«هیچ جایگزینی برای زعفران ایران وجود ندارد»؛ چگونه جنگ قیمت «طلای سرخ» را افزایش داد؟

کسب‌وکارهای فعال در لندن می‌گویند قیمت زعفران به دلیل جنگ ایران به شدت افزایش یافته است. زعفران یکی از گران‌ترین ادویه‌های جهان است و حدود ۹۰ درصد از ذخیره جهانی آن در ایران تولید می‌شود.

در پی بسته شدن تنگه هرمز، عرضه زعفران کاهش یافته و این محدودیت شامل برخی اقلام اساسی دیگر مانند نخود و زرشک نیز شده است؛ موادی که در بسیاری از غذاهای ایرانی و خاورمیانه‌ای کاربرد گسترده‌ای دارند.

دیلمان محمود، صاحب رستوران ایرانی صدف در غرب لندن، به بی‌بی‌سی عربی گفت با وجود فشارهای اقتصادی تلاش کرده قیمت‌ها را برای مشتریان ثابت نگه دارد. در همین حال، معین طیاری، تامین‌کننده زعفران، می‌گوید برای خرید عمده این ادویه با مشکل روبه‌رو شده است.

آقای محمود گفت: «هر غذایی که در آشپزخانه همراه برنج سرو می‌شود، روی آن یک لایه زعفران دارد.»

او توضیح داد که پیش از جنگ در خاورمیانه، زعفران را حدود کیلویی ۱۲۰۰ پوند می‌خرید، اما اکنون تامین‌کننده‌اش به او گفته قیمت به حدود ۲۰۰۰ تا ۲۱۰۰ پوند برای هر کیلو رسیده است.

او گفت: «این رقم خیلی بالایی است.»

محمود افزود: «هیچ جایگزینی برای زعفران ایرانی وجود ندارد. ما نمی‌توانیم همان کیفیت را پیدا کنیم. ۸۵ درصد غذاهای ما به زعفران نیاز دارند… از آن برای طعم‌دار کردن مرغ و کباب استفاده می‌کنیم، و همین‌طور در بستنی زعفرانی.»

«منتظریم جنگ تمام شود»

زعفران از گل «کروکوس ساتیووس» به دست می‌آید که تنها چند هفته در سال شکوفه می‌دهد.

کلاله‌های زعفران با دست چیده می‌شود، اما هر گل فقط سه کلاله دارد و برای تولید نیم کیلو زعفران خشک‌شده، بین ۷۵ هزار تا ۲۵۰ هزار گل لازم است.

جنگ کنونی در خاورمیانه از اواخر فوریه و با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد.

تهران در واکنش، کشورهای همسایه را هدف قرار داد و تنگه هرمز، آبراه حیاتی کشتیرانی، را بست.

دیلمان محمود می‌گوید: «ما قاعدتا باید قیمت‌ها را افزایش دهیم و بالا رفتن قیمت‌ها را به مشتری منتقل کنیم، اما من این کار را نکردم. هنوز هم نمی‌کنم.»

او افزود: «امیدوارم [وقتی جنگ] تمام شد بتوانیم قیمت‌ها را مثل قبل نگه داریم تا مردم بتوانند بیرون بیایند و از فضای رستوران صدف لذت ببرند.»

نخود و زرشک

معین طیاری مدیر شرکت زوئتیک، تامین‌کننده زعفران مستقر در بریتانیاست که محصولات خود را از کشاورزان ایرانی تهیه می‌کند.

او به بی‌بی‌سی عربی گفت این جنگ باعث شده خروج کالا از ایران دشوار شود، چون پروازی وجود ندارد و به همین دلیل قیمت‌ها تقریبا دو برابر شده است. علاوه بر این دولت ایران اینترنت را قطع کرده‌ و تجارت آنلاین عملا غیرممکن شده است.

او گفت: «این منطقه برای کشت زعفران عالی است، چون حتی یک قطره باران هم می‌تواند زعفران را خراب کند. بنابراین آفتاب زیاد و نبود باران شرایط ایده‌آلی ایجاد می‌کند.»

او افزود: «برخی تاجران در انگلیس با ما تماس می‌گیرند و می‌پرسند آیا می‌توانیم برایشان زعفران عمده تامین کنیم، چون دیگر نمی‌توانند [آنلاین] به بازار ایران وصل شوند.»

«اما ما فقط می‌توانیم بگوییم ۱۰۰ گرم یا حداکثر ۲۰۰ گرم زعفران داریم، نه بیشتر.»

او گفت: «این برایشان کافی نیست؛ آنها به مقدار بیشتری نیاز دارند.»

زعفران تنها ماده غذایی نیست که عرضه آن پس از آغاز جنگ ایران با مشکل روبه‌رو شده است.

دیلمان محمود نخود مورد نیاز رستورانش را از ایران تهیه می‌کند.

او گفت: «قبلا هر جعبه را ۳۳ پوند می‌خریدم، حالا ۴۶ پوند شده است.»

زرشک، میوه خشک ترش‌مزه که معمولا در غذاهای برنجی ایرانی استفاده می‌شود، نیز گران‌تر شده است.

او گفت: «قبلا کیلویی ۹ پوند و ۵۰ پنس پرداخت می‌کردم، حالا به ۱۳ پوند رسیده است.»

آتش‌بس شکننده میان آمریکا و ایران پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، پاسخ تهران به پیشنهادهای واشنگتن برای پایان جنگ و مذاکرات صلح را «کاملا غیرقابل‌قبول» خواند، بیش از پیش تحت فشار قرار گرفته است.

خبرگزاری تسنیم، وابسته به حکومت ایران، گزارش داد که پیشنهاد تهران که از طریق پاکستان به عنوان میانجی مذاکرات ارسال شده شامل پایان فوری درگیری‌ها، توقف محاصره دریایی آمریکا و تضمین عدم انجام حملات بیشتر بوده است.

بر اساس گزارش رسانه‌های دولتی ایران، این پیشنهاد همچنین شامل پرداخت غرامت جنگی و تاکید بر حاکمیت ایران بر تنگه هرمز است.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز یکشنبه بدون اشاره مستقیم به پیشنهاد تهران گفت: «ما هرگز در برابر دشمن سر خم نخواهیم کرد و اگر سخن از گفت‌وگو یا مذاکره مطرح می‌شود، به معنای تسلیم یا عقب‌نشینی نیست.»

دونالد ترامپ نیز در پیامی در شبکه تروث سوشال این طرح را رد کرد و گفت که پاسخ ایران را نمی‌پسندد.