شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
شیوه برگزاری نشستهای خبری وزیر دفاع آمریکا؛ «بهشدت تنظیم و کنترلشده»
هفته پیش، وقتی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تهدید کرد که اگر توافقی برای آتشبس در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران حاصل نشود، تمدنی را به کل نابود خواهد کرد، نفس مردم ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس حبس شد. تام بیتمن، خبرنگار بیبیسی در وزارت خارجه آمریکا، که تحولات مربوط به سخنان و بیانیههای آقای ترامپ و مقامات ارشد وزارت دفاع آمریکا دنبال کرده است از تحربه خود میگوید و اینکه پیشبینی و تفسیر این سخنان روزبهروز مشکلتر و پرچالشتر میشود.
خبرنگار ما میگوید که جنگ و تبلیغات آن همیشه بخشی از نبردها بوده است؛ و در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران هم میشد بمباران اطلاعات و روایات را در قلب قدرت نظامی آمریکا، از فاصلهای نزدیک حس کرد:
«من از همان هفته اول درگیریها در نشستهای خبری پنتاگون شرکت کردهام؛ نشستهایی که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، برگزار میکرد؛ سرگرد سابق گارد ملی که بعد چهره رسانهای فاکسنیوز شد و پس از آن دونالد ترامپ او را به سمت وزیر دفاع آمریکا منصوب کرد؛ مقامی که رئیس جمهوری حتی عنوان آن را به وزیر جنگ تغییر داد.»
این نشستها اول صبح برگزار میشدند تا «مزاحم» برنامه روزانه رئیس جمهور نشوند؛ برنامهای که گاهی ساعت به ساعت، او را مقابل دوربین خبرنگاران در کاخ سفید قرار میدهد.
«برای شرکت در نشست باید ساعت ۶:۳۰ صبح به پنتاگون برسید؛ تا مچبند بدهند، کارت شناسایی صادر کنند و شما را روی صندلی بنشانند که نامتان روی آن نوشته شده است.»
این برنامهها بهشدت تنظیم و کنترلشده هستند و تیم رسانهای و امنیتی آقای هگست همه چیز را مدیریت میکنند.
صندلیهای ردیف جلو و فرصت طرح سؤال، تقریباً همیشه به رسانههایی میرسد که مجموعهای از شروط سختگیرانه را پذیرفتهاند؛ شروطی که خبرنگاران را از پیگیری هرگونه اطلاعاتی در پنتاگون منع میکند ــ مگر آنچه رسماً تأیید شده باشد.
یک قاضی این مقررات را خلاف قانون اساسی دانسته و باطل کرده است؛ اما پنتاگون هنوز از این حکم تبعیت نکرده است و آقای هگست هم معمولا به «رسانههایی میدان میدهد که پوشش مطلوبتری» از دولت ارائه میکنند.
«کنفرانسهای خبری اغلب ناامید کنندهاند؛ چون آقای هگست سؤالهای کمی را پاسخ میدهد و معمولاً هم خبرنگارانی را که ممکن است سؤال سخت یا چالشی بپرسند، عمداً نادیده میگیرد.»
من میخواستم درباره تهدیدهای بیسابقهای سؤال کنم که فرمانده کل قوا مطرح کرده بود؛ تهدیدهایی که دستکم در دوران پس از جنگ جهانی دوم، شنیدنشان از زبان یک رئیس جمهور آمریکا غیرقابل تصور بود.
آقای ترامپ تهدید کرد که اگر با حکومت ایران به توافق نرسد، همه پلها و نیروگاههای ایران را نابود خواهد کرد. او در پستی در زوز یکشنبه عید پاک ــ با ادبیاتی تند و همراه با ناسزا ــ خواهان بازگشایی تنگه هرمز شد.
دو روز بعد گفت که آن شب «یک تمدن» را نابود خواهد کرد به شکلی که هرگز بازنگردد.
این اظهارات موجی از خشم و اعتراض برانگیخت؛ از جمله از سوی مخالفان سیاسی رئیس جمهوری.
عدهای از نمایندگان دموکرات گفتند که جمله مربوط به «نابودی تمدن» نشاندهنده نیت نسلکشی است.
جیم مکگاورن، یکی از نمایندگان گفت که ارتش آمریکا موظف است از اجرای هر دستور غیرقانونی سر باز بزند.
آنها تأکید کردند که اولتیماتوم بمباران همه پلها و نیروگاهها ــ اگر عملی شود ــ احتمالاً مصداق جنایت جنگی خواهد بود.
آیا رئیس جمهوری نگران این اتهام بود؟ او در یک نشست خبری گفت: «اصلاً.»
در پنتاگون، میخواستم از آقای هگست و فردی که کنار او ایستاده ــ ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش ــ بپرسم آیا آماده بودند به ارتش آمریکا دستور دهند که تهدیدهای مطرحشده را اجرا کند یا نه.
اما نوبت سؤال به من نرسید. با این حال، یک خبرنگار بهصورت کلیتر درباره تهدیدهای رئیس جمهوری علیه نیروگاهها پرسید.
آقای هگست گفت آمریکا اهداف را از پیش تعیین کرده، «قفل کرده و آماده شلیک» است و میتواند «بدون هیچ محدودیتی» آنها را هدف قرار دهد.
من از راحتی استفاده او از این عبارتها جا خوردم. این ادعا درست نبود.
قوانینی که کنگره آمریکا تصویب کرده، اختیارات جنگی قوه مجریه را محدود میکند.
به همین ترتیب، آقای هگست در نشست دیگری گفت برای دشمنان «هیچ امانی» در کار نخواهد بود.
در حقوق بینالملل، صدور دستور «عدم اعطای امان» ممنوع است؛ یعنی فرمان دهید هیچکس ــ حتی مجروحان یا کسانی که تسلیم میشوند ــ زنده نمانند.
این جمله در آن اتاق چندان به چشم نیامد، اما خیلی زود در فضای آنلاین و شبکههای اجتماعی بازتاب یافت و محکومیتها رو به افزایش گذاشت.
چند روز بعد، ژنرال رندی جورج، فرمانده ارتش آمریکا،، پیش از موعد بازنشسته شد؛ اقدامی که بسیاری آن را نتیجه فشار آقای هگست میدانند. این تازهترین مورد از سلسله برکناریها در ارتش آمریکاست؛ در کنار تلاش وزیر دفاع برای خلاص شدن از آنچه «قواعد وجدانی»، سیاستهای بهزعم او بیش از حد «درست»، و «قواعد احمقانه درگیری» خوانده است.
به گفته تحلیلگران، مجموعه این رویدادها نشانه فرسایش هنجارهای جنگ و بیاعتنایی به نظم بینالمللی است؛ از سوی همان ابرقدرتی که دههها نقش پلیس جهانی را بر عهده داشت.
هفته پیش، بیش از صد کارشناسِ مستقر در آمریکا در حوزه حقوق بینالملل نامهای سرگشاده امضا کردند و درباره آنچه «نقض جدی حقوق بینالملل» از سوی آمریکا در ایران خواندند، عمیقا ابراز نگرانی کردند.
آنها ادبیات و مواضع دونالد ترامپ و پیت هگست را «بهشدت نگرانکننده»، «خطرناک و کوتهبینانه» توصیف کردند.
کاخ سفید در پاسخ گفت آقای ترامپ با اقداماتش منطقه را امنتر میکند و نویسندگان نامه را «بهاصطلاح کارشناس» خواند و نگرانیشان را رد کرد.
خود آقای ترامپ هم اوایل امسال در گفتوگویی با یک روزنامه گفته بود به حقوق بینالملل نیازی ندارد و تنها چیزی که او را محدود میکند، اخلاق شخصی خودش است. او گفته بود: «ذهن من تنها چیزی است که میتواند جلوی من را بگیرد.
شاید. اما حکومت ایران همچنان نشان داده که میتواند رئیس جمهوری آمریکا را هم متوقف کند؛ برخلاف ادعاهای کاخ سفید و پنتاگون، جایی که در آخرین نشست خبری هفته پیش هم حضور داشتم؛ وقتی که آقای هگست از «پیروزی قاطع» بر ایرانیها سخن گفت.
اهرم فشار ایران از طریق کنترل تنگه هرمز، به عاملی فلجکننده برای رئیس جمهوری آمریکا تبدیل شده است.
سایر قدرتهای ناتو و سازمان ملل هم به نظر میرسد دستشان بسته است؛ در حالی که از ایران میخواهند هنجارهای بینالمللی را رعایت کند و تنگه را باز نگه دارد. آنها میگویند آزادی کشتیرانی و قواعد «جهان آزاد» باید رعایت شود.
اما برای بسیاری، این مطالبه وقتی رهبرِ همین «جهان آزاد» خود را مقید به قواعد نشان نمیدهد، توخالی و کماعتبار به نظر میرسد.
* برگردان فارسی گزارش تام بیتمن، خبرنگار بیبیسی در وزارت خارجه آمریکا، که ابتدا در رادیو ۴ بیبیسی پخش شد را ببینید:
