Mỹ ra chính sách mới: người muốn xin thẻ xanh phải về nước nộp đơn

Mỹ vừa công bố một chính sách mới, theo đó hầu hết người nhập cư muốn xin thẻ xanh sẽ phải rời Mỹ và nộp đơn tại đại sứ quán hoặc lãnh sự quán ở nước ngoài.

Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) cho biết hôm 22/5 rằng những người muốn thay đổi tình trạng cư trú phải thực hiện thông qua quy trình lãnh sự bên ngoài nước Mỹ "trừ những trường hợp đặc biệt".

Động thái này - một phần trong nỗ lực của chính quyền Trump nhằm hạn chế nhập cư bất hợp pháp - đã bịt kín một kẽ hở cho phép người có thị thực và khách du lịch nộp đơn xin thẻ xanh khi vẫn còn ở Mỹ.

Những người chỉ trích cho rằng chính sách trước đây, vốn đã được áp dụng trong thời gian dài, cho phép nhiều người ở lại Mỹ cùng gia đình trong lúc chờ hồ sơ được xét duyệt - một quá trình thường mất khá nhiều thời gian.

Phương thức mới này cũng có thể khiến một số người rời Mỹ để xin thẻ xanh - loại giấy tờ cho phép thường trú tại Mỹ - gặp khó khăn hoặc thậm chí không thể quay trở lại Mỹ.

Bản ghi nhớ chính sách của USCIS nêu rõ những người như du học sinh, lao động tạm thời hoặc người mang visa du lịch sẽ phải làm thủ tục thông qua Bộ Ngoại giao Mỹ từ bên ngoài lãnh thổ Mỹ.

"Khi người nước ngoài nộp đơn từ quốc gia quê hương của họ, điều đó sẽ giảm nhu cầu phải truy tìm và trục xuất những người quyết định sống chui lủi và ở lại Mỹ bất hợp pháp sau khi bị từ chối cư trú," USCIS cho biết, đồng thời nói hệ thống này sẽ "công bằng và hiệu quả hơn".

Bộ An ninh Nội địa Mỹ, cơ quan giám sát USCIS, viết trên X rằng: "Kỷ nguyên lạm dụng hệ thống nhập cư của quốc gia chúng ta đã kết thúc."

"Chúng tôi đang đưa luật pháp trở lại đúng mục đích ban đầu để bảo đảm người nước ngoài tuân thủ đúng quy trình nhập cư của Mỹ," phát ngôn viên USCIS, ông Zach Kahler, nói.

"Từ nay, một người nước ngoài đang tạm trú tại Mỹ mà muốn xin thẻ xanh sẽ phải quay về nước của họ để nộp đơn, trừ những trường hợp đặc biệt."

Ông Kahler cho rằng chính sách này sẽ giúp hệ thống nhập cư "vận hành đúng như luật định thay vì khuyến khích khai thác các kẽ hở", đồng thời nói rằng các chuyến thăm Mỹ "không nên trở thành bước đầu tiên trong quá trình xin thẻ xanh".

Hiện chưa rõ các hồ sơ xin thẻ xanh đang chờ xử lý có bị ảnh hưởng hay không.

Một phát ngôn viên USCIS nói với BBC rằng khi chính sách được triển khai, "những người có hồ sơ mang lại lợi ích kinh tế hoặc phục vụ lợi ích quốc gia nhiều khả năng vẫn sẽ được tiếp tục theo lộ trình hiện tại".

"Những người khác có thể được yêu cầu nộp hồ sơ ở nước ngoài tùy theo từng hoàn cảnh cụ thể," người này nói.

Quá trình xin thẻ xanh gồm nhiều bước và có thể mất từ vài tháng đến nhiều năm.

Theo giám đốc nghiên cứu nhập cư của Viện Cato, hiện có hơn một triệu người nhập cư hợp pháp đang chờ phê duyệt hồ sơ điều chỉnh tình trạng để xin thẻ xanh.

Ông Kahler lập luận rằng việc tuân thủ luật pháp sẽ giúp phần lớn hồ sơ được xử lý từ Bộ Ngoại giao Mỹ tại các cơ quan lãnh sự ở nước ngoài, đồng thời giải phóng nguồn lực của USCIS để tập trung vào các hồ sơ khác thuộc thẩm quyền của cơ quan này - như visa cho nạn nhân của tội phạm bạo lực và buôn người, cũng như các hồ sơ nhập quốc tịch.

Cơ quan này cho biết động thái trên phù hợp với luật nhập cư lâu nay và các phán quyết của tòa án.

Các viên chức nhập cư sẽ được chỉ đạo "xem xét mọi yếu tố và thông tin liên quan theo từng trường hợp cụ thể khi quyết định liệu một người nước ngoài có xứng đáng được hưởng hình thức miễn trừ đặc biệt này hay không".

Ông Michael Valverde, cựu quan chức cấp cao của USCIS dưới cả chính quyền Cộng hòa lẫn Dân chủ cho đến khi rời cơ quan này năm ngoái, nói với CBS rằng thông báo hôm 22/5 sẽ "làm đảo lộn kế hoạch của hàng trăm ngàn gia đình và doanh nghiệp mỗi năm".

"Đây là một động thái gần như chưa từng có tiền lệ và sẽ hạn chế đáng kể hoạt động nhập cư hợp pháp vào Mỹ," ông Valverde nói.

"Những người đã nghiêm túc tuân thủ luật lệ giờ đây phải đối mặt với sự bất định rất lớn."

Chính quyền Trump đã ban hành lệnh cấm hoặc hạn chế nhập cảnh đối với công dân từ gần 40 quốc gia.

Một chính sách khác của chính quyền năm nay là tạm dừng cấp thị thực cho người xin thị thực nhập cư từ 75 quốc gia.

Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, việc lưu trú quá hạn thị thực Hoa Kỳ có thể dẫn đến trục xuất, không đủ điều kiện xin thị thực trong tương lai và bị cấm nhập cảnh trở lại lên đến 10 năm.