ቀጥታ, ማእከላይ ምብራቕ፡ ኣመሪካ ንኢራን ትድብድብ፡ ስራኤል ኣብ ልዕሊ ሕዝቡላህ ሓድሽ ማዕበል መጥቃዕቲ ተካይድ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. ቅድሚ 6 ሰዓታትኢቦላ፡ ሬሳ ዝሞቱ ቤተሰቦም ዝተኸልከሉ ነበርቲ ምስ ፖሊስ ተጋጭዮም

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣብ ምብራቕ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ፡ ኣብ ዝርከብ ማእከል ሕክምና ኢቦላ፡ ገለ ሰባት ናይ ቤተሰቦም ሬሳታት ንምውሳድ ድሕሪ ምፍታኖም፡ ምስ ፖሊስ ከምዝተጋጨዉ፡ ክልተ ጋዜጠኛታት ንቢቢሲ ሓቢሮም።

   እቲ ብሰንበት ዘጋጠመ ናዕቢ ምሉእ መዓልቲ ከምዝቐጸለ እቶም ሪፖርተራት ሓቢሮም።

   ኣብቲ ቀጽሪ ሆስፒታል ዝርከብ ማእከል ሕክምና፡ ሓደ ናይ መወሸቢ ዳስ ብሓዊ ተቓጺሉ ኣሎ።

   ሬሳ ናይ ሓደ ግዳይ ኢቦላ ኣዝዩ ተላባዒ ስለዝኾነ፡ ንህዝባዊ ስርዓተ-ቀብሪ ንቤተሰቡ ምስ ዝወሃብ፡ እቲ ቫይረስ ዝያዳ ክዝርጋሕ ከምዝኽእል ሰብ ሞያ ይዛረቡ።

   ኣብዚ ሕዚ እዋን ቊጽሪ ብኢቦላ ከምዝተለኽፉ ዝተጠርጠሩ ሰባት ልዕሊ 900 ሰባት ከምዝበፅሐን፡ 223 ድማ ግዳያት ሞት ከምዝኾኑን፡ ሰበስልጣን’ታ ሃገር ገሊፆም።

   ዳይረክተር ሕክምና ሓፈሻዊ ሆስፒታል ሞንግዋሉ ዶክተር ሪቻርድ ሎኩዱ ከም ዝበሎ፡ እቶም ብሰንበት መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ሰባት፡ ሬሳታት ክልተ ሰባት ንስድራቤቶም ክወሃብ ድሕሪ ምሕታቶም እዩ።

   ሓደ ካብቶም ዝሞቱ ካቶሊካዊ ካህን፡ “ፍሉጥ መራሒ ሃይማኖት” ምዃኑ ሓደ በዓል ስልጣን’ቲ ሆስፒታል ንማዕከን ዜና ኤኤፍፒ ሓቢሩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   እዚ ከምዚ እንከሎ፡ ወተሃደራዊ ኣመሓዳሪ ናይታ ኣብዚ እዋን ለበዳ ኢቦላ ዝኾነት ግዝኣት ኢቱሪ፡ ንዝርግሐ ቫይረስ ኢቦላ ንምግታእ ዝግበር ቃልሲ ምስ "ኲናት" ኣመሳሲልዎ ኣሎ፤ ሰፊሕ ሕፅረት ፀጋታት ከምዝገጦሞም ድማ ሓቢሩ።

   ጆኒ ሉቦያ ንካሻማ፡ ንፈረንሳዊ ፈነወ ኣርኤአይ - RFI- ኣብ ዝሃቦሓበሬታ፡ "ኣብቶም ነቲ ሕማም ዝተሳጥሑ ከባቢታት ዝርከቡ ሰባት እኹል መግቢ ኣይረኽቡን ዘለዉ፤ ብዝሒ ሕሙማት ስለዘሎ ድማ ጽቕጥቅጥ ይፍጠር ኣሎ” ክብል ተዛሪቡ።

   ንሱ፡ እቲ ዞባ "ናብ ዓቢ ሓደጋ ከይኣቱ" ዓቕሚ ሰራሕተኛታት ምሕያል ሓዊሱ፡ "ቅልጡፍ ምላሽ" ክወሃብ ጸዊዑ'ሎ።

2. ቅድሚ 6 ሰዓታትሰራዊት ኣመሪካ ኣብ ደቡባዊ ኢራን ሓድሽ መጥቃዕቲ ፈፂሙ

3. ቅድሚ 7 ሰዓታትእስራኤል ኣብ ልዕሊ ሕዝቡላህ መጥቃዕቲ ክትቅጽል ምዃና ኣፍሊጣ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ሰራዊት እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሕዝቡላህ ሓድሽ ማዕበላዊ መጥቃዕትታት ከምዝጀመረ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ኣፍሊጡ።

   በንጃሚን ነታንያሁ ኣብ ዝሃቦ ናይ ቪድዮ መልእኽቲ፡ እሰራኤል ምስቲ ብኢራን ዝድገፍ ጉጅለ ሕዝቡላህ ኣብ ኲናት ከምዘላ ተዛሪቡ።

   "ኣብ ዝሓለፈ ሒደት ሳምንቲ 600 ኣሸበርቲ ተደምሲሶም" ኣለዉ ክብል ብምጥቃስ፡ ሰራዊቱ መጥዕቲ ክቕጽል ከምዝኣዘዘ ገሊጹ።

   ኣብዚ ኣብ ደቡባዊን ምብራቓውን ሊባኖስ ዝካየድ ዘሎ ደብዳባት ብውሕዱ 11 ሰባት ከምዝተቐትሉ ሰብመዚ እታ ሃገር ሓቢሮም ኣለዉ። ሰራዊት እስራኤልን ግን፡ መጥቃዕትታቱ ንትሕተ-ቅርጺ ሕዝቡላህ ዒላማ ዝገበረ ምዃኑ'ዩ ዝምጉት ዘሎ።

   እቲ ብኣመንቲ ሺዓ እስላም ዝድገፍ ሊባኖሳዊ ጉጅለ ብወገኑ፡ ግብረመልሲ ንምሃብ 20 ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲን ሚሳይላትን ናብ እስራኤል ከምዝወንጨፈ ሓቢሩ'ሎ። እቲ መጥቃዕቲ ንወተሃደራት፡ ታንኪታትን መዓስከራትን እስራኤል ዒላማ ዝገበረ ምዃኑ'ውን እቲ መግለጺ ይጠቅስ።

   ብ16 ሚያዝያ ኣብ መንጐ ክልቲአን ሃገራት ስምምዕ ምቊራጽ ተዂሲ ድሕሪ ምጅማሩ መጥቃእቲ እስራኤል ንደቡባዊ ሊባኖስ ጥራይ ዒላማ ዝገበረ ኮይኑ'ዩ ጸኒሑ።

   ኣብቲ ድሕሪ'ቲ ስምምዕ ክካየድ ዝጸንሐ መጥቃዕቲታት 10 ወተሃደራት እስራኤል ክቕተሉ እንከለዉ፡ ብወገን ሊባኖስ ድማ ልዕሊ 400 ከምዝተቐትሉ ሰብመዚ ጥዕና ይሕብሩ።

   ወከልቲ ክልቲአን ሃገራት ብዛዕባ ምቊራጽ ተጻብኦታት ተወሳኺ ዝርርብ ንምክያድ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ናብ ዋሽንግተን ከምርሑ ትጽቢት ይግበር።

   ፕረዚደንት ሊባሰስ ጆሰፍ ዓውን ብወገኑ፡ ሓይልታት እስራኤል ካብ ደቡባዊ ሊባኖስ ጠቕሊሎም ክወጹ ጸዊዑ'ሎ።

4. ቅድሚ 8 ሰዓታትደበና ኲናት ኢራን ዘይዓገቶ ዋሕዚ ሚልዮናት በጻሕቲ ሓጅ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ብዙሓት ኣመንቲ እስልምና ናብቲ ዓመታዊ ዝግበር መንፈሳዊ ንግደት ሓጅ ንምስታፍ ናብ ስዑዲ ዓረብ ይውሕዙ ኣለዉ።

   ሰብመዚ እታ ንግስነት ከምዝበልዎ፡ ዛጊት ልዕሊ 1.5 ሚልዮን በጻሕቲ ካብ ወጻኢ ናብ ከተማ መካ ኣትዮም ኣለዉ።

   ኲናት ኢራን ዳግም ከይደግስ ተሰጊእሉ ኣብ ዘሎ እዋን'ዮም እቶም ኣመንቲ ናብታ ማእከል ሃይማኖት እስልምና ዝኾነት ሃገር ዝኣትዉ ዘለዉ። ሰራዊት ኣመሪካ ትማሊ ኣብ ልዕሊ ሓይልታት ኢራን ናይ "ምክልኻል" መጥቃዕቲ ከምዝፈጸመ ኣፍሊጡ ነይሩ።

   ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ መንጐ ዋሽንግተንን ቴህራንን ስምምዕ ምቊራጽ ተዂሲ ቅድሚ ምፍራሙ ኣብ ዝነበረ ረጽሚ፡ ስዑዲ ዓረብ ግዳይ ማዕበላዊ መጥቃዕቲ ሚሳይላትን ሰብ-ኣልቦ ነፈርቲን ኮይና ምንባራ ይዝከር።

   ስርዓተ ሓጅ፡ ሓደ ካብቶም ሓሙሽተ መሰረታውያን ኣዕኑድ እስልምና ኰይኑ፡ ኵሉ ኣካላውን ገንዘባውን ዓቕሚ ዘለዎ ሰዓቢ እንተ ወሓደ ኣብ ዕድመኡ ሓደ ግዜ ክፍጽሞ ዘገድድ እዩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ብመሰረት እምነት እስልምና፡ መካ ነቢይ መሓመድ ዝተወለደላን ቀዳሞት ግልጸታት ቅዱስ ቍርኣን ዝተቐበለላን ቦታ እያ። እቲ ኣብዛ ቅድስቲ ከተማ ዝፍጸም ሓጅ ከኣ ሓደ ካብቶም ዝዓበዩ ዓመታዊ ምትእኽኻባት ዓለምና ኰይኑ ካብ ኵሉ ኵርናዓትን ዓሌታትን ዓለም ዝመጽኡ ኣመንቲ ብሓደ ዝፍጽምዎ እዩ።

   እንተኾነ ብሰንኪ ውዑይ ኩነታት ኣየር ወቕቲ ሓጅን ዝፍጠር ጽቕጥቅጥን ዳርጋ ዓመታዊ ብዙሓት ሰባት ዝሞትሉ ኣጋጣሚ ኮይኑ ጸኒሑ።

   ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝነበረ ሓጅ፡ መጠን ሞት ንምንካይ ሰብመዚ እታ ሃገር ብዘካየድዎ ምድላዋት ልዕሊ 600 በጻሕቲ ጥራይ እዮም ሞይቶም።

   ኣብ 2024 ዝበዝሑ ግብጻውያን ዝርከብዎም ልዕሊ 1300 ወጻእተኛታት ብሰንኪ ዋዒ ከምዝሞቱ ይግለጽ። ኣብቲ እዋን መጠን ሙቐት ልዕሊ 50 ዲግሪ በጺሑ ነይሩ።

   ኣብ 2015 ኣብ ዘጋጠመ ዝኸፍአ ኣጋጣሚ ድማ ልዕሊ 2,300 በጻሕቲ ብሰንኪ ዝተፈጥረ ጽቕጥቅጥን ምድፍፋእን ሞይቶም ነይሮም።

5. 25 ጉንቦት 2026‘ምስ ኣመሪካ ዝግበር ስምምዕ ጭቡጥ ኣይኮነን’- ኢራን

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ምስ ኣመሪካ ዝካየድ ዝርርብ ምዕባለታት ከምዘሎ’ኳ ዝገለጸት ኢራን፡ ምፍራም ስምምዕ ግን "ጭቡጥ ኣይኮነን" ኢላ።

   ጸሓፊ (ሚኒስተር) ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩቢዮ ሎሚ ሰኑይ ኣብ ስምምዕ ክብጻሕ ከምዝኽእል ድሕሪ ምግላጹ፡ ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢራን እስማዒል ባቃይ ነቲ መግለጺ ሂቡ ዘሎ።

   ባቃይ ሎሚ ሰኑይ ካብ ርእሰ ከተማ ኢራን- ቴህራን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ "ኣብ ዝበዝሕ ክፋል እቲ ስምምዕ ኣብ ሓበራዊ መርገፂ በጺሕና ምባል ቅኑዕ'ዩ" ኢሉ።

   "እዚ ማለት ግን፡ ‘ምፍራም’ቲ ስምምዕ ዘይተርፍ እዩ’ ኢሉ ክዛረብ ዝኽእል ሰብ የለን።"

   እቲ ሰነድ መዘክር ምርድዳእ [MoU] ፡ ን60 መዓልታት ምንዋሕ ተኹሲ ደው ምባል፣ መጻብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ምኽፋትን ብዛዕባ ኑክሌራዊ ፕሮግራም ኢራን ዝያዳ ድርድር ንምክያድ ዝዓለመ ውጥንን ከምዘጠቓልል ይግለጽ።

   ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ፡ ድሒሩ ንተደራደርቲ "ከይሃፁ" መምርሒ ከምዝሃበ እኳ እንተገለጸ፡ ኣብ መወዳእታ ዝሓለፈ ሰሙን፡ እቶም ወገናት ኣብ ሓደ ስምምዕ ይበፅሑ ​​ከምዘለዉ ኣተንቢሁ ነይሩ።

   ሎሚ ንጐሆ ሰኑይ፡ ሩቢዮ ኣብ ርእሰ ከተማ ህንዲ ደልሂ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ "ትማሊ ምሸት ገለ ዜና ክንሰምዕ ንኽእል ኢልና ሓሲብና ነይርና፤ ምናልባት ሎሚ'ዩ ማለት እዩ" ክብል ተሰሚዑ።

   "ካብ ኢራን መልሲ ክትሰምዕ ቁሩብ ግዜ ይወስድ" ክብል'ውን ሩቢዮ ወሲኹ ኣጠንቂቑ፡።

   ኣመሪካዊ መሻርኽቲ ቢቢሲ ማዕከን ዜና ሲቢኤስ ኒውስ፡ እቲ ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ኣቦኡ ዝተቐተሎን መጥቃዕቲ እስራኤል መጉዳእቲ ዝበፅሖን ላዕለዋይ መራሒ ኢራን ሞጅታባ ካሜነይ፡ ኣብ ዘይተነፀረ ቦታ ተዓጽዩ ከምዘሎ፣ እዚ ድማ ምስ ልኡኻቱ ዝገብሮ ርክብ ኣጸጋሚ ከምዝዀነን፡ እዚ ነቲ ዝርርባት ከምዘደናጉዮን ጸብጺቡ ኣሎ።

6. 25 ጉንቦት 2026ትራምፕ፡ ተዛተይቲ ልኡኻት ኣመሪካ ምስ ኢራን ኣብ ስምምዕ ንምብፃሕ 'ከይህወኹ' ኣዚዙ

   

   ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ምስ ኢራን ዝዛተዩ ዘለዉ ልኡኻት ኣመሪካ ኣብ ስምምዕ ንምብፃሕ ከይህወኹ ኣዚዙ።

   እቲ ፕረዚደንት ቅድም ክብል ምስ ኢራን ኣብ ስምምዕ ንምብፃሕ ከም ዝተቓረቡ ገሊፁ ነይሩ።

   እቲ ኣብ መስርሕ ዘሎ ዘተ ንተወሳኺ 60 መዓልታት ተኹሲ ደው ምባል ምንዋሕ፣ መፃብቦ ሆርሙዝ ዳግማይ ምኽፋትን ኣብ መደብ ንዩክለር ኢራን ተወሳኺ ዘተ ንምግባር መደብ ምውፃእን ዝብሉ ከም ዘካትት ተገሊፁ።

   ትራምፕ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ “ሃናጺ” ዝርርባት ይቕፅሉ ከምዘለዉ ብምሕባር፡ ግና ክልቲአን ሃገራት ግዜ ወሲደን ትኽክለኛ ስምምዕ ክገብራ ይግባእ ኢሉ።

   ትራምፕ፡ ዝበዝሑ ክፋላት እቲ ስምምዕ ተዘትይሎም ኣብ ስምምዕ ከም ዝተበፅሐ ብቐዳም ገሊፁ ነይሩ። እዚ ድማ ሰባት፡ እቲ ዝተበፅሐ ስምምዕ ብወግዒ ክንገር’ዩ ኢሎም ክኣምኑ ደሪኹ።

   ሰብመዚ ኢራን’ውን፡ ኣብ ዝሓለፉ ቀዳመ ሰናብቲ ተመሳሳሊ መልእኽትታት ዘሕለፉ ክኾኑ እንከለው፡ ወሃቢቃል ምኒስተር ጉዳያት ወፃኢ ኢስማዔል ባጋይ፡ ክልቲአን ሃገራት “ኣብ ስምምዕ ንምብፃሕ ቀሪበን እየን፡ ግን ድማ ምሉእ ብምሉእ ንኸይሰማምዓ ዝገብሩ ዓበይቲ ኣፈላላያት ኣለዉ ኢሉ።

   ከም ፀብፃብ መራኸብቲ ብዙሓን ኣመሪካ፡ እቲ ቴህራንን ዋሽንግተንን ዝዛተያሉ ዘለዋ ስምምዕ፡ ናይ መወዳእታ ስምምዕ ኣይኮነን።

   ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተነበሩ ማዕቀባት ምልዓል፣ ከይንቀሳቐስ ዝተገበረ ገንዘብ ቴህራን ምልቃቕን መደብ ንዩለር ኢራንን ዝኣመሰሉ ከበድቲ ጉዳያት ግና፡ ኣብ ቀፃሊ ዝዛተይሎም ጉዳያት እዮም።

