng dù có bao nhiêu tiền đi nữa cũng không thể đánh bại được người dân Texas," ông nói tiếp.

Thượng nghị sĩ đắc cử Talarico liên hệ đến chiến thắng của mình trước ông Ken Paxton, ứng viên được tỷ phú Elon Musk, người giàu nhất thế giới, hậu thuẫn tài chính.

Ông cũng nhắc đến các chủ đề tôn giáo vốn đã trở nên quen thuộc trong chiến dịch tranh cử của mình, so sánh cơ hội chiến thắng mong manh của bản thân với câu chuyện David đánh bại người khổng lồ Goliath trong Kinh Thánh.

"Chiến thắng này là dành cho mọi người dân Texas từng tự hỏi liệu có ai lắng nghe họ hay không," ông nói.

"Tôi nghe thấy các bạn, chúng tôi nghe thấy các bạn. Và đêm nay, cả thế giới đều đang lắng nghe các bạn."

Trong nhiều thập niên, ý tưởng một ứng viên Dân chủ chiến thắng trong cuộc đua toàn bang ở Texas từng bị những người theo đường lối tự do xem là một giấc mơ viển vông.

Là bang đông dân thứ hai nước Mỹ, Texas từ lâu được coi là thành trì của phe bảo thủ và thường là nơi khởi nguồn cho nhiều chính sách sau đó được phe Cộng hòa áp dụng ở những nơi khác.

Tuy nhiên, trong suốt chiến dịch tranh cử, các cuộc thăm dò đều cho thấy nghị sĩ bang Talarico đang thu hút ngày càng nhiều cử tri, đồng thời tiếp thêm động lực cho lực lượng cử tri Dân chủ tại Texas vốn khao khát một thế hệ lãnh đạo mới.

Chi tiêu cho cuộc đua này tăng vọt và nhanh chóng biến đây thành cuộc bầu cử Thượng viện Mỹ tốn kém nhất trong lịch sử, với tổng số tiền chi ra vượt 500 triệu USD.

Tỷ phú Elon Musk đã rót 158 triệu USD vào một siêu ủy ban hành động chính trị ủng hộ chiến dịch của ông Paxton. Đây là một trong những điểm mà ông Talarico thường xuyên dùng để công kích đối thủ.

Sau đó, hai thành viên của gia tộc Bush, dòng họ chính trị Cộng hòa nổi tiếng từng lấy Texas làm bàn đạp chính trị, bất ngờ lên tiếng ủng hộ Talarico, động thái được xem là dấu hiệu báo trước thất bại cho ông Paxton.

Giáo sư khoa học chính trị Quardricos Driskell của Đại học George Washington nói với BBC rằng chính Paxton là một trong những nguyên nhân lớn dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa, gọi ông là "một ứng viên tồi một cách khách quan".

Theo ông Driskell, chiến thắng của ông Talarico tại Texas, cùng với cú sốc khác trong ngày 3/11 khi Thống đốc Cộng hòa Greg Abbott thất cử, là sự kiện "mang tính lịch sử tuyệt đối".

Thất bại của ông Abbott đánh dấu lần đầu tiên kể từ thập niên 1990 một ứng viên Dân chủ giành chiến thắng trong cuộc đua thống đốc bang Texas.

Bình luận về những bước tiến của đảng Dân chủ tại "Bang Ngôi sao Đơn độc", ông Driskell nói:

"Đây không chỉ là một cơn sóng thần, không chỉ là một cuộc bỏ phiếu thể hiện thái độ của cử tri, mà là một cuộc thất bại toàn diện của phe Cộng hòa. Đây là thông điệp rõ ràng rằng đất nước muốn đi theo một hướng khác."

Trước đó, ông Talarico đã đánh bại nữ Dân biểu Jasmine Crockett của thành phố Dallas trong cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ.

Sau đó, ông vẫn duy trì được các chỉ số thăm dò tích cực dù phải đối mặt với làn sóng quảng cáo công kích, trong đó có những chỉ trích nhắm vào các phát biểu trước đây của ông ủng hộ người chuyển giới.

Trong suốt chiến dịch tranh cử, ông Talarico thường xuyên nhấn mạnh nền tảng đức tin của mình.

Là cháu trai của một mục sư Báp tít miền nam và từng theo học chủng viện, ông thường đan xen các trích dẫn và hình ảnh trong Kinh Thánh vào các bài phát biểu vận động tranh cử.

Ứng viên Paxton đã phải đối mặt với hàng loạt bê bối chính trị, trong đó có việc bị chính đảng Cộng hòa luận tội vào năm 2023 với các cáo buộc tham nhũng. Tuy nhiên, sau đó ông được Thượng viện bang tuyên trắng án.

Ông cũng từng bị Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) truy tố với các cáo buộc gian lận ở cấp liên bang, nhưng những cáo buộc này sau đó đã bị hủy bỏ.

Ông Donald Trump đã nhiều lần đến Texas để vận động, nhằm củng cố sự ủng hộ dành cho ông Paxton và các ứng viên Cộng hòa khác.

Ông thậm chí còn xuất hiện tại những khu vực vốn là thành trì của đảng Cộng hòa, cho thấy ban lãnh đạo đảng lo ngại về tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu.

Nhiều cử tri tỏ ra bất mãn với chi phí sinh hoạt tăng cao, trong đó có giá xăng, và phần lớn cho rằng nguyên nhân xuất phát từ các chính sách thuế quan của ông Trump cũng như cuộc chiến với Iran.

Các cử tri gốc Hispanic (gốc Mỹ Latinh-Tây Ban Nha) và những người sinh sống dọc biên giới phía nam nước Mỹ cũng bày tỏ sự không hài lòng với chính sách nhập cư của ông Trump.

Mặc dù số người vượt biên trái phép vào Mỹ đã giảm mạnh dưới thời ông Trump, một thành quả từng được nhiều cử tri Texas ủng hộ, các cuộc thăm dò cho thấy mức độ ủng hộ dành cho ông trong cộng đồng người gốc Hispanic, chiếm khoảng một phần ba dân số bang, đã suy giảm đáng kể.

Các cuộc khảo sát được thực hiện từ cuối mùa hè cho thấy đa số cử tri gốc Hispanic tại Texas, trong đó có nhiều người từng chuyển sang ủng hộ ông Trump để giúp ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, hiện không còn tán thành cách điều hành của ông.

Kết quả thăm dò cũng cho thấy nhóm cử tri này đang nghiêng về phía Dân chủ với cách biệt đáng kể so với phe Cộng hòa.

Nhiều người Mỹ gốc Hispanic ở Texas trả lời phỏng vấn BBC trước cuộc bầu cử cho biết chính chiến dịch siết chặt nhập cư của ông Trump là nguyên nhân khiến họ thay đổi quan điểm.

Họ chỉ ra những biện pháp mạnh tay đã dẫn đến việc một số công dân Mỹ bị tạm giữ, cũng như tình trạng những người vi phạm không mang tính bạo lực bị bắt giữ hàng loạt một cách thiếu phân biệt.