การเข้าสู่ตลาดหลักทรัพย์ของแอนโทรปิกจะหยุดยั้งฟองสบู่วงการเอไอ (AI) ไม่ให้แตกได้หรือไม่

- Author, ไซมอน แจ็ค
- Role, บรรณาธิการข่าวธุรกิจ บีบีซี
- Published
- เวลาอ่าน: 8 นาที
เมื่อเดือน พ.ย. 2020 ณ สถานที่แห่งหนึ่งในนครซานฟรานซิสโก ผู้หญิงคนหนึ่งที่ชื่อว่า ดาเนียลา อโมเดอี โทรหาเพื่อนเพื่อขอคำแนะนำ
ดาเนียลา ดูแลด้านความปลอดภัยและนโยบายที่บริษัทโอเพน เอไอ (OpenAI) หนึ่งในบริษัทปัญญาประดิษฐ์ หรือเอไอ (AI) ที่ได้รับการกล่าวถึงมากที่สุดในโลก
แต่ดาเนียลาและดาริโอ น้องชายของเธอ ซึ่งทำงานอยู่ที่นั่นเช่นกัน รู้สึกไม่สบายใจเกี่ยวกับมาตรฐานความปลอดภัยที่บริษัทและคิดว่าอาจถึงเวลาที่พวกเขาต้องลาออกแล้ว
ดังนั้นเธอจึงทำในสิ่งที่หลายคนทำเมื่อตัดสินใจอะไรไม่ได้ นั่นก็คือโทรหาเพื่อน และเพื่อนของเธอก็ตอบกลับอย่างตรงไปตรงมาว่า "เธอไม่ต้องคุยโทรศัพท์กับฉันหรอก เธอรู้คำตอบอยู่แล้ว"
พี่น้องตระกูล อโมเดอี และเพื่อนร่วมงานอีกจำนวนหนึ่งลาออกและร่วมกันก่อตั้งบริษัทคู่แข่งขึ้นมา โดยใช้ชื่อว่า แอนโทรปิก (Anthropic)
6 ปีต่อมา แอนโทรปิก ผู้ผลิตโมเดลเอไอชั้นนำอย่าง คล็อด (Claude) คาดการณ์ว่าจะมีรายได้อยู่ที่ 5.2 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 1.7 ล้านล้านบาท) ในปี 2026 และ 1.35 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 4.5 ล้านล้านบาท) ในปี 2027 อ้างอิงตามการประเมินของนักวิเคราะห์
ล่าสุดบริษัทแอนโทรปิกจะมีมูลค่าประเมินสูงถึง 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ (ราว 50.8 ล้านล้านบาท) เมื่อเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ครั้งแรกในวันพฤหัส (19 พ.ย.) ซึ่งจะทำให้แอนโทรปิกก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในบริษัทที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก
แอนโทรปิกระบุว่าหุ้นของบริษัทจะถูกกำหนดราคาไว้ที่ 83 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2,800 บาท) ต่อหุ้น ในการเข้าจดทะเบียนในตลาดแนสแด็ก (Nasdaq) ซึ่งเป็นตลาดหลักทรัพย์ที่เน้นหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีในนครนิวยอร์ก
การนำหุ้นออกเสนอขายต่อสาธารณะครั้งนี้ทำให้แอนโทรปิกกลายเป็นบริษัทสหรัฐฯ แห่งแรกที่มุ่งเน้นด้านเอไอโดยเฉพาะก้าวเข้าสู่ตลาดทุน และทำให้ผู้ก่อตั้งทั้ง 7 คนที่ร่วมกันก่อตั้งธุรกิจนี้ขึ้นมาเมื่อปี 2021 กลายเป็นมหาเศรษฐีระดับพันล้านดอลลาร์
เหตุการณ์นี้ยังถือเป็นบททดสอบสำคัญสำหรับอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ซึ่งกำลังเผชิญกับคำถามว่า เม็ดเงินมหาศาลที่ทุ่มลงไปในเทคโนโลยีนี้จะให้ผลตอบแทนที่คุ้มค่าหรือไม่
ก่อนหน้านี้ในช่วงต้นเดือน พ.ย. ที่ผ่านมา แอนโทรปิกระบุว่าจะเสนอขายหุ้นในช่วงราคา 70 ถึง 78 ดอลลาร์สหรัฐต่อหุ้น (ราว 2,372 - 2,644 บาท) ซึ่งทำให้บริษัทมีมูลค่าประเมินสูงสุดที่ 1.3 ล้านล้านดอลลาร์ (ราว 44 ล้านล้านบาท)
การนำหุ้นออกเสนอขายต่อสาธารณะครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่สำคัญยิ่ง เนื่องจากหลายคนกำลังสงสัยว่า ท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มมากขึ้นเกี่ยวกับศักยภาพของปัญญาประดิษฐ์ ฟองสบู่ของอุตสาหกรรมนี้กำลังแสดงสัญญาณของการแตกออกแล้วหรือไม่
ในอดีต นักลงทุนต่างทุ่มสุดตัวกับการปฏิวัติทางเทคโนโลยีที่จะเทียบเคียงได้กับการเกิดขึ้นของทางรถไฟ รถยนต์ ไฟฟ้า และอินเทอร์เน็ต แต่ปัจจุบันนักลงทุนบางส่วนกลับเริ่มระมัดระวังมากขึ้น ท่ามกลางข้อโต้แย้งที่ว่ามูลค่าราคาของเอไอจะลดลงเมื่อเทคโนโลยีนี้แพร่หลายมากขึ้น และความกังวลว่าการลงทุนในเอไอจำนวนมากนั้นเป็นการลงทุนระหว่างบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านเทคโนโลยีด้วยกันเอง
หุ้นของบริษัทที่จัดหากำลังการประมวลผลขั้นพื้นฐานสำหรับเอไอ เช่น คอร์วีฟ (Coreweave) และ เนเบียส (Nebius) มีมูลค่าลดลงครึ่งหนึ่ง ในขณะที่แม้แต่เอ็นวิเดีย (Nvidia) บริษัทที่ยิ่งใหญ่ก็ยังเสียตำแหน่งบริษัทที่มีมูลค่ามากที่สุดในโลก โดยราคาหุ้นลดลงถึง 30% คิดเป็นมูลค่าที่ลดลงถึง 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 67.8 ล้านล้านบาท)
แล้วการนำหุ้นออกเสนอขายต่อสาธารณะครั้งนี้ของแอนโทรปิก จะทำให้ฟองสบู่กลับมาพองตัวอีกครั้ง หรือจะถูกจดจำในฐานะลมหายใจเฮือกสุดท้ายของยุคเฟื่องฟูที่กำลังจะล่มสลายกันแน่
มูลค่าประเมินอ้างอิง
ในงานอีเวนต์เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ดาริโอ อโมเดอี ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของแอนโทรปิก กล่าวกับเจมี ไดมอน ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของเจพีมอร์แกน เชส (JPMorgan Chase) ว่าหลักการสำคัญของเขาคือ "อย่าปล่อยให้บริษัทของคุณมีมูลค่าสูงกว่ามูลค่าที่แท้จริงแม้แต่ดอลลาร์เดียว"
แอนโทรปิกกำลังขายหุ้นมูลค่าประมาณ 6.5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 2.2 ล้านล้านบาท) ให้กับประชาชนทั่วไป และอีก 2.6 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 8.81 แสนล้านบาท) ให้กับบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่รายอื่น ๆ และนั่นนับเป็นการระดมทุนครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของบริษัทในสหรัฐฯ
มีคำกล่าวโบราณบอกว่า ในช่วงยุคตื่นทอง คุณควรซื้อบริษัทที่ขายเครื่องมือขุดทองมากกว่าบริษัทที่ทุ่มทุกอย่างเพื่อหวังจะได้ทองคำ ในกรณีของวงการเอไอนั่นก็คือผู้ผลิตชิป ผู้สร้างศูนย์ข้อมูล และผู้ให้บริการด้านพลังงาน แต่แอนโทรปิกนั้นอาจเปรียบได้กับเป็นทองคำเอง และการเสนอขายหุ้นต่อสาธารณะครั้งแรกนี้จะเป็นตัวกำหนดมูลค่าที่ผู้คนมองเห็นในบริษัทนี้ ตามที่ฟิโอน่า ซินคอตตา กล่าวไว้ว่า
"ฉันคิดว่าเหตุผลที่การเสนอขายหุ้นไอพีโอ (IPO) ครั้งนี้มีความสำคัญมากก็คือนี่เป็นโอกาสแรกที่นักลงทุนทั่วไปจะได้เข้าถึงธุรกิจเอไอโดยเฉพาะ"
เธอเสริมว่า การเสนอขายหุ้นครั้งก่อน ๆ นั้นเกี่ยวข้องกับ "ส่วนอื่น ๆ ของระบบนิเวศ เช่น เซมิคอนดักเตอร์ ชิป และศูนย์ข้อมูล แต่ครั้งนี้เป็นครั้งแรกที่เราสามารถเข้าถึงผู้ให้บริการเอไอได้โดยตรง"

ที่มาของภาพ, Bloomberg via Getty Images
มูลค่าของบริษัทขึ้นอยู่กับผลกำไรที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตเกือบทั้งหมด
หลายคนมองว่าการคำนวณเช่นนั้นเป็นเหมือนเข็มที่แหลมคมที่สุดที่จะเจาะเข้าไปในฟองสบู่เอไอ
ผู้ใช้งานเอไอในปัจจุบันและอนาคตจะพร้อมจ่ายเงินมากพอที่จะคุ้มค่ากับเงินหลายล้านล้านดอลลาร์ที่ใช้ไปกับชิป ศูนย์ข้อมูล พลังงาน และค่าจ้างพนักงาน ซึ่งบางคนอาจได้รับเงินเดือนรายปีสูงกว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 3.3 พันล้านบาท) หรือไม่
"ปัญญาประดิษฐ์กำลังอยู่ในภาวะฟองสบู่ทางการเงินอย่างแน่นอน ในขณะที่โมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) มีประโยชน์ที่ใช้งานได้จริงและจะคงอยู่ต่อไปอย่างไม่ต้องสงสัย แต่ในแง่เศรษฐศาสตร์แล้ว ตัวเลขต่าง ๆ ม่สมเหตุสมผล" แกรี่ มาร์คัส ศาสตราจารย์กิตติคุณแห่งมหาวิทยาลัยนิวยอร์กและผู้เขียนหนังสือ Taming Silicon Valley [อาจแปลได้ว่า การกำกับดูแลซิลิคอนวัลเลย์] กล่าวไว้เมื่อต้นปีนี้
"ยิ่งมีบริษัทสร้างโมเดลเอไอมากเท่าไร เทคโนโลยีก็ยิ่งกลายเป็นสินค้าโภคภัณฑ์มากขึ้นเท่านั้น ทำให้ข้อได้เปรียบในการแข่งขันที่สำคัญหายไป และราคาก็ลดลง"
จนถึงปัจจุบัน อัตราการเติบโตทางรายได้ของแอนโทรปิกถือว่าโดดเด่น
แต่การเติบโตอย่างรวดเร็วเหล่านี้กลับซ่อนปัญหาที่อาจเกิดขึ้นเอาไว้ โดยรายได้ประมาณ 1 ใน 4 นั้นมาจากบริษัทเพียงไม่กี่แห่ง ซึ่งรวมถึงกูเกิล และแอมะซอนด้วย
อีกทั้งธุรกิจยังกระจุกตัวอยู่ในสหรัฐอเมริกา โดยคิดเป็น 2 ใน 3 ของรายได้ทั้งหมด
นอกจากนี้ ยังมีเครือข่ายการระดมทุนแบบหมุนเวียน (Circular Financing) ในโลกของเอไอที่น่าตกตะลึงด้วย ยกตัวอย่างเช่น แอนโทรปิกมีข้อตกลงในการซื้อหรือเช่าชิปและกำลังการประมวลผลมูลค่าหลายแสนล้านดอลลาร์จากบริษัทเพียงไม่กี่แห่ง รวมถึงบอร์ดคอม (Broadcom), กูเกิล, และ แอมะซอน บริษัทเหล่านั้นหลายแห่งก็เป็นผู้ลงทุนในแอนโทรปิก และเป็นลูกค้ารายใหญ่ของผลิตภัณฑ์ของบริษัทด้วย
ข้อสงสัยของสาธารณชน
ไม่ใช่แค่นักลงทุนในวอลล์สตรีทเท่านั้นที่ตั้งคำถามว่าการเติบโตของเอไอนั้นเป็นไปได้ดีจริงอย่างที่คาดกันหรือไม่ คนทั่วไปในอเมริกันก็มีความกังวลเช่นกัน
ในขณะที่สหรัฐฯ เป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการเติบโตด้าน AI ทั่วโลก กระแสต่อต้านเทคโนโลยีเอไอในหมู่ประชาชนก็เพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากเทคโนโลยีดังกล่าวถูกมองว่าอาจเข้ามาแทนที่งานของผู้คนหลายล้านตำแหน่ง อีกทั้งยังต้องใช้พลังงานและน้ำในปริมาณมหาศาล
หลายพื้นที่ในสหรัฐฯ ได้ประกาศระงับการตั้งศูนย์ข้อมูล ขณะเดียวกัน ผู้สมัครรับเลือกตั้งจำนวนมากที่ถูกมองว่ามีความใกล้ชิดกับบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ ต่างพบว่าความสัมพันธ์ดังกล่าวกลับกลายเป็นภาระทางการเมืองมากกว่าจะเป็นข้อได้เปรียบ ผู้สมัครจากพรรคเดโมแครตหลายคนคัดค้านการพัฒนาศูนย์ข้อมูลอย่างเปิดเผยและได้รับชัยชนะ
นอกจากนี้ เจนเซน หวง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของบริษัทผลิตชิปเอ็นวิเดีย ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้นำทางด้านปัญญาประดิษฐ์ ก็ลาออกเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว หลังจากยอมรับว่า "นอกใจ" ภรรยาหลังมีรายงานว่าเขามีความสัมพันธ์กับอลิซ หวง ผู้ต้องสงสัยว่าเป็นสายลับชาวจีน

ที่มาของภาพ, EPA
การตกต่ำอย่างน่าตกใจของเจนเซน หวง และมูลค่าของเอ็นวิเดียที่ลดลง 30% จากจุดสูงสุด ทำให้เหล่านักลงทุนด้านเอไอมองหาผู้นำรายใหม่สำหรับกระแสที่กำลังเฟื่องฟู ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของตลาดหุ้นสหรัฐฯ และอาจกล่าวได้ว่าเป็นส่วนสำคัญของเศรษฐกิจโลกโดยรวมในช่วงสองปีที่ผ่านมา
หากแอนโทรปิกและประธานเจ้าหน้าที่บริหารของบริษัทจะเป็นผู้นำทางคนใหม่ของเอไอ พวกเขาจะต้องเล่นในท่าที่แตกต่างจากเจนเซน หวง ผู้เปี่ยมด้วยพลังบวกและสวมแจ็กเก็ตหนังตลอดเวลา
ในขณะที่เจนเซน หวง ต้องการให้การพัฒนาเอไอดำเนินต่อไปอย่างเต็มสูบ แต่แอนโทรปิกกลับก่อตั้งขึ้นจากความกังวลเกี่ยวกับระดับความปลอดภัยและความรับผิดชอบในการพัฒนาเทคโนโลยีที่อาจเปลี่ยนแปลงสังคม ซึ่งเป็นประเด็นที่อดีตพนักงานโอเพนเอไอที่ลาออกมองว่า บริษัทเดิมยังให้ความสำคัญหรือดำเนินการในเรื่องเหล่านี้ไม่เพียงพอ
อาโมเดอีได้เตือนว่า ความสามารถของเอไออาจนำไปสู่การพัฒนาอาวุธชีวภาพ การสอดส่องดูแลประชาชนจำนวนมาก การปกครองแบบเผด็จการ และการเข้าไปแทนที่แรงงานระดับสูงที่เสียภาษีหลายล้านคน
เขาเรียกร้องให้ชะลอการพัฒนาลง เนื่องจากพลังของมันกำลังเติบโตในอัตราที่รวดเร็วมาก จนอาจหลุดพ้นจากการควบคุมของมนุษย์ในไม่ช้า
