باندهای قاچاق انسان در کانال مانش سراغ «قایق‌های بادی غول‌پیکر» رفته‌اند

تحقیقات بی‌بی‌سی نشان می‌دهد کاهش تعداد قایق‌های کوچکی که مهاجران را به‌طور غیرقانونی به بریتانیا می‌رسانند، باندهای قاچاق انسان را وادار کرده که روش‌های تازه‌ای در پیش بگیرند.

گفته می‌شود که تعداد بیشتری از قایق‌های بادی غول‌پیکری که نمونه‌هایشان در هفته‌های اخیر به سواحل بریتانیا رسیده‌اند، در حال آماده شدن هستند.

انتشار تصویر یک قایق کوچک ۱۵متری با رقم بی‌سابقه ۲۳۰ سرنشین که به‌سوی بریتانیا در حرکت بود، با محکومیت روزنامه‌ها و سیاستمداران روبه‌رو شد.

مقام‌های رسمی متهم شدند که «کنترل» عبور غیرقانونی از کانال مانش را از دست داده‌اند و پلیس فرانسه نیز بار دیگر به‌سبب مداخله نکردن با انتقاد روبه‌رو شد.

اما این تصویر، با همه تاثیرگذاری‌اش، نشانه رویکرد تازه قاچاقچیان انسانی نیز بود که در سواحل شمال فرانسه با آن‌ها روبه‌رو شدیم؛ قاچاقچیانی که به گروه ما سنگ پرتاب کردند و موجب زخمی شدن فیلم‌بردارمان شدند؛ آن‌ها از ناکامی‌های پی‌درپی خشمگینند.

یافته‌های ما نشان می‌دهد که ذخیره قایق‌های کوچک باندهای خلاف‌کار رو به اتمام است. گروه‌های مختلف که زمانی رقیب یکدیگر بودند، اکنون ناچارند همکاری کنند و مهاجران بیشتری را سوار تعداد کمتری از قایق‌های بزرگ‌تر کنند؛ درست مانند همین «قایق بادی غول‌پیکر.»

بریتانیا و فرانسه در حال اعلام تدابیری برای افزایش شمار نیروهای پلیس در سواحل فرانسه‌اند تا مانع حرکت مهاجران شوند.

این طرح تازه در حالی مطرح می‌شود که اندی برنام، نخست‌وزیر بریتانیا برای نخستین بار از زمان رسیدن به نخست‌وزیری، میزبان امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، است.

اعضای باندها به منابع ما گفته‌اند که قایق‌های دیگری نیز در حال آماده شدن هستند. این موضوع گروه‌های امدادی در دو سوی کانال مانش را نگران کرده است، زیرا که جان افراد بیشتری در معرض خطر قرار می‌گیرد. روز ۴ اوت، پس از آتش گرفتن یکی از این قایق‌ها در میانه کانال مانش، ۱۷۰ نفر نجات داده شدند.

ماموران فرانسوی می‌گویند که حالا پیش از آن که قایق‌های کوچک به ساحل برسند، دو سوم آن‌ها را متوقف می‌کنند؛ در نتیجه، فرصت‌های عبور کمتر شده است. متقاضیان این سفر الان باید پول بیشتری بپردازند.

اکنون باندها برای هر نفر تا ۲۰۰۰ یورو مطالبه می‌کنند. تنها یک سال پیش این مبلغ حدود ۱۳۰۰ یورو بود. مسافران نیز حالا باید پول نقد بدهند تا قاچاقچی‌ها از جدیت آنان برای سفر مطمئن شوند.

یک روز هنگام نخستین جزر صبحگاهی در ساحل گراولین، تنها قایقی را دیدیم که آن روز به آب انداخته شد؛ اما آنچه دیدیم با انتظارمان تفاوت داشت.

ساعت ۹:۳۰، حدود دوازده مهاجر از میان تپه‌های شنی بیرون آمدند. جلیقه‌های نجات نارنجی‌رنگشان که از یک فروشگاه ورزشی محلی خریده بودند، شناسایی آن‌ها را آسان می‌کرد.

شاید تصور شود که در این مرحله باید شتاب کنند اما چنین نبود و کسی نمی‌دوید. تقریبا همه‌چیز منظم بود و به نظر می‌رسید که روندی حساب‌شده در اجرای دستورها، برقرار است.

