شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بی‌بی‌سی هستید که از داده کمتری استفاده می‌کند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
روسیه با حمله به کارخانه‌های فولاد در پی شکستن ستون فقرات اقتصاد اوکراین است
- نویسنده, ویتالی شوچنکو
- شغل, متخصص امور روسیه
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۶ دقیقه
دنیس، مانند هزاران نفر دیگر از ساکنان زاپوریژیا، سال‌ها در کارخانه فولاد محلی زاپوریژستال کار کرده است. این کارخانه نسل‌ها بزرگ‌ترین و پردرآمدترین منبع اشتغال در این شهر مهم اوکراین بوده است. دنیس می‌گوید: «زاپوریژستال فقط یک شرکت بزرگ نیست، قلب شهر است.»
اما پس از مجموعه‌ای از حملات موشکی روسیه، این قلب از تپش ایستاده است. این کارخانه عظیم که ۸۵۰۰ نفر را به کار گرفته بود، پس از چهار موج حمله روسیه، دو حمله در اوت ۲۰۲۶ و دو حمله در سپتامبر ۲۰۲۶، فعالیت خود را برای مدتی نامعلوم متوقف کرد.
دنیس می‌گوید: «تقریبا تمام تجهیزات به‌طور کامل نابود شده‌اند. هیچ پنجره‌ای باقی نمانده و سقف‌ها سوراخ شده‌اند. کوره‌های بلند تقریبا به‌طور کامل از بین رفته‌اند.»
به گفته اولکساندر میروننکو، مدیر عملیات شرکت مت‌اینوست که مالک این کارخانه فولاد است، روسیه در مجموع ۱۷ موشک به زاپوریژستال شلیک کرد. هشت کارگر کشته و ۳۱ نفر زخمی شدند.
اولکساندر میروننکو به بی‌بی‌سی مانیتورینگ می‌گوید: «اکنون در حال آواربرداری هستیم و تلاش می‌کنیم برای بازسازی برنامه‌ریزی کنیم.»
اما در حال حاضر اصلا مشخص نیست که زاپوریژستال هرگز دوباره بتواند فعالیت کند یا نه.
کارزار مداوم حملات هوایی روسیه علیه کارخانه‌های متالورژی اوکراین اوت ۲۰۲۶ آغاز شد. تاکنون همه آن‌ها هدف قرار گرفته‌اند و برخی چندین بار مورد حمله واقع شده‌اند.
این صنعت یکی از بخش‌های کلیدی اقتصاد اوکراین است و به همین دلیل هدفی جذاب برای روسیه به شمار می‌رود.
پیش از آغاز تهاجم تمام‌عیار ۲۰۲۲، صنایع متالورژی و معدن حدود ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی اوکراین و یک سوم صادرات این کشور را تشکیل می‌دادند. این صنایع برای بیش از نیم میلیون نفر شغل فراهم کرده بودند و از هر ۱۳ شغل در اوکراین، یک شغل به‌نوعی با این صنعت ارتباط داشت.
اما حملات اخیر روسیه فعالیت این صنعت را تقریبا به‌طور کامل متوقف کرده است. آقای میروننکو از شرکت مت‌اینوست، که تا همین اواخر بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد و آهن اوکراین بود، می‌گوید سهم این صنعت از تولید ناخالص داخلی اوکراین اکنون «احتمالا نزدیک به صفر» است. در حال حاضر همه کارخانه‌های فولاد این شرکت در اوکراین فعالیت خود را متوقف کرده‌اند.
آقای میروننکو به بی‌بی‌سی می‌گوید: «روشن است که آن‌ها تلاش می‌کنند اقتصاد اوکراین را متوقف کنند و مانع شوند اوکراین از خارج پول صادرات دریافت کند، مالیات و دستمزد بپردازد و کاری کند که شهرها به زندگی ادامه دهند و مردم شغل داشته باشند.» او اضافه می‌کند: «به نظر من، تلاش‌های آن‌ها تا اینجا بسیار موثر بوده است.»
آسیبی که به صنعت فلزات وارد شده می‌تواند پیامدهای ویرانگری برای اقتصاد و جامعه اوکراین داشته باشد.
به نظر می‌رسد بیشترین آسیب متوجه شهرهایی باشد که صنایع فولاد در آن‌ها مستقرند؛ از جمله کریویی‌ریه، زادگاه ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین.
در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، آرسلورمیتال کریفی ریه، بزرگ‌ترین کارخانه فولاد اوکراین، اعلام کرد پس از حملات مکرر روسیه قادر نیست فعالیت خود را با ایمنی و به‌صورت پایدار از سر بگیرد.
در واکنش، اولکساندر ویلکول، رئیس شورای دفاع محلی، در پیامی اضطراری با ساکنان شهر سخن گفت. او گفت این «ضربه‌ای بسیار جدی» است که پیامدهایش فقط به هزاران شغل محدود نخواهد شد.
او گفت: «این مالیات‌هایی است که وارد بودجه جامعه ما می‌شد. این پول برای پرداخت حقوق، ادامه فعالیت زیرساخت‌های شهر، تعمیر تاسیسات گرمایشی و لوله‌های آن‌ها، مهدکودک‌ها، خدمات اجتماعی و بسیاری چیزهای دیگر هزینه می‌شد.»
آقای ویلکول گفت: «به بیان دیگر، شرایط بسیار دشوار است، این واقعیت دارد.»
استانیسلاف زینچنکو، مدیرعامل شرکت مشاوره‌ای جی‌ام‌کی سنتر مستقر در کی‌یف، می‌گوید مالیات پرداختی شرکت‌های تولید فلز بین ۳۰ تا ۷۰ درصد هزینه‌های دولت‌های محلی در شهرهای محل فعالیت آن‌ها را تامین می‌کرد.
او به بی‌بی‌سی مانیتورینگ می‌گوید: «به بیان دیگر، بقای فیزیکی این شهرها به این شرکت‌ها وابسته بود.»
او می‌گوید: «این مشکلی فاجعه‌بار برای اقتصاد اوکراین است. پیش از جنگ، صنعت معدن و متالورژی یکی از صنایع کلیدی بود. این صنعت همیشه بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار در اقتصاد بود و به‌طور میانگین سالانه ۲ تا ۳ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری می‌کرد.»
آقای زینچنکو می‌گوید اگر کارخانه‌های فولاد تعطیل بمانند، صدها هزار نفر ممکن است شغل خود را از دست بدهند و موج‌های مهاجرت ناشی از آن بسیار فراتر از مرزهای اوکراین خواهد رفت. او اضافه می‌کند: «یک فاجعه انسانی در راه است.»
پایان تولید فولاد در اوکراین همچنین پیامدهای سنگینی برای توان دفاعی و بازسازی این کشور خواهد داشت. فولاد ماده‌ای حیاتی است که در ساخت تجهیزات نظامی، پناهگاه‌ها و تعمیر ساختمان‌های بی‌شماری که روسیه آسیب زده یا ویران کرده است، استفاده می‌شود.
تلاش‌ها برای بازسازی
فولادسازان اوکراینی تلاش کرده‌اند کارخانه‌های خود را تعمیر کنند، اما حملات مکرر روسیه حاصل تلاش‌های آن‌ها را از بین برده است.
اولکساندر وودوویز، رئیس دفتر مدیرعامل مت‌اینوست، در نشستی در کی‌یف گفت: «تلاش کردیم زاپوریژستال را دوباره راه‌اندازی کنیم. یک کوره را روشن کردیم و ۱۰ ساعت کار کرد تا این که حمله هوایی دیگری رخ داد.» او گفت: «قطعا هیچ پولی برای بازسازی هزینه نخواهیم کرد، چون هیچ تصوری نداریم که این وضعیت چگونه پیش خواهد رفت.»
اما حتی اگر تولید از سر گرفته شود، کارخانه‌های فولاد اوکراین به این زودی‌ها نمی‌توانند به روال معمول بازگردند. حملات روسیه به خطوط راه‌آهن، جابه‌جایی محصولات آن‌ها در داخل اوکراین را دشوار و خطرناک کرده است و حملات به بندرها صادرات را به قماری مرگبار تبدیل کرده است.
آقای میروننکو می‌گوید: «بندرها عملا مسدود شده‌اند. هر کشتی در معرض خطر حمله قرار دارد و احتمال موفقیت پنجاه پنجاه است؛ یا موفق می‌شوید یا نمی‌شوید.»
او اضافه می‌کند سهمیه‌های واردات فولاد که اتحادیه اروپا اوایل امسال وضع کرد نیز به بازسازی کمک نخواهد کرد.
دنیس، کارگر زاپوریژستال، همچنان خوش‌بین است. او می‌گوید همکارانش در کارخانه فولاد با آواربرداری و تعمیر هر چیزی که امکان تعمیرش وجود دارد، به تلاش‌ها برای احیای کارخانه کمک می‌کنند.
او می‌گوید: «این شبیه کاری است که نظامیان در سنگرها انجام می‌دهند. مردم عادی مثل سربازان می‌جنگند تا کارخانه را زنده نگه دارند. از خدا می‌خواهم موفق شویم، بتوانیم به کار و زندگی در شهرمان ادامه دهیم و در آرامش زندگی کنیم.»
رسانههای روسیه چه می‌گویند
روزنامه‌های روسیه بر تشدید حملات روسیه به کی‌یف تمرکز کردند. «موسکوفسکی کومسومولتس» به نقل از یک کارشناس نظامی نوشت مسکو در حال انتقال فشار از میدان نبرد به زیرساخت‌های انرژی، لجستیکی و دیجیتال اوکراین است و هدف آن وادار کردن کی‌یف به تسلیم تا بهار ۲۰۲۷ است.
«راسیسکایا گازتا» با استناد به واشنگتن پست گزارش می‌دهد که کی‌یف با سرعت در حال تبدیل شدن به شهری در خط مقدم است، چون پیشرفت‌های فناوری روسیه بیش از پیش سامانه‌های پدافند هوایی اوکراین را به چالش می‌کشند. بنا بر این گزارش، هشدارهای حمله هوایی تا ۱۳ ساعت در روز به صدا درمی‌آیند و فشار بیشتری بر مردم وارد می‌کنند. این روزنامه می‌گوید نیروهای روسیه در حال به‌کارگیری تسلیحاتی هرچه سریع‌تر و پیشرفته‌تر هستند که می‌توانند از پدافند هوایی اوکراین عبور کنند، در حالی که کی‌یف توانایی آغاز استقرار گسترده رهگیرهای مورد نیاز خود را ندارد.
«موسکوفسکی کومسومولتس» نیز این موضوع را با نقل سخنان تیمور سیرتلانوف، کارشناس نظامی، دنبال می‌کند. او می‌گوید: «تحلیلگران معتقدند دقیقا همین برنامه در کار است: وادار کردن اوکراین به تسلیم بهار ۲۰۲۷ از راه ترکیبی از حملات به بخش انرژی و زیرساخت‌های آن. امید به «فروپاشی زمستانی» قماری است بر این فرض که این بار زیرساخت‌ها دوام نخواهند آورد.»
او می‌گوید: «این راهبرد با هدف یافتن «راه‌های جایگزین برای وارد کردن شکست» طراحی شده است. روسیه نمی‌تواند اوکراین را در میدان نبرد به همان سرعتی که می‌خواهد شکست دهد، چون غرب به‌طور فعال پشتیبانی نظامی ارائه می‌کند. خط مقدم پیشروی می‌کند، اما آهسته. در نتیجه، فشار به پشت جبهه منتقل می‌شود؛ به بخش انرژی، لجستیک و زیرساخت‌های دیجیتال.»