ถึงกระนั้น ท่าทีที่แสดงถึงความห่วงใยแบบพ่อปกครองลูกของเขากลับได้รับการตอบรับอย่างไม่ไว้วางใจจากผู้ที่ชี้ให้เห็นว่า อัตราการพัฒนาโมเดลใหม่ที่ทรงพลังกว่าเดิมของแอนโทรปิกนั้นไม่ได้แสดงให้เห็นถึงสัญญาณของการชะลอตัวอย่างที่เขาเรียกร้องให้เกิดขึ้นในอุตสาหกรรมโดยรวม
กระแสความนิยมและความกลัวที่จะพลาดโอกาส
แต่ถึงแม้จะมีข้อกังวลอยู่บ้าง เช่นเดียวกับกรณีของสเปซเอ็กซ์ (SpaceX) ของอีลอน มัสก์ก่อนหน้านี้ กระแสความตื่นเต้นและความกลัวที่จะพลาดโอกาสในช่วงเวลาสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาทางเทคโนโลยีและอาจรวมถึงการพัฒนาด้านมนุษยชาติ ทำให้ความสนใจในการซื้อหุ้นนั้นสูงมาก
มีรายงานว่าคำสั่งซื้อหุ้นมีจำนวนมากกว่าจำนวนหุ้นที่เสนอขายถึงกว่า 6 เท่า
เนื่องจากความต้องการมีมากกว่าอุปทานอย่างมาก การที่ราคาจะพุ่งสูงขึ้นในวันแรกจึงเป็นเรื่องที่น่ากังวล เพราะมีผู้สนใจจองซื้อเกินจำนวน แต่ก็ไม่ได้บ่งบอกอะไรมากนักเกี่ยวกับผลตอบแทนในระยะยาว
ยกตัวอย่างเช่น หุ้นของบริษัทสเปซเอ็กซ์ พุ่งขึ้นเกือบ 70% จากราคาขาย IPO ที่ 135 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 4,500 บาท) ไปเป็น 225 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 7,600 บาท) และปัจจุบันหุ้นกลับมาอยู่ที่ 145 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 4,900 บาท) แล้ว
การเสนอขายหุ้น IPO ของแอนโทรปิกอาจประสบความสำเร็จอย่างมากและนำความสดใหม่มาสู่สิ่งที่บางคนมองว่ายังคงเป็นฟองสบู่อยู่ เช่น ไอลีน เบอร์บิดจ์ ผู้ก่อตั้ง แพชชั่น แคปิตอล (Passion Capital) บริษัทลงทุนด้านเทคโนโลยี เป็นหนึ่งในผู้ที่ปฏิเสธแนวคิดที่ว่า เอไอเป็นฟองสบู่ที่กำลังจะแตก
"บางทีการเติบโตของฟองสบู่อาจชะลอตัวลงเล็กน้อย แต่จริง ๆ แล้วผมยังไม่กล้าพูดว่ามันกำลังจะแตก" เบอร์บิดจ์กล่าว "ผมคิดว่าการเสนอขายหุ้น IPO ครั้งนี้อาจหมายความว่าทุกคนจะสามารถกลับมาแข่งขันกันอีกครั้งได้"
ฟิโอน่า ซินคอตตา เชื่อว่าการเสนอขายหุ้น IPO ของแอนโทรปิกนั้นมีความหมายมากกว่าแค่ตัว บริษัทแอนโทรปิกเอง "ฉันคิดว่าสิ่งที่น่าสนใจจริง ๆ คือ ฉันคิดว่ามันสามารถใช้เป็นเกณฑ์มาตรฐานในการประเมินมูลค่าของระบบนิเวศเอไอทั้งหมดได้" เธอกล่าว
"นั่นเป็นเหตุผลที่ผมคิดว่าเรื่องนี้จะไม่ส่งผลกระทบแค่ราคาหุ้นของแอนโทรปิกเท่านั้น ฉันคิดว่ามันจะมีผลกระทบในวงกว้างต่ออุตสาหกรรมเอไอทั้งหมด"
แต่สองสิ่งสามารถเป็นจริงได้ในเวลาเดียวกัน การเสนอขายหุ้น IPO ของแอนโทรปิกอาจประสบความสำเร็จอย่างมาก เพราะความกลัวที่จะพลาดโอกาสเป็นอารมณ์ที่ทรงพลังในตลาดการเงิน แต่ความสำเร็จที่อาจเกิดขึ้นนั้นจะไม่ช่วยบรรเทาความกังวลในคนบางกลุ่มที่ว่า ไม่ใช่ทุกบริษัท ทุกนักลงทุน และทุกคนจะคิดว่าเอไอคือคำตอบของปัญหาของมนุษยชาติ































