Nayo umunyagihugu wo mu Bwongereza akaba aremvye
cane, inyuma yaho vyiketswe ko iyo ndwara yaduze mu bwato butwara abantu mw’ibahari
Atlantique.
Ishirahamwe rikoresha ubwato MV Hondius, ryitwa Oceanwide
Expeditions, ryavuze ko umugabo n’umugore bo mu Buholandi hamwe
n’umunyagihugu wo mu Budagi bapfuye.
Indwara ya hantavirus yemejwe ku munyagihugu w’Ubwongereza
afise imyaka 69 ari mu bitaro muri Afrika y’Epfo, arwariye mu gice co kwitabwaho
bidasanzwe, kandi ko iyo ngwara yanabonetse ku mugore wo mu Buholandi yapfuye.
No ku gihe cyanjye Netanyahu yazanye ibitekerezo by’intambara na Iran - Obama
Ahavuye isanamu, Reuters
Insiguro y'isanamu, Obama na Netanyahu umubano wabo waranzwe no kutumvikana ku kibazo cya Iran na Palestine
Barack Obama wahoze ari perezida wa Leta Zunze Ubumwe
za Amerika yatangaje ko igihe yari ku butegetsi Minisitiri w’Intebe Benjamin
Netanyahu wa Israel yahaye Amerika ibitekerezo byo gutera Iran ariko akabyanga
agahitamo inzira ya dipolomasi.
Mu kiganiro n’ikinyamakuru The New Yorker, Obama
yavuze ko ingingo zo gusenya ubushobozi nikleyeri bwa Iran bakoresheje ibitero bya
gisirikare ari zo n’ubu Netanyahu yabashije kumvisha Perezida Donald Trump maze
bakagaba ibitero.
Obama yavuze ko ku gihe cye nka perezida, Netanyahu
yasabye kenshi ko batera Iran ariko akamwangira.
Obama yavuze kandi ko ashidikanya ko iyi ntambara hari
inyungu izaha Amerika cyangwa Israel.
Obama yagiye ku butegetsi muri Mutarama(1) 2009, nyuma
gato ye muri Werurwe(3) Netanyahu na we ajya ku butegetsi muri Israel kuri
manda ya kabiri yamaze imyaka 12.
Umubano wabo waranzwe no kutumvikana kugaragara ku
bibazo birimo ikibazo cy’ingufu nikleyeri za Iran n’amakimbirane ya Israel na
Palestine.
Obama yavuye ku butegetsi mu 2017 nyuma ya manda
ebyiri, Netanyahu yagumye ku butegetsi kuri manda ye ya gatatu yatangiye mu
2022 akiriho n’ubu.
Iturika ryabereye mu ruganda rukora imiriro y'ibishashi mu Bushinwa ryishe abantu 26
Ahavuye isanamu, Beijing news
Iturika ryabereye mu ruganda rukora imiriro y'ibishashi mu Bushinwa ryishe abantu 26, rikomeretsa abandi 61, nkuko ibitangaza bya leta bibivuga.
Iryo turika ryabereye mu ruganda rwa Huasheng Fireworks ahagana saa kumi n’iminota 40 z’umugoroba (16:40) ku isaha yaho ku wa mbere, mu mujyi wa Liuyang, bituma abatabazi basaba ko abantu bose bari mu ntera y’ibirometero 3 uvuye ku ruganda bahava.
Abategetsi batangije igikorwa cyo gushakisha no gutabara bakoresheje abantu hafi 500, banita ku bakomeretse, mu gihe hifashishijwe n’imashini zikoranye ikoranabuhanga (robots) mu gushakisha abari baheze mu nyubako.
Ahavuye isanamu, Getty Images
Insiguro y'isanamu, Abatabazi bimuye abantu bose bari mu ntera y’ibirometero 3 uvuye ku ruganda
Polisi iri gukora iperereza ku cyateye iryo turika. Yafashe ingamba zo kugenzura umuntu wari ushinzwe iyo sosiyete ikora imiriro y'ibishashi by’ibyishimo, nkuko ibitangazamakuru bya leta byabivuze.
Inkuru y'igitangazamakuru CCTV yavuze ko imyaka y’abakomeretse iri hagati y’imyaka 20 na 60, kandi bamwe bagize ibikomere ku magufa nyuma yo gukubitwa n’ibintu byaturutse ku guturika.
Perezida Xi Jinping yasabye ko hakorwa ibishoboka byose mu gushakisha abantu bakiri kuburirwa irengero no gutabara abakomeretse. Yanategetse ko hakorwa iperereza ku byabaye kugira ngo ababifitemo uruhare babihanirwe, nkuko ibitangazamakuru bya leta byabivuze.
Perezida Ruto na Perezida Samia bashamiranye ku mugambi wo kwubaka uruganda rutunganya ibitoro
Ahavuye isanamu, Ikulu Tanzania
Insiguro y'isanamu, Perezida Samia (i buryo) yavuze ko atigeze amenyeshwa uwo mugambi wo kwubaka urwo ruganda ku kivuko ca Tanga
Perezida wa Tanzania, Samia Suluhu, yagaragaje impungenge ku mugambi waganiriweho na Kenya na Uganda wo kwubakira hamwe uruganda
rutunganya ibitoro mu gisagara ca Tanga
kiri mu buraruko bwa Tanzania.
Avuga ku wa mbere mu kiganiro n’abamenyeshamakuru cabereye i
Dar es Salaam, aho yari yakiriye Perezida wa Kenya William Ruto, Perezida Samia
yavuze ko atigeze amenyeshwa uwo mugambi wo kwubaka urwo ruganda mu gihugu
ciwe.
Yabajije ati: “Kubera iki (Perezida Ruto) wagiye gutangaza uruganda rw’igitoro i
Tanga utabanje kungisha inama?”
Perezida Ruto, ari mu rugendo rw’akazi rw’iminsi ibiri muri
Tanzania, yemeye ko hari ukutumvikana kuri ico kibazo, avuga ati:
“Naramenyeshejwe ko ayo makuru (yerekeye uruganda rw’ibitoro ku kivuko ca Tanga) atakiriwe neza…
Iyo ndabimenya, nari gutangaza ko urwo ruganda rwokwubakwa i Mombasa (igisagara
ca Kenya kiri ku kiyaga), kuko kwubaka uruganda nk’urwo ari akaryo kanini ku
bucuruzi n’iterambere.”
Uwo mugambi wa Perezida Ruto wazanywe mu gihe akarere ka
Afrika y’Ubuseruko kaguma gakeneye cane ibitoro bitunganijwe bizanwa bivuye
hanze, cane cane biva mu Buseruko bwo Hagati, ivyo bigatuma ako karere gashobora
guhungabanywa n’ihagarara ry’ivyo bicuruzwa canke ihindagurika ry’ibiciro,
nk’uko vyabonetse mu ngaruka z’intambara hagati ya Amerika na Iran.
Mw'ijambo yashikirije mu nama yabereye i Nairobi itariki 23
z'ukwezi kwa kane, Prezida Ruto (Samia ntiyari yaje) