మురళీ నాయక్ వివాదం: సాధారణ సైనికులకు ఇచ్చే ప్రయోజనాలు అగ్నివీర్లకు ఉండవా? ప్రభుత్వ అఫిడవిట్‌లో ఏముంది?

'ఆపరేషన్ సింధూర్‌’ సందర్భంగా మరణించిన అగ్నివీర్ మురళీ నాయక్ వ్యవహారంలో, ఆయన తల్లి దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌కు ప్రతిస్పందనగా కేంద్ర ప్రభుత్వం బాంబే హైకోర్టులో ఒక అఫిడవిట్‌ను సమర్పించింది.

అగ్నివీర్లు, సాధారణ సైనికుల పరిస్థితి ఒకటి కాదని, అగ్నివీర్లు యుద్ధంలో మరణిస్తే వారి కుటుంబాలు సాధారణ సైనికులకు లభించే పెన్షన్ ప్రయోజనాలను పొందలేవని బాంబే హైకోర్టుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

మురళీ నాయక్ తల్లి దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌కు ప్రతిస్పందనగా కేంద్రం మే 6న ఒక అఫిడవిట్‌ సమర్పించింది.

మురళీ నాయక్ తల్లి దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై స్పందించడంలో ఆలస్యం చేసినందుకు ఏప్రిల్ 22న జరిగిన విచారణలో కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని బాంబే హైకోర్టు మందలించడమేకాక, భారీ జరిమానా విధిస్తామని కూడా హెచ్చరించింది.

దీంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎట్టకేలకు అఫిడవిట్‌ను సమర్పించింది.

అఫిడవిట్‌లో ఏముంది?

సాధారణ సైనికులు, అగ్నివీర్‌ల వర్గీకరణ రాజ్యాంగబద్ధంగా చెల్లుబాటు అవుతుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం అఫిడవిట్‌లో పేర్కొంది. 'అగ్నివీర్ పథకం' ప్రస్తుత జాతీయ భద్రతా అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని రూపొందించిన ఒక స్వల్పకాలిక నియామక పథకం.

అగ్నివీర్ల సర్వీసు నాలుగేళ్ల పాటు ఉంటుందని అఫిడవిట్ స్పష్టం చేసింది. అగ్నివీర్ల పరిస్థితి, సాధారణ సైనికుల పరిస్థితి ఒకేలా ఉండదని అఫిడవిట్‌లో కేంద్రం తెలిపింది.

‘‘నియమిత సైనికులకు లభించే పెన్షన్, ఇతర ప్రయోజనాలు దీర్ఘకాలిక సేవతో ముడిపడి ఉంటాయి. ఈ వర్గీకరణ అగ్నివీర్ పథకం లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14 ప్రకారం చెల్లుబాటు అవుతుంది. దీనివల్ల రాజ్యాంగంలోని సమానత్వ హక్కు ఉల్లంఘించినట్టు కాదు. ఎందుకంటే సాయుధ దళాలకు ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఉంది’’

‘‘సాధారణ సైనికులకు ఇచ్చే పెన్షన్ ప్రయోజనాలు లేదా ఇతర భత్యాలు దీర్ఘకాలం సేవ చేసిన సాయుధ దళాల సిబ్బందికి మాత్రమే కేటాయించారు. అగ్నిమాపక సిబ్బందికి 'అగ్నిపథ్ పథకాల' కింద చెల్లించదగిన అన్ని ఆర్థిక ప్రయోజనాలు అందిస్తారు.

'అగ్నిపథ్ పథకం'లో నియామకాల కోసం నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఈ నిబంధనలలో పెన్షన్ లేదా ఇతర ప్రయోజనాలకు అవకాశం లేదు. అయితే అమరుల కోసం ఒక మొత్తాన్ని నిర్ధరించి, వారికి తగిన గౌరవం ఇస్తున్నారు’’ అని అఫిడవిట్‌లో కేంద్రం పేర్కొంది.

మరణించిన అగ్నివీర్ మురళీ నాయక్‌కు 2కోట్ల30లక్షల పరిహారం అందించినట్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం అఫిడవిట్‌లో తెలిపింది. ఆయన్ను 'యుద్ధ బాధితుడు'గా ప్రకటించారని, సాయుధ దళాలలో 'అమరవీరుడు' అనే పదాన్ని ఉపయోగించరని కూడా ఆ అఫిడవిట్‌లో పేర్కొంది.

‘‘మురళీ నాయక్‌కు పూర్తి సైనిక లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు. సాధారణ సైనికులకు అందించినట్టే ఆయన కుటుంబానికి రెజిమెంట్ కమాండింగ్ అధికారి నుంచి సంతాప లేఖను అందజేశారు.

అంతేకాకుండా అగ్నిపథ్ పథకం కింద నాయక్ కుటుంబానికి రావల్సిన అన్ని ఆర్థిక, ఉద్యోగ విరమణ ప్రయోజనాలను అందించారు. బీమా కవరేజ్, ఇతర నష్టపరిహారాలతో పాటు దాదాపు 2.30 కోట్ల పరిహారం కూడా ఇచ్చారు'' అని అఫిడవిట్‌లో కేంద్రం తెలిపింది.

అలాగే ఇతర అగ్నివీర్లకు సంబంధించిన కేసులను కూడా ఈ అఫిడవిట్‌లో ప్రస్తావించారు. గతంలో అగ్నివీర్ల విషయంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పులు, వాదనలను కూడా ఈ అఫిడవిట్‌లో పేర్కొన్నారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం సమర్పించిన అఫిడవిట్‌పై మురళీ నాయక్ తల్లి, ఆమె న్యాయవాదులు ఇప్పుడు ఎలాంటి వాదనలు చేస్తారో చూడాలి. ఈ అఫిడవిట్‌ను చట్టపరంగా క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసి కోర్టులో వాదనలు వినిపిస్తామని మురళీ నాయక్ కుటుంబం తరఫున న్యాయవాదులు తెలిపారు.

ఈ కేసు తదుపరి విచారణ 2026 జూన్ 18న బాంబే హైకోర్టులో జరగనుంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని బాంబే హైకోర్టు ఎందుకు మందలించింది?

‘ఆపరేషన్ సింధూర్‌’లో అమరుడైన అగ్నివీర్ మురళీ నాయక్ తల్లి దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై స్పందించడంలో జాప్యం చేసినందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని బాంబే హైకోర్టు ఏప్రిల్ 22, 2026న తీవ్రంగా విమర్శించింది.

యుద్ధంలో అమరులైన సాధారణ సైనికుల మాదిరిగానే మరణానంతర ప్రయోజనాలు కల్పించాలని కోరుతూ మురళీనాయక్ తల్లి పిటిషన్ వేశారు.

పిటిషన్‌పై స్పందించడంలో జాప్యం చేసినందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని బాంబే హైకోర్టు ఏప్రిల్ 22న మందలించడంతో పాటు భారీ జరిమానా విధిస్తామని హెచ్చరించింది.

ఈ పిటిషన్‌కు ప్రతిస్పందనగా అఫిడవిట్ దాఖలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వానికి జస్టిస్‌ రవీంద్ర ఘుగే, హితేన్ వెనెగావంకర్‌తో కూడిన ధర్మాసనం మే 6 లోగా గడువు ఇచ్చింది.

గత ఏడాది డిసెంబరులో, మళ్లీ జనవరిలో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసినప్పటికీ ఇప్పటి వరకు ఎలాంటి సమాధానం రాలేదని కోర్టు పేర్కొంది.

ఈ పిటిషన్ గత ఏడాది నుంచి పెండింగ్‌లో ఉంది. పిటిషన్‌లో లేవనెత్తిన అంశాలపై పిటిషనర్ గత ఏడాది జూలైలో ప్రభుత్వానికి రాసిన లేఖలో వివరించారు. ''అఫిడవిట్‌లో సమాధానం దాఖలు చేయడం అత్యవసరం. తదుపరి తేదీలోగా సమాధానం, అఫిడవిట్ దాఖలు చేయని పక్షంలో భారీ జరిమానా విధిస్తాం" అని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని జస్టిస్ ఘుగే హెచ్చరించారు.

ఇకపై గడువు పొడిగించబోమని కూడా కోర్టు తెలిపింది.

మురళీ నాయక్ తల్లి పిటిషన్‌లో ఏముంది?

"అగ్నివీర్లు సాధారణ సైనికుల మాదిరిగానే విధులు నిర్వర్తిస్తారు. అవే ప్రమాదాలను ఎదుర్కొంటారు. అయినప్పటికీ ఈ స్వల్పకాలిక నియామక కార్యక్రమం కింద చేరిన వారి కుటుంబాలు దీర్ఘకాలిక పింఛను, ఇతర సంక్షేమ ప్రయోజనాలకు నోచుకోలేకపోతున్నాయి" అని న్యాయవాదులు సందేశ్ మోర్, హేమంత్ ఘడిగావంకర్, హితేంద్ర గాంధీల ద్వారా దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌లో మురళీ నాయక్ తల్లి వాదించారు.

"ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన అగ్నిపథ్ పథకం సాధారణ సైనికులకు లభించే పదవీ విరమణానంతర పెన్షన్, ఇతర దీర్ఘకాలిక సంక్షేమ హక్కుల నుంచి అగ్నివీర్‌లను మినహాయించింది'' అని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

మురళీ నాయక్ కుటుంబం దాదాపు కోటి రూపాయల ఎక్స్-గ్రేషియా మొత్తాన్ని పొందింది గానీ వారికి సాధారణ కుటుంబ పెన్షన్ గానీ లేదా మరే ఇతర ప్రయోజనాలు గానీ అందలేదు.

విధి నిర్వహణలో మరణించిన అగ్నివీరుల కుటుంబాలకు సైనికుల కుటుంబాలకు ఇచ్చినట్టుగానే పెన్షన్, గుర్తింపు, సంక్షేమ కార్యక్రమాలు అందించేలా ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించాలని ఈ పిటిషన్ కోరుతోంది.

2023 జూన్‌లో అగ్నిపథ్ పథకం కింద మురళీ నాయక్‌ను భారత సైన్యంలో నియమించారని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

ఆయన మరణం తర్వాత విధి నిర్వహణలో మరణించిన సాధారణ సైనికుల కుటుంబాలకు అందించే ప్రయోజనాలు వంటివే తమ కుటుంబానికి కూడా అందించాలని కోరుతూ ఆయన తల్లి పలువురు అధికారులకు లేఖలు రాశారు.

వారి తమకు ఇంకా ఎలాంటి సమాధానం రాలేదని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

మురళీ నాయక్ ఎవరు?

'ఆపరేషన్ సింధూర్' సమయంలో 23ఏళ్ల మురళీనాయక్ చనిపోయారు. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీసత్యసాయి జిల్లా గోరంట్ల మండలంలోని కళ్లి తండాకు చెందినవారు. అయితే ఆయన కుటుంబం ఉపాధి కోసం ముంబై వలస వెళ్లింది. ఘట్‌కోపర్‌లోని కామరాజ్ నగర్‌లో నివసించేది.

అగ్నివీర్ పథకం కింద సైన్యంలో చేరిన మురళీ నాయక్ జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని యూరిలో పోస్టింగ్ పొందారు. 2022 డిసెంబరులో అగ్నివీర్ పథకం కింద సైన్యంలో చేరిన ఆయన నాసిక్‌లోని దేవ్‌లాలిలో తొమ్మిది నెలల పాటు శిక్షణ పొందారు.

శిక్షణ తర్వాత ఆయనకు తొలి పోస్టింగ్ అస్సాంలో లభించింది. అస్సాంలో కొన్ని నెలలు పనిచేసిన తర్వాత ఆయన పంజాబ్‌ వెళ్లారు. అక్కడి నుంచి కశ్మీర్ వెళ్లారు.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.