Cerddi Rownd 1 2026
Pennill bachog: Wltimatwm
Crannog
Wel, Richard Collier-Keywood
Mae’r ffest yn dod i ben;
Cei ddechrau busnes newydd
Yn gwerthu llwyau pren.
Eirwyn Williams 8.5
Y Glêr
Pum sill – ‘Ai fi, neu’r Talwrn?’ –
A ges wrth fynd, ’na’i gyd,
Ac felly os collwn heno,
Fydd hi’m yn ddiwedd byd.
Elen Davies yn darllen gwaith Hywel Griffiths 8
Cwpled caeth yn cynnwys unrhyw derm yn ymwneud â’r post
Crannog
Pan wanio’i gerdd penna’ gwarth
I has-been yw’r ail-ddosbarth.
Idris Reynolds 8.5
Y Glêr
Mae tras digon cas i’r ci,
A hofran mae boi Evri.
Megan Elenid 8.5
Limrig yn cynnwys y llinell ‘Rwy’n siwr y bydd tyrfa’n bresennol’
Crannog
Roedd yno ond dau’n y Cwrdd Misol,
Llai fyth y penwythnos canlynol,
Ond pan ddaw’r gŵyr mawr
I gau y lle lawr
Rwy’n siwr y bydd tyrfa’n bresennol..
Gillian Jones 8.5
Y Glêr
Mae’n siŵr y bydd tyrfa’n bresennol
I wrando ar ‘dalent’ barddonol
Tîm Crannog (sy’n flêr)
Yn erbyn y Glêr …
Hawdd gwybod pwy fydd yn fuddugol.
Elen Davies 8
Cywydd (heb fod dros 12 llinell): Llysgennad
Crannog
Syndrom Down. Di-ddawn fydd hi?
Ond er hyn, dyw’r rhieni
am ei rhwystro - mae’r ‘estron’
yn llysgennad o wlad lon.
Yn ei thro, daw’n athrawes
yn y wers am gwtsio’n nes
wrth uno mewn chwerthiniad,
ac yn gallu dysgu Dad
â’i geiriau, “I ninnau ’no
’sdim cystal â dal dwylo”.
Myn croten trwy’i gwên, yn gall,
“Dere - i weld gwlad arall.”
Philippa Gibson 9.5
Y Glêr
Stryd lydan yn Hafana
Neu Athen yn heulwen ha’:
Yno bydd, un dydd, dy wên
Yn camu at dŷ cymen,
A derbyniad arbennig
Am awr, lle cei chwarae mig
Yn enw ein buddiannau;
Gweini gwin, gwenu a gwau
Edafedd yn rym meddal
Rhwng sôn gwleidyddion, a’u dal
Yn swigod y diodydd
Di-ri ar ran dy wlad rydd.
Eurig Salisbury yn darllen gwaith Hywel Griffiths 9
Triban yn cynnwys y llinell ‘Peth doeth o hyd yw beio’
Crannog
Peth doeth o hyd yw beio
Y Saeson sy’n mewnfudo;
Mae’n dipyn haws difrïo’r Sais
Na’r rhai sy’n gwerthu’u heiddo.
Eirwyn Williams 8
Y Gler
Peth doeth o hyd yw beio
dihiryn cyn ei daro,
ac wedi iti osod cledd
ei ddialedd yn ei ddwylo.
Osian Rhys Jones yn darllen gwaith Hywel Griffiths 9
Cân ysgafn: Pensiwn
Crannog
Pan ges i’r dasg, sef ’Pensiwn’, f’ymateb oedd ‘Pam fi?’
O styried bod y gweddill yn codi dau neu dri.
Mae angen byw y profiad cyn dechrau clatsho bant,
Beth ddwedai Idris, druan, ar fater magu plant.
Ond mynnu wnai’r penwynion eu bod wedi canu’u cân
Gan ddod o’r testun yma i’w rhan sawl tro o’r bla’n’,
Ac ofer fyddai twrio i ail-gyflwyno’r gwaith
Gan na chawsom fawr o farciau yr adeg honno chwaith.
A’r Meuryn ŵyr fel ninnau mai annoeth heb un dowt
Ail-gylchu hen syniadau, a hynny rownd a bowt.
Ond rhaid i mi gyfaddef, cysyniad rhyfedd yw
O safbwynt crwtyn ifanc sydd ddim ond dechrau byw.
Mae’n anodd gweld rhesymeg tu ôl i’r arfer drud
O dalu’r holl filiynau i’r rhai sy’n gwneud dim byd.
Fel Twm Siôn Cati amgen gwnant ddwyn ceiniogau’r iau
A’u rhoddi i genhedlaeth na ŵyr sut i’w mwynhau.
A beth a wna ‘beirdd ifanc’ y Glêr o’r testun hyn
A hwythau’u hunain bellach yn dȋm o walltiau gwyn?
Ond pan ddaw’r Talwrn nesaf, ymhen y deuddeg mis,
Rwy’n erfyn, Mistar Meuryn, dim ‘Pensiwn’ eto, plȋs.
John Rhys Evans yn darllen gwaith Endaf Griffiths 9.5
Y Glêr
Pan fwyf yn hen a pharchus, ac arian yn fy nghod,
Nid af i Aberdaron, cans yno byddwn bored,
Na, prynaf fflat ym Vegas heb ddim o flaen ei ddôr
Ond tywod a chasinos a stripjoints mawr galôr.
Pan fwyf yn byw yn Vegas, fe yfaf goctels oer,
A’m calon a gyflyma wrth wylio ambell sioe,
Bydd gobaith im bryd hynny mewn condo sydd a’i ddôr
At seigiau Ceasar’s Palace a ffau’r Bellagio.
Pan fwyf yn betio ffortiwn tu hwnt i bwyll a sens,
A’m lwc yn ôl y patrwm yn cyflym ddod i ben,
Bydd gobaith im bryd hynny gael taro’r union sgôr
Wrth erfyn yn fy nagrau â’r deliwr, ‘Jyst wans môr!’
Oblegid mi gaf yno, er mynd yn fwyfwy sgint,
Well ods am win na chefais mewn rownd o Dalwrn gynt,
A phan ddaw’r IRS i guro ar fy nôr,
Dihangaf ar fy union i haul El Salfadôr.
Eurig Salisbury 9
Ateb llinell ar y pryd – Be sy’n ffug a be sy’n ffaith?
Crannog
Be sy’n ffug a be sy’n ffaith?
Fe holaf eto filwaith
Idris Reynolds
Y Glêr
Ar y ‘news’ bob ryw noswaith
Be sy’n ffug a be sy’n ffaith?
Eurig Salisbury 0.5
Telyneg (heb fod dros 18 llinell): Recordiad
Crannog
Tenor mwyn fel tonnau’r môr
a holai’r heli
yn oriau tynera’r
trai trist
a Llanddwyn a’i thwyni
yn dweud dim.
Ond deil y cwestiwn hwnnw
i atsain ar finyl
ynys nad yw yno
ond i ti a mi
a’r môr.
Idris Reynolds 9
Y Glêr
Yn sgil y cynnydd mewn ffilmio cudd ar ein strydoedd
Baglu mas i’r nos
gan rannu jôc a rhannu gwefr,
dwy ffrind, fraich ym mraich.
Brysio i’r lle pitsa
heb boeni am y ciw na’r caws
sy’n llosgi eu tafodau.
Anwybyddu’r pigyn ddaw wedyn
wrth i’r fodca gorddi’n gynnwrf
a hwy, eu dwy, yn eu dyblau.
Codi, ac unioni pob hem,
cyn stwffio’u sodlau dan eu ceseiliau
heb deimlo llafn eu pothelli llidus
yn brifo fawr ddim
o gymharu â’r lens, fan draw,
sy’n dal eu hennyd hwy,
a’i rannu â’r byd.
Megan Elenid 9.5
Englyn: Carchar
Crannog
Mi wn nad cell mohoni, - nid oes fur,
nid oes fariau iddi,
a gwn fod rhyddid gen-i;
yn fy mhen mae’n warden i.
Philippa Gibson 9
Y Glêr
Ni ŵyr ei ddedfryd fan hyn, ar y mur
mae’i oes fesul rhicyn;
yn lled ei gell, a’i Dŷ Gwyn,
daeth dynoliaeth yn elyn.
Osian Rhys Jones 9.5