   እዚ ስምምዕ ንሪፓብሊካን ኣብ ክልተ ዝገምዐ ክኸውን ከሎ፡ ገሊኦም ንኢራን ምልስላስ ዘርኣየ እዩ ብምባል፡ ይምጕቱ ኣለዉ።

   ፕረዚደንት ኢራን መስዑድ ፔዝሽክያን ምስ ተለቪዥን እታ ሃገር ኣብ ዘካየዶ ቃለመሕትት፡ ኢራን ድሌታ ንዩለሳዊ ኣፅዋር ከም ዘይኮነ ንዓለም ንምርግጋፅ ድልውቲ እያ ኢሉ።

   ምኒስተር ጉዳይ ወፃኢ ኣመሪካ ማርኮ ሩቢዮ፡ ኣብቲ ዘተ ርኡይ ምምሕያሽ’ኳ እንተ ተራእየ፡ እቲ ከይዲ ኣብ መወዳእታ ብርኪ ከም ዘይበፅሐ ገሊፁ ነይሩ።

7. 22 ጉንቦት 2026ተመራመርቲ ኦክስፎርድ፡ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ሓድሽ ክታበት ኢቦላ ክነማዕብል ኢና ይብሉ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ተመራመርቲ ዩኒቨርሲቲ ኦክስፎርድ፡ ለበዳ ኢቦላ ደው ንምባል ክሕግዝ ዝኽእል ሓድሽ ክታበት ኣብ ውሽጢ ኣዋርሕ ከምዘማዕበሉ ይገልጹ ኣለዉ።

   ብሰንኪ እቲ ለበዳ፡ ኣብ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ 177 ሰባት ክሞቱ እንከለዉ፡ 750 ድማ ከምዝተለኸፉ ይጥርጠር።

   በቲ ቡንዲቡግዮ ዝተባህለ ሳሕቲ ዝረአ ዓይነት ቫይረስ ካብ ዝተለኽፉ ሰባት፡ እቶም ሲሶ ከምዝሞቱ ይግለጽ።

   እንተዀነ ዛጊት ነቲ ሕማም ዝከላኸል ውጽኢታዊ ክታበት የለን።

   ተመራመርቲ ኦክስፎርድ ግን፡ እዚ ክታበት ንምድላው ብቕልጡፍ ይሰርሑ ከምዘለዉ እዮም ዝገልጹ ዘለዉ።

   እቲ ዘማዕብልዎ ክታበት ውጽኢታዊ ምዃኑ ገና ኣይተረጋገጸን።

   እንተዀነ ውጽኢታውነቱ ንምርግጋጽ መጀመርታ ኣብ እንስሳታት ድሕሪኡ ድማ ኣብ ደቂ ሰባት ክፍተን እዩ።

   እቶም ተመራመርቲ፡ ነቲ ክታበት ንምስራሕ ዝጥቀሙሉ ዘለዉ ቴክኖሎጂ፡ ኣብ እዋን ለበዳ ኮቪድ ዝተጠቐሙሉ ዓይነት እዩ።

8. 22 ጉንቦት 2026ፔፕ ጋርድዮላ ካብ ማንቸስተር ሲቲ ይለቅቕ ኣሎ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ኣሰልጣኒ ማንቸስተር ሲቲ ፔፕ ጋርድዮላ ኣብ መወዳእታ ናይዚ ዓመተ ስፖርት ካብታ ክለብ ክለቅቕ እዩ።

   እታ ክለብ ሰንበት ኣንጻር ኣስቶንቪላ እትገብሮ ግጥም ድማ ናይ መወዳእታ ጸወታኡ ይኸውን ኣሎ።

   "ምኽንያታት ምልቃቐይ ኣይትሕተቱኒ። ምኽንያት የለን፡ ውሽጠይ እዋኑ ምዃኑ ይነግረኒ ኣሎ" ክብል ጋርድዮላ ካብታ ክለብ ዝፈላለየሉ ግዜ ከምዝበጽሐ ኣመልኪቱ።

   ጋርድዮላ ኣብ ማንቸስተር ሲቲ ዕውት ተኸታታሊ ዓመታት ኣሕሊፉ እዩ።

   ጓርድዮላ፡ እታ ክለብ ኣብ 2023-24 ዓመተ ስፖርት ብዘመዝገበቶ ዓወት ንኣርባዕተ ዓመታት ተኸታታሊ ዋንጫ ሊግ ኢንግሊዝ ዝዓተረት ቀዳመይቲ ጋንታ ኰይና ታሪኽ ንክትጽሕ ሓጊዙ እዩ።

   ፔፕ ጋርድዮላ ካብ ማንቸስተር ሲቲ ድሕሪ ምልቃቑ ንግዚኡ ካብ ኣሰልጣንነት ዕረፍቲ ክወስድ መደብ ከምዘለዎ ገሊጹ’ሎ።

9. 21 ጉንቦት 2026ኲባ፡ ቻይና ንኣመሪካ ተጠንቅቕ

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ኣመሪካ ንኲባ "ንምፍርራሕ" ተካይዶ ዘላ ጐስጓሳት ደው ከተብሎ ቻይና ጸዊዓ።

   በይዢንግ ንሃቫና ዘለዋ "ጽኑዕ ደገፍ" እዋን ገሊጻ ኣላ።

   ዋሽንግተን ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ኲባ ነበር ራውል ካስትሮ ገበናዊ ክሲ ድሕሪ ምምስራታ'ያ ቻይና ተቓውሞኣ ተስምዕ ዘላ።

   ወዲ 94 ዓመት ካስትሮ፡ ምስቲ ኣብ 1996 ዝተፈጸመን ኣርባዕተ ሰባት ዝቐተለን ምውዳቕ ሓንቲ ንእሽቶ ነፋሪት ብዝተሓሓዝ'ዩ ተኸሲሱ ዘሎ።

   ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ነቲ ኣብታ ዴሳዊት ደሴት ዘሎ መንግስቲ ክኣልዮ ከምዝኽእል ክዛረብ ምጽንሑ ይዝከር።

   ኣመሪካ፡ ንፕረዚደንት ቨነዙዌላ ነበር ኒኮላስ ማዱሮ ብሓይሊ መንዚዓ ቅድሚ ምውሳዳ ኣብ ልዕሊኡ ምስ ምስግጋር ዕጸ-ፋርስ ዝተሓሓዝ ክሲ መስሪታ ነይራ'ያ።