هنگامی که وارد آب‌های کم‌عمق و آرام کانال مانش شدند، «قایق تاکسی» آن‌ها نمایان شد. قایق تاکسی، همان قایق کوچکی است که برای شناسایی نشدن، از نقطه‌ای دورتر در امتداد ساحل حرکت می‌کند. اکنون این قایق‌ها ناچارند سفرشان را از فاصله‌های باز هم دورتری آغاز کنند. این یکی از بلژیک آمده بود.

گروه به این دلیل عجله نمی‌کرد که قایق از پیش در آب بود. پلیس فرانسه می‌گوید نگرانی از غرق شدن افراد، مانع مداخله ماموران در این مرحله می‌شود. این وضع مدت‌هاست مایه سرخوردگی مقام‌های بریتانیایی است؛ آن‌ها از همسایه خود می‌خواهند دست‌کم هر مورد را با توجه به شرایط خودش بررسی کند.

افراد گروه، درحالی‌که تلفن‌های همراهشان را در پوشش پلاستیکی محکم گرفته‌اند، با حوصله منتظر سفری هستند که امیدوارند آن‌ها را به زندگی بهتر در بریتانیا برساند. برخی به من می‌گویند اهل افغانستان‌اند. مشتاقند خود را به قایق برسانند و شادی افرادی که سوار می‌شوند، آشکار است.

پس از آن که آخرین مسافر، پسربچه‌ای خردسال، تقریبا به داخل قایق پرتاب می‌شود، قایق به‌آرامی به‌سوی دریا حرکت می‌کند؛ اما هنوز قصد رفتن ندارد.

ساعت ۹:۴۹، گروه دیگری از مهاجران وارد آب می‌شوند و منتظر می‌مانند تا قایق به سراغشان بیاید. یک ساعت بعد، قایق واقعا برمی‌گردد اما به‌سوی جمع دیگری می‌رود که در بخش دیگری از ساحل پدیدار شده است. چند نفر فاصله طولانی روی شن‌ها را می‌دوند تا جایی در قایق به دست آورند. بیشترشان موفق می‌شوند خود را داخل قایق بکشند.

ماموران پلیس از ساحل نظاره می‌کنند و قایق کوچک در طول سه ساعت، پنج بار به همین شکل مسافر سوار می‌کند. هرچه فرصت کوتاه‌تر می‌شود، سوار شدن نیز با آشفتگی و شتاب بیشتری همراه است.

سرانجام ساعت ۱۲:۱۱، قایق کوچک با ۸۲ سرنشین به‌سوی پرترددترین مسیر کشتیرانی جهان حرکت می‌کند. این قایق در برابر کشتی‌های مسافربری که در پس‌زمینه دیده می‌شوند، بسیار کوچک به نظر می‌رسد.

همه سرنشینان با موفقیت به بریتانیا رسیدند. قایق‌های کوچک معمولا پس از ورود به آب‌های بریتانیا با بی‌سیم درخواست کمک می‌کنند، زیرا گارد ساحلی موظف است آن‌ها را نجات دهد و به ساحل برساند.

اما آنچه در گراولین به جا می‌ماند، منظره‌ای از سرخوردگی و فرسودگی است. کودکی نوپا و بی‌حال را از کنارم به‌سوی ماموری می‌برند و مامور با تکانی آرام او را به واکنش وامی‌دارد.

همه این اتفاق‌ها در کنار چهار مردی رخ می‌دهد که قلاب‌های ماهیگیری خود را به آب‌هایی می‌اندازند که لحظه‌به‌لحظه متلاطم‌تر می‌شود. اینجا در اوج فصل تعطیلات است. ماهیگیران و کسانی که سگ‌هایشان را برای گردش آورده‌اند، تقریبا نگاهی هم به مهاجران درمانده‌ای نمی‌اندازند که به‌سوی ساحل می‌آیند.

پیش‌تر باندها اغلب در دل شب قایق‌ها را به آب می‌انداختند اما کارکنان خیریه می‌گویند با افزایش گشت‌های پلیس، باندها اکنون میانه روز را فرصت مناسب‌تری می‌دانند. رسیدن قایق‌های تاکسی بیشتر طول می‌کشد و در روشنایی روز نیز می‌توانند سوار شدن افراد را بهتر هماهنگ کنند.

زنی که همراه دختر خردسالش به ساحل آمده و مشغول بازی با سطل و بیلچه بود، می‌گوید: «وقتی آنجا هستید و در ساحل خوش می‌گذرانید، درحالی‌که این خانواده‌ها در چنین وضع وحشتناکی‌اند، احساس گناه می‌کنید.»

«سخت است. مرتب در ساحل افرادی را می‌بینیم که می‌کوشند از کانال عبور کنند. انگار در دو دنیای موازی زندگی می‌کنیم که هیچ ارتباطی با هم ندارند؛ واقعا عجیب است.»

مهاجرانی که باقی مانده‌اند، مطابق توافقشان با باندها، منتظر فرصت بعدی خواهند ماند. اما با سخت‌گیرانه‌تر شدن اقدامات پلیس، این انتظار حالا معمولا به‌جای چند روز، چند هفته یا حتی چند ماه طول می‌کشد.

آن‌ها به شرایط مساعد جوی نیز نیاز دارند: برای آن که یک قایق کوچک بختی برای عبور داشته باشد، سرعت باد در حالت مطلوب باید کمتر از ۵ گره دریایی و ارتفاع موج کمتر از ۸۰ سانتیمتر باشد.

کارکنان خیریه می‌گویند که مهاجران برای آن که احتمال شناسایی شدنشان را کاهش دهند و به قایق تاکسی نزدیک‌تر باشند، به‌جای اردوگاه‌های بزرگ‌تر، در جنگل‌های نزدیک ساحل یا میان تپه‌های شنی می‌خوابند. در اردوگاه‌های بزرگ‌تر می‌توانند خود را بشویند و غذا، آب و دارو دریافت کنند.

کمی پس از رسیدن به بزرگ‌ترین اردوگاه در لون‌پلاژ، نزدیک دانکرک، ناگهان با قاچاقچیان انسان روبرو می‌شویم.

در گرمای شدید هوا مردم در حال شارژ کردن وسایل الکترونیکی‌شان در یک چادر هستند. ابتدا با دو مرد جوان مصری روبه‌رو می‌شویم که آشکارا خسته‌اند. ماه‌هاست در وضعی غیربهداشتی زندگی می‌کنند و چندین بار برای عبور تلاش کرده‌اند ولی موفق نشده‌اند.

یکی از آن‌ها می‌گوید: «پلیس نگذاشت حرکت کنیم و قایق‌ها را نابود کرد.» او می‌خواهد به بریتانیا برود تا کار کند و مدارک اقامت قانونی بگیرد.

یک زن جوان سودانی و مردی افغان نیز به ما گفتند ده‌ها بار برای عبور تلاش کرده‌اند. پارسال هم چند بار به این اردوگاه آمده بودیم ولی این بار ناآرامی محسوسی در فضا وجود داشت.

پلیس ضدشورش همان هفته چادرها را جمع کرده بود و یک روز پیش نیز حدود ۴۰۰ مهاجر که در جنگل آردلو منتظر قایق تاکسی بودند، پس از وقوع چند آتش‌سوزی ناچار شدند بازگردند.

آشکار است که مهاجران و باندها بارها ناکام مانده‌اند و دیدن دوربین ما در گوشه‌ای از اردوگاه باعث می‌شود به گروه ما حمله کنند.

پس از آنکه می‌پذیریم فیلم‌برداری را متوقف کنیم، یکی از قاچاقچیان که حدود ۱۷۲ سانتی‌متر قد دارد و گرم‌کن ورزشی خاکستری نویی پوشیده است، می‌کوشد دوربینمان را بگیرد. سپس چند بار از فاصلهٔ نزدیک به‌سوی ما سنگ پرتاب می‌کند و یکی از سنگ‌ها به بالای چشم فیلم‌بردارمان می‌خورد.

آن‌ها ما را تا خودرو تعقیب می‌کنند اما موفق شدیم از محل دور شویم و بعد هم زخم پل را بخیه زدیم.

بریتانیا از پلیس فرانسه به‌دلیل کاهش عبور مسافران غیرقانونی و رسیدن به پایین‌ترین میزان در شش سال گذشته، تمجید کرده است. مقام‌ها همچنین می‌گویند که هماهنگی میان دو کشور اکنون عمیق‌تر و منسجم‌تر شده است.

بااین‌حال، تغییر سیاست‌های مهاجرتی، جابه‌جایی افراد و وضع هوا سبب می‌شود تصویر کلی پیچیده‌تر باشد.

کماکان هر ماه هزاران نفر با قایق‌های کوچک به‌طور غیرقانونی وارد بریتانیا می‌شوند و شمار آن‌ها همچنان قابل‌توجه است. انگیزه انجام این سفر در این بخش از شمال فرانسه نیز همچنان ریشه‌دار است.

برای باندهای قاچاق انسان، این وضع همچنان پول‌ساز است و موجب می‌شود روش‌هایشان را با شرایط تازه سازگار کنند.