Liệu Giáo hoàng Leo XIV và chính quyền Mỹ có bất hòa?

Jesse Romero, một người dẫn chương trình podcast Công giáo bảo thủ, đã có những lời lẽ thẳng thắn dành cho Giáo hoàng Leo XIV.

"Giáo hoàng nên chỉ cho chúng ta cách lên thiên đường," Romero nói. "Ngài không có quyền lực gì đối với chính phủ; ngài phải giữ đúng vị trí của mình."

Là một người ủng hộ Donald Trump, ông Romero to ra tức giận trước những lời chỉ trích từ vị Giáo hoàng gốc Mỹ và cũng như từ các giám mục nước này về chính sách trục xuất hàng loạt của ông Trump.

Với một phần năm người Mỹ tự nhận mình là người Công giáo, Giáo hội đóng một vai trò quan trọng trong đời sống - và chính trị - của Mỹ.

Những người Công giáo như Phó Tổng thống JD Vance và nhà vận động pháp luật có ảnh hưởng Leonard Leo là một phần quan trọng quyết định thành công của chiến dịch tranh cử của Donald Trump.

Họ cũng là những người nắm giữ các vị trí chủ chốt trong nội các, với Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon.

Tuy nhiên, vấn đề nhập cư đã khiến mối quan hệ giữa lãnh đạo Giáo hội và chính quyền, cũng như giữa chính các giáo dân với nhau, rạn nứt.

Khi các hồng y tập hợp tại mật nghị bầu Giáo hoàng vào tháng Năm, ông Romero đã hy vọng có một "Giáo hoàng giống Trump," với quan điểm tương tự như tổng thống.

Thay vào đó, Giáo hoàng Leo XIV đã nhiều lần bày tỏ mối quan ngại của mình về cách đối xử với người nhập cư ở Hoa Kỳ, kêu gọi "suy ngẫm sâu sắc" về vấn đề này vào tháng 11.

Giáo hoàng đã viện dẫn Phúc âm Ma thi ơ, và nói thêm rằng "Chúa Giêsu nói rất rõ ràng rằng, vào ngày tận thế, chúng ta sẽ được hỏi: 'Các ngươi đã tiếp đón người lạ như thế nào?'"

Một tuần sau, Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ (USCCB) đã ban hành một "Thông điệp đặc biệt" hiếm hoi bày tỏ "mối quan ngại về tình hình đang diễn biến ảnh hưởng đến người nhập cư ở Hoa Kỳ".

Các giám mục bày tỏ sự quan ngại trước điều mà họ mô tả là một "bầu không khí đầy sợ hãi và bất an".

Giới giám mục cũng nói thêm rằng họ "phản đối việc trục xuất hàng loạt người một cách bừa bãi" và "cầu nguyện cho việc chấm dứt những lời lẽ phi nhân tính và bạo lực".

Đây là một sự can thiệp quan trọng, lần đầu tiên USCCB sử dụng thông cáo như vậy trong nhiều năm qua.

Động thái này được Giáo hoàng ủng hộ, người gọi tuyên bố này là "rất quan trọng" và kêu gọi tất cả người Công giáo và "những con người lương thiện hãy lắng nghe một cách cẩn trọng".

Khiêu khích Giáo hoàng

"Tôi nghĩ mối quan hệ này khá căng thẳng," David Gibson, giám đốc Trung tâm Tôn giáo và Văn hóa của Đại học Fordham, cho biết.

Theo Gibson, phe bảo thủ đã hy vọng rằng Giáo hoàng Leo sẽ mang lại sự thay đổi so với người tiền nhiệm, Giáo hoàng Francis, vốn tập trung vào các vấn đề công bằng xã hội và di cư.

"Nhiều người đang tức giận. Họ muốn nói là Giáo hội hãy im lặng," và chỉ nên tập trung vào các vấn đề như phá thai, ông Gibson nói.

Người phụ trách vấn đề biên giới của Nhà Trắng, Tom Homan - bản thân là một người Công giáo - nói rằng Giáo hội "đã sai", và các nhà lãnh đạo của Giáo hội "cần dành thời gian để sửa chữa Giáo hội Công giáo".

Và vào tháng 10, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã bác bỏ nhận định của vị Giáo hoàng sinh ra ở Chicago rằng cách đối xử của Mỹ với người nhập cư là "vô nhân đạo" và không phù hợp với niềm tin "bảo vệ sự sống".

Ông Gibson lập luận rằng tính toán của chính phủ "là có đủ người Công giáo Mỹ, đặc biệt là người Công giáo da trắng, ủng hộ Đảng Cộng hòa và Donald Trump, đến mức việc gây chiến với Giáo hoàng sẽ có lợi về mặt chính trị. Đó là một tính toán chưa từng có tiền lệ".

Gần 60% người Công giáo da trắng tán thành cách ông Trump xử lý vấn đề nhập cư, theo một nghiên cứu mới của Viện Public Religion Research.

Con số này ở cộng đồng gốc Tây Ban Nha chỉ khoảng 30%, trong khi nhóm này chiếm 37% tổng dân số Công giáo tại Mỹ.

Sự gia tăng quyền lực và tầm ảnh hưởng của những người Công giáo cánh hữu trong lĩnh vực chính trị được thể hiện rõ qua trường hợp của JD Vance, một người cải đạo sang Công giáo, vốn nói rằng quan điểm chính trị của ông được định hình từ đức tin của mình.

Mặc dù lập luận chính sách hiện hành không trái với giáo lý của Giáo hội, ông Vance cũng nhấn mạnh rằng cần phải nhớ những người đang sống bất hợp pháp ở Mỹ cũng là con người.

Nhưng một số người Công giáo nói rằng đó không phải là những gì đang xảy ra hiện nay.

Jeanne Rattenbury là một giáo dân tại Nhà thờ Công giáo St Gertrude ở Chicago.

Thành phố này là trọng tâm của chiến dịch thực thi luật nhập cư của chính quyền Trump.

Vào tháng 11, bà Rattenbury đã tham gia một buổi lễ Thánh lễ với 2.000 người tham dự bên ngoài một trung tâm giam giữ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) ở khu Broadview của Chicago.

"Thánh lễ của Nhân dân" là một trong chuỗi các hoạt động của Liên minh Lãnh đạo Tinh thần và Công cộng (CSPL).

Bà nói rằng mục tiêu "là mang Bí tích Thánh Thể đến cho những người bị giam giữ, để phục vụ họ, điều mà trước đây được phép nhưng hiện nay không được cho phép nữa".

Tổ chức CSPL hiện đã đệ đơn kiện lên tòa án liên bang, cáo buộc rằng họ bị ngăn cản cung cấp dịch vụ mục vụ tôn giáo.

"Tôi tự hào là người Công giáo khi Giáo hội Công giáo, từ Giáo hoàng đến các giám mục, đều nói rằng người nhập cư có quyền được đối xử tôn trọng. Họ có quyền được tôn trọng phẩm giá con người vốn có của mình", bà Rattenbury nói.

Cảm xúc của cộng đồng mạnh mẽ đến mức một nhà thờ gần Boston đã sử dụng cảnh Chúa giáng sinh để nhấn mạnh rằng Chúa Giê-su là một người tị nạn.

Giáo xứ St. Susanna ở Dedham, Massachusetts, đã thay thế tượng Chúa hài đồng bằng một tấm biển vẽ tay có nội dung "ICE đã ở đây".

Một số người trong cộng đồng đã phàn nàn, và Tổng giáo phận Công giáo Boston đã ra lệnh gỡ bỏ tấm biển này, nói rằng điều đó gây chia rẽ và vi phạm các quy định về vật thánh. Cho đến nay, nhà thờ vẫn chưa thực hiện.

Mặc dù nhiều người Công giáo Mỹ giữ quan điểm bảo thủ về các vấn đề như phá thai, phù hợp với quan điểm của Giáo hội, họ cũng có xu hướng tự nhận là tiến bộ hơn so với các tín đồ Tin Lành da trắng, những người bỏ phiếu áp đảo cho Đảng Cộng hòa trong ba kỳ bầu cử gần đây.