   እታ ብሓይልታት ኲባ ተሃሪማ ዝወደቐት ነፋሪት፡ ብኲባውያን-ኣመሪካውያን ዝመርሕዎ ኣንጻር ስርዓት ኲባ ዝቖመ ጉጅለ ዝተዋፈረት ኮይና፡ ሰለስተ ካብቶም ኣብኣ ዝነበሩ ኣመሪካውያን ዜጋታት ከምዝሞቱ ይፍለጥ።

   እቲ ሓዉ ንፊደል ካስትሮ ዝኾነ ራውል፡ ኣብቲ እዋን ላዕለዋይ ኣዛዚ ሰራዊት እታ ደሴት እዩ ነይሩ።

   ኣፈኛ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣመሪካ ኩሉ ሳዕ ሓይሊ ካብ ምጥቃም ክትግታእ ኣለዋ ኢሉ።

   "ኣመሪካ፡ እገዳን ሕጋዊ መሓውራትን ኣንጻር ኲባ ከም መሳርሒ ምስግዳድ ምጥቃም ደው ከተብል፡ ከምኡ'ው ንኣብ ኩሉ ኩርንዓት ሓይሊ ናይ ምጥቃም ምፍርራሕ ካብ ምግባር ክትሕየብ ኣለዋ።

   "ኲባ ሃገራዊ ልኡላውነታን ክብረታን ንከተውሕስ ቻይና ብጽኑዕ ትድግፋን ናይ ወጻኢ ምትእትታው ትቃወምን" ይብል ኣፈኛ ጉዎ ጂኣያኩን።

10. 21 ጉንቦት 2026ኣፍቀርቲ ተመሲሎም ንብዙሓት ዘታለሉ ንምሓዝ ዝተኻየደ ስርሒት

    

    ንብዙሓት ናብ ፍቕራዊ ስምዒት ብምእታው ኣታሊሎም ገንዘብ ብምጥፍፋእ ዝተጠርጠሩ ብዙሓት ውልቀሰባት ኣብ ቀይዲ ኣትዮም።

    ኣብቲ ኣብ ብሪጣንያን ናይጀርያን ዝተኻየደ ስርሒት 31 ውልቀሰባት ተታሒዞም ኣለዉ።

    ሰብመዚ ጸጥታ ብሪጣንያ፡ ሓበሬታ ውልቃዊ ሕሳባት ባንኪ ብምሻጥ ዝተጠርጠረ ሰብ ኣብ ዓዲ-እንግሊዝ ሒዞም ኣለዉ። ኣብ መንበሪ ገዝኡ £3,000 ፓውንድን 'ሮለክስ' ሰዓትን ከምዝጸንሐ እቲ ሓበሬታ የመልክት።

    ኣብ ብሪጣንያ ጥራይ ብከምዚ ኣገባብ መደናገርቲ ዓመታዊ ልዕሊ 100 ሚልዮን ፓውንድ ከምዝረኽቡ ጸብጻባት የመልክቱ።

    ኣብ ኣውሮጳን ኣፍሪቃን ዝካየድ ዘሎ 'ስርሒት ሰራፊም' ነቶም ኣብቲ ገበናት ዝተዋፈሩ ውልቀሰባት ንምህዳን ዝዓለመ'ዩ።

    ሓንቲ ካብ ግዳያት ናይ ከምዚ ዝበለ ምጥፍፋእ ዝኾነት ክሪስቲ ገስት፡ ንሓደ ኣብ ስምዒት ፍቕሪ ዘእተዋ ዘይትፈልጦ ሰብ £80,000 ክትህቦ ከምዝገበራ ትዛረብ።

    እቲ ዛንታ ዝነበራ ዝምድና ኣብ ዝፈረሰሉ እዋን'ዩ ዝጅምር። ኣብቲ ተነቃፊት ዝነበረትሉ እዋን'ያ ነቲ "ፓትሪክ" ዝተባህለ ሰብ፡ ብመገዲ መጻምድቲ ኣብ ምርካብ ዝሕግዝ መርበብ ሓበሬታ ረኺባቶ።

    "ምሳይ ምቅርራብ ፈጢሩ። ዘሀውኽ ኣይነበረናን" ትብል ክሪስቲ፡ "ብዛዕባ ቁልዕነቱ፡ ብዛዕባ ዝነበረሉ ቦታታት ተዛሪብና፡ ኣበይ ከምዝዓበኹ ኣዕሊልና።

    "ስለዚ፡ ናብ ሕማቕ ነገር ይኸይድ'ዩ ዝብል ዝኾነ ስምዒት ኣይነበረንን፡ መጠንቀቕታ ዝብሃል ኣይነበረን" ኢላ።

    ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ክሰደላ ወይ ብተለፎን ከዛርባ እንከሎ ክሳብ ክንደይ ትሕጐስ ምንባራ ትዝክር። "መዓልተይ'ዩ ዘሐድሶ ነይሩ"።

    ካብተን መዓልታት ሓንቲ ግን፡ ብስራሕ ከምዝገሸ ድሕሪ መግላጹ፡ ሃንደበት ሓደጋ ከምዘጋጠሞ ይነግራ።

    "ከምኡ ምስበለኒ፡ ክሕግዞ ጥራይ'የ ደልየ" ብምባል፡ ገንዘብ ከተሰጋግረሉ ናይ ባንኪ ሕሳቡ ሂቡዋ። ክሳብ ዝሓዊ ከተጻንሖ ስለዝሓተታ ድማ ክሳብ ትነጽፍ ቀጺላ። ካብ ሰብ ዘይደሊ ሃብታም ምንባሩ'ያ ትርዳእ ነይራ. . . ።

    'ድሕሪ ማይ ናብ ብዓቲ' ከምዝብሃል፡ ነገራት ክትርድኦ ምስ ጀመረት ብሕርቃን ተለፎና ናብ መንደቕ ክሳብ ምድርባይ በጺሓ።

    "ኣዝየ እየ ሓሪቐ፡ ምኽንያቱ እንታይ ከምዝገበርኩ ተረዲኡኒ. . .ዝነበረኒ ኩሉ'የ ኣጥፊአየ። እንታይ ዓይነት ሰብ ከምዝኾንኩ ከሕንኸኒ ጀሚሩ" ብምባል ሰባት ካብኣ ክመሃሩ ትምሕጸን።

11. 20 ጉንቦት 2026ክታበት ለበዳ ኢቦላ ንምድላው ትሽዓተ ኣዋርሕ ክወስድ ይኽእል

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ክታበት ለበዳ ኢቦላ ንምድላው ትሽዓተ ኣዋርሕ ክወስድ ከምዝኽእል ውድብ ጥዕና ዓለም ኣጠንቂቑ።

    እዚ መጠንቀቕታ ዝወሃብ ዘሎ፡ ቁጽሪ ብለበዳ ኢቦላ ዝሞቱ ሰባት እናወሰኸ ኣብ ዝኸደሉ ዘሎ እዋን እዩ።

    ሓላፊ ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም፡ ብኢቦላ ከምዝተለኸፉ ዝተጠርጠሩ ሰባት 600 ከምኡ’ውን ዝሞቱ 139 ሰባት ከምዝሞቱ እኳ እንተገለፀ፡ በቲ ቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ንምፍላጥ ዝወስዶ ግዜ ኣብ ግምት ብምእታው ግን እቲ ቁጽሪ ክውስኽ ተኽእሎ ከምዘሎ ኣጠንቂቑ ኣሎ።

    ዶክተር ቴድሮስ፡ ኣብ ጀነቫ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኣብታ ፈላማይ መልከፍቲ ዝተመዝገበላ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ 51፡ ኣብ ጎረቤት ሃገር ዩጋንዳ ድማ ክልተ መልከፍቲ ከምዝተረጋገጹ ሓቢሩ።

    ብሰንበት ውድብ ጥዕና ዓለም ህጹጽ ኩነታት ጥዕና ህዝቢ ዓለም ለኻዊ ስክፍታ ኣዊጁ'ኳ እንተነበረ፡ እቲ ኵነታት ግን ለበዳ ከምዘይኮነ ገሊጹ ምንባሩ ይዝከር።

12. 20 ጉንቦት 2026ሩስያን ቻይናን ንወተሃደራዊ ስጕምትታት ኣመሪካ ይነቕፋ

    ካብቲ ሩስያን ቻይናን "ምዕሟቕ ዝምድናታት ሰናይ ጕርብትና፡ ምሕዝነትን ምትሕብባርን" ዝብል ሓባራዊ መግለጺ ተወሳኺ ርእይቶታት ይህባ ኣለዋ።

    ሺን ፑቲንን "ኣብ ልዕሊ ካልኦት ሃገራት ዝፍጸም ብድዐ ዝመልኦ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ፡ ​​ንኸምዚ ዓይነት መጥቃዕቲታት ንምድላው ድርድር ከም መሸፈኒ ምጥቃም፡ ቅትለት መራሕቲ ልኡላውያን ሃገራት፡ ምርግጋእ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ኩነታት እዘን ሃገራትን ምትኹታኽ ናይ ስርዓት ለውጥን፡ ከምኡ'ውን ሃገራውያን መራሕቲ ብድፍረት ብምጭዋይ ናብ ፍርዲ ምውሳድ፡" ኰኒኖም።

    እቲ መግለጺ ኣብ መላእ ዓለም ንዝካየዱ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ወተሃደራዊ ምትእትዋት ዝኹንን ኰይኑ፡ ኣመሪካ ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ኣብ ኢራንን ቬንዙዌላን ዝወሰደቶ ተግባራት ዝነቅፍ ይመስል።

    ከምዚ ዓይነት ተግባራት "ንዕላማታትን መትከላትን ቻርተር ሕቡራት ሃገራት፡ ስርዓታት ኣህጉራዊ ሕግን ኣህጉራዊ ዝምድናታትን ብዓቢኡ ዝጥሕስ ኰይኑ፡ ኣብ መሰረታት ናይቲ ድሕሪ ካልኣይ ኲናት ዓለም ዝተመስረተ ስርዓት ዓለም ሰፍ ዘይብል ጉድኣት የስዕብ፡" ይብሉ።

    ኣብ ካልኣይ እብረ ፕረዚደንትነት ትራምፕ ኣብ ዙርያ ህሉው ስርዓት ዓለም ስክፍታታት ኣብ ዝፍጠረሉ ዘሎ እዋን፡ ሺን ፑቲንን ንነብሶም ኣብ ቅድሚ ሓድሽ ኣህጉራዊ ስርዓት እናቐመጡ ይመጽኡ ኣለዉ።

13. 20 ጉንቦት 2026ሺን ፑቲንን ካብ ልዕሊ 20 ቀዳሞት ስምምዓት ፈሪሞም

    ሺን ፑቲንን ኣብ መንጐ ቻይናን ሩስያን ዘሎ ስትራተጂካዊ ምውህሃድ ዝያዳ ንምሕያል፡ ከምኡ'ውን "ሰናይ ጕርብትናን ምሕዝነታዊን ምትሕብባር ምዕሟቕን፡" ዝብል ሓባራዊ ስምምዓት ፈሪሞም ኣለዉ።

    ሕጂ ድማ ኣብ ካልኦት ዝተፈላለዩ ጉዳያት፡ እንተላይ ኣብ ስምምዓት ምትሕብባር ንግድን ቴክኖሎጅን ዝምልከት ተወሳኺ 20 ሰነዳት ክፍርሙ ትጽቢት ይግበር።

14. 20 ጉንቦት 2026ንቻይናን ሩስያን ዘተኣሳሰረን ገመድ እንታይ እዩ?

    ፕረዚደንታት ሺ ጂንፒንን ቭላድሚር ፑቲንን፡ ዝሓለፈ መስከረም ኣብ ቲያንኣንመን ኣደባባይ በይጂንግ እናተዛወሩ፡ ብዛዕባ ዕድመ ደቅ-ሰብ ዝናውሓሉ ተኽእሎታት ከዕልሉ ተሰሚዖም ነይሮም።

    እዚ ትጽቢት ዘይተገብረሉ ዕላል፡ እዞም ክልተ መራሕቲ ዘለዎም ርክብ ክሳብ ክንደይ ሱር ዝሰደደ ምዃኑ ዘርኢ እዩ።

    ፑቲን ኣብዛ ሰሙን ናብ በይጂንግ ክምለስ እዩ፣ እዚ ድማ ክልተአን ሃገራት ስምምዕ ካብ ዝፈራረማ መበል 25 ዓመት ምስ ዝገበራሉ ተጋጢሙ ኣሎ።

    ዝርዝር ንምንባብ ነዚ መላግቦ ጠውቑ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

15. 20 ጉንቦት 2026ውዕል ሰናይ-ጕርብትናን ምሕዝነታዊ ምትሕግጋዝን እንታይ እዩ?

    መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ቻይና፡ ውዕል ሰናይ ጉርብትናን ምሕዝነታዊ ምትሕግጋዝን ቻይናን ሩስያን ከም ዝተናውሐ ጸብጺበን ኣለዋ።

    እቲ ስትራተጂካዊ ውዕል፡ ኣብ መንጐ ክልቲአን ሃገራት ሰላማዊ ዝምድና፡ ቁጠባዊ ምትሕብባር፡ ከምኡ’ውን ዲፕሎማስያውን ጂኦፖለቲካውን ምርኰሳ ክህሉ ዝጠልብ እዩ።

    ብተወሳኺ ብዛዕባ ወተሃደራዊ ምትሕብባርን ውዕላት ምክልኻልን ዝምልከት ድንጋገታት ዘጠቓለለ እዩ።

    እቲ ን20 ዓመታት ዝጸንሐ ውዕል፡ ኣብ 2001 ብፑቲንን ሽዑ መራሒ ቻይና ዝነበረ ጂያንግ ዘሚንን ዝተኸተመ እዩ።

    ኣብ ለካቲት 2022 ድሕሪ ምውድኡ ንተወሳኺ 5 ዓመት ተናዊሑ፤ ሕጂ ድማ መሊሱ ከም ዝተናውሐ ይግለጽ።

16. 20 ጉንቦት 2026ፑቲን፡ ነዚ ኣኼባ ንነዊሕ እዋን ክጽበዮ ከም ዝጸንሐ ይዛረብ

    

    ምንጪ ስእሊ, EPA

    ብመሰረት መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ሩስያ ታስ፡ ፑቲን ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝገበሮ ንሺ "ክቡር ዓርኪ" ኢሉ ጸዊዑዎ።

    "ዋላ'ውን ንሓንቲ መዓልቲ እንተዘይተራኸብና፡ ሰለስተ ቀውዒ ዝሓለፈ ኰይኑ'ዩ ዝስምዓና" ዝብል ሓደ ምሳልያ ኣዘራርባ'ውን ኣዘኪሩ።

    እዚ ብልሙድ፡ ሓደ ትርጉም ዘለዎ ፍጻመ ንኽፍጸም፡ ወይ ድማ ሓደ ዕላማ ንኽዕወት ዝግበር ኣጸጋሚ ትጽቢት ንምግላጽ ዝጥቀመሉ ነይሩ።

    ርክብ ሞስኮን ቤጂንግን "ቅድሚ ሕጂ ተራእዩ ኣብ ዘይፈልጥ ልዑል ደረጃ" ከም ዝበጽሐ ፑቲን ገሊጹ።

    ብተወሳኺ ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ኣብ መንጐ ሩስያን ቻይናን ዝግበር ንግዳዊ ምልውዋጥ ልዕሊ 30 ዕጽፊ ከም ዝወሰኸ ኣመልኪቱ ይብል ጸብጻብ ታስ።

    ፑቲን፡ ንሺ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ናብ ሩስያ ክበጽሕ ዓዲሙ'ሎ፤ ዝምድና ቤጂንግን ሞስኮን "ዓለማዊ ምርግጋእ ኣብ ምምጻእ ይሕግዝ ኣሎ፡" ክብል'ዉን ተዛሪቡ።

    ሺ ንመወዳእታ ግዜ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ግንቦት እዩ ናብ ሩስያ በጺሑ።

17. 20 ጉንቦት 2026'ልዕልና ሓደ ወገን እናዓበየ ይመጽእ ኣሎ' - ቻይና

    መራሒ ቻይና፡ ኣብዚ እዋን ኣብ ዓለም ናይ 'ሓደ ወገን ልዕልና ይእናዓበየ' ይመጽእ ኣሎ ምባሉ ጸብጻባት የመልክቱ።

    ከምቲ ብመንግስታዊ ማዕከናት ዜና ቻይና ዝቐረበ ጸብጻብ፡ ርክብ ቻይናን ሩስያን ናብዚ ደረጃ ዝበጽሐሉ ምኽንያት ክልቲአን ሃገራት "ብቐጻሊ ሓድሕዳዊ ፖለቲካዊ ምትእምማንን ስትራተጂካዊ ምትሕግጋዝን" ከዕሙቓ ስለ ዝኸኣላ ምዃኑ ገሊጹ።

    ህሉው ኣህጉራዊ ኩነታት "ዝተሓላለኸን ዘይርጉእንኰይኑ፡ ልዕልና ሓደ ወገን ይዓቢ ኣሎ፡" ይብል ፕረዚደንት ቻይና።

    ቻይናን ሩስያን ከም ቀወምቲ ኣባላት ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራትን ኣገደስቲ ሓይልታት ዓለምን መጠን "ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ስትራተጂካዊ ኣረኣእያ" ክሕዛን "ዝያዳ ፍትሓውን ርትዓውን ዓለማዊ ስርዓተ ምሕደራ፡" ንምህናጽ ክተሓባበራን ይግባእ ይብል ሺ።

18. 20 ጉንቦት 2026ቤጂንግን ሞስኮን ንሓድሕደን ክተሓጋገዛ ኣለወን - ሺ

    ልኡኻት ቻይናን ሩስያን ኣብ ቤጂንግ ተራኺቦም። ፕረዚደንት ሺ፡ ኣብ መኽፈቲ መደረኡ፡ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ልምዓትን ምሕዳስን ክተሓጋገዛ ከም ዘለወን ንፑቲን ከም ዝገለጸሉ፡ መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ቻይና ጸብጺበን።

    ሩስያዊ መዘንኡ ፑቲን ብወገኑ፡ ዝምድና ሩስያን ቻይናን ተራእዩ ኣብ ዘይፈልጥ ደረጃ ከም ዝበዝጸሐ ምግላጹ ሮይተርስ ጸብጺቡ።

    ክልቲኦም መራሕቲ፡ በይናዊ ዝርርብ ዘካየዱ ኰይኖም፡ እዚ "ጸቢብ ቅርጺ ዘለዎ ኣኼባ" ተባሂሉ ተገሊጹ ኣሎ።

    እዚ፡ ብልሙድ ዝያዳ ተነቃፊ ጉዳያት ዝዝረበሉ ንእሽቶ ኣኼባ እዩ።

19. 19 ጉንቦት 2026ሞትን መልከፍትን ሕማም ኢቦላ ይውስኽ ምህላዉ ስግኣት ፈጢሩ

    

    ኣብ ምብራቓዊ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጐ ተቐልቂሉ ዘሎ ደግሲ ሕማም ኢቦላ ብናህሪ ይላባዕ ከይህሉ ስግኣት ከምዘለዎ ውድብ ጥዕና ዓለም ኣጠንቂቑ።

    ገለ ነበርቲ ናይቲ ከባቢ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ፡ በቲ ሕማም ዝተለኽፉ ሰባት ቀልጢፎም ይሞቱ ምህላዎም ፍርሒ ፈጢርሎም ከምዘሎ ተዛሪቦም።

    ቁጽሪ ናይቶም በቲ ሕማም ዝሞቱ 131 በጺሑ ከምዘሎን፡ ልዕሊ 513 ከምዝተለኽፉን ሰብመዚ ጥዕና እታ ሃገር ኣፍሊጦም ኣለዉ።

    እቲ ሕማም ናብ ጐረባብቲ ሃገራት ከይሰፍሕ ዓቢ ስግኣት ፈጢሩ ኣሎ። ዛጊት ኣብ ዩጋንዳ ሓደ ሰብ ሞይቱ'ሎ።

    ኣመሪካ ብሰንኪ እቲ ኩነታት ኣብ ዩጋንዳ፡ ደቡብ ሱዳንን ኮንጐን ኣብ ዝርከብ ኤምባሲታታ ኣግልግሎት ቪዛ ምሃብ ከተቋርጽ ተገዲዳ ምህላዋ ይፍለጥ።

    ሓደ ምስ ገባሪ ሰናይ ማሕበር ዝሰርሕ ዝነበረ ኣመሪካዊ ሓኪም፡ በቲ ሕማም ድሕሪ ምልካፉ ኣብ ጀርመን ይእለ ከምዘሎ ሰበስልጣን ጀርመን ሓቢሮም። ካልኦት ነቲ ቫይረስ ዝተቓልኡ 6 ዜጋታቶም ንምውጻእ ይሰርሑ ከምዘለዉ'ውን ሰብመዚ ምቁጽጻርን ምክልኻልን ኣመሪካ ገሊጾም ኣለዉ።

20. 18 ጉንቦት 2026ኢቦላ፡ ቁጽሪ ዝተለኽፉ ይውስኽ ኣሎ

    

    ምንጪ ስእሊ, AFP via Getty Images

    ኣብ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጐ ዳግም ተቐልቂሉ ዘሎ ሕማም ኢቦላ ዓለምለኻዊ ስግኣት ፈጢሩ ኣሎ።

    ዛጊት፡ ብውሕዱ 100 ሰባት በቲ ሕማም ሞይቶም ከምዘለዉ ሰብመዚ ጥዕና ኣፍሪቃ ሓቢሮም ኣለዉ።

    ማእከል ምቁጽጻርን ምክልኻልን ሕማማት ኣፍሪቃ ከምዝበሎ፡ 395 ሰባት በቲ ቀታሊ ቫይረስ ተለኺፎም ክኾኡ ከምዝኽእሉ ተጠርጢሩ'ሎ።

    እቲ መልከፍቲ ኣብ ኮንጐ ኣጋጢሙ ዘሎ'ኳ እንተኾነ፡ ናብ ጐረባብቲ ሃገራት ከየስፋሕፍሕ ስግኣት ፈጢሩ'ሎ።

    ኣብ ዩጋንዳ ድሮ ክልተ ሰባት በቲ ሕማም ተታሒዞም ከምዘለዉ ሓላፊ ናይቲ ትካል ጂን ካሰየ ኣፍሊጡ።

    ሰብመዚ ጥዕና ኮንጐ ብወገኖም፡ ኣብታ ርእሰከተማ ምብራቓዊት ዞባ ኢቱሪ ዝኾነት ቡኒያ ንሕሙማት ንምክንኻን ዘገልግል ተወሰኽቲ ማእከላት ተኸፊቶም ኣለዉ።

    ንፈለማ እዋን ኣብ 1976 ኣብ 'ዛየር' (ናይ ሕጂ ደሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጐ) ዝተቐልቀለ ኢቦላ፡ ካብ መንካዕ ዝተበገሰ ምዃኑ'ዩ ዝእመን።

    ሕማም ኢቦላ፡ ቫይረስ 'ቡንዲቡጊዮ' ዝስዕብ ኮይኑ ዛጊት ፈውሲ ይኹን ክታበት ኣይተረኽቦን።

    ኣብዛ መበል 17 ክስተት ናይቲ ሕማም ኣጋጢምዋ ዘሎ ሃገር፡ ካብ 2018 ክሳብ 2020 ዝነበረ እዋን ዝበዝሑ (2,300) ግዳያት ዝቐዘፈሉ እዩ ነይሩ።

    ኣብ ዝሓለፈ 50 ዓመታት፡ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ጥራይ ኣስታት 15,000 ሰባት በቲ ሕማም ሞይቶም ኣለዉ።

    ዳይረክተር ውድብ ጥዕና ዓለም፡ ዶ'ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ብዛዕባ ኩነታት ኢቦላን፡ እቲ ካልእ ስግኣት ፈጢሩ ዘሎ ሃንታቫይረስን ብዝምልከት ሎሚ ጋዜጣዊ መብርሂ ክህብ ትጽቢት ይግበረሉ።