Trong khi đó, khoảng một phần ba người Công giáo da trắng vẫn liên tục bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ.

Gần một phần ba người Công giáo ở Mỹ sinh ra ở nước ngoài.

"Đây là một Giáo hội được xây dựng trên nền tảng nhập cư," ông David Gibson nói.

"Bản sắc Công giáo ở Hoa Kỳ là một Giáo hội của người nhập cư."

'Không phù hợp với Phúc Âm'

Giám mục Joseph Tyson của Yakima, tiểu bang Washington, là một trong 216 người ủng hộ Thông điệp đặc biệt của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ (USCCB).

Chỉ có năm giám mục bỏ phiếu chống và ba người bỏ phiếu trắng.

"Có một sự bất đồng cơ bản về cách Giáo hội nhìn nhận người nhập cư trong các giáo xứ của chúng ta, so với cách chính quyền hiện tại nhìn nhận người nhập cư.

"Chúng tôi thấy nhiều điều tích cực hơn ở những người nhập cư đó."

Ông nói rằng ông không ủng hộ việc mở cửa biên giới, một quan điểm mà Giáo hoàng Leo cũng đã nêu ra, nhưng ông phản đối "trục xuất bừa bãi".

"Những vụ trục xuất mà chúng ta đang chứng kiến đối với giáo dân và người dân tại Mỹ không phải là trục xuất có chọn lọc hay nhắm tới tội phạm,'" vị giám mục nói.

Ông ước tính rằng khoảng một nửa số gia đình trong giáo phận chủ yếu là người gốc Tây Ban Nha của ông có người thân đang gặp vấn đề về tình trạng nhập cư.

Các linh mục cũng thường là người nhập cư, điều này đặt Giáo hội vào một vị thế ngày càng bấp bênh.

Giám mục Tyson nói rằng hơn một phần ba số giáo sĩ mà ông đã phong chức từng có thị thực tạm thời trước khi nhận được thẻ xanh, một quá trình mà trong bối cảnh hiện nay có thể khiến họ cảm thấy chông chênh.

"Tôi có một chủng sinh ở khu vực Chicago." Ông ấy đang có visa T, nhưng [ICE] đã xuất hiện, và ông ấy sợ rằng mình sẽ bị bắt giữ," ông nói.

"Bất cứ ai cũng có thể bị thu hồi giấy tờ, [vì vậy] chúng tôi yêu cầu các linh mục luôn mang theo giấy tờ của mình."

Giám mục Tyson lập luận rằng chính sách hiện tại của Hoa Kỳ đi ngược lại giáo lý Công giáo.

"Điều đó nên đè nặng lên lương tâm của những người Công giáo trong đời sống công cộng, những người ủng hộ việc trục xuất một cách tùy tiện. Nó không nhất quán với Phúc Âm về Sự Sống."

Tuy nhiên, đối với ông Jesse Romero, chính các giám mục Hoa Kỳ và Giáo hoàng mới là những người đi ngược lại giáo lý Công giáo.

Ông lập luận rằng Sách Giáo lý nói rõ rằng người nhập cư nên tuân thủ tất cả các luật, bao gồm cả những luật về việc họ có được phép ở lại quốc gia đó hay không.

"Chúng ta có một bộ phận lớn các giám mục trong Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ có quan điểm hiện đại hơn, tự do hơn, tiến bộ hơn về Kinh thánh và thần học."

Romero nói rằng ông cầu nguyện cho sự hoán cải của họ.

Mặc dù ông chấp nhận Giáo hoàng và các giám mục là những người lãnh đạo đức tin, "điều đó không có nghĩa là trong ý kiến riêng, họ luôn đúng. Họ cũng chỉ là con người.'

"Người duy nhất vô tội là Chúa Giê-su. Ngài hoàn hảo. Còn những người khác, chúng ta phải cầu nguyện cho nhau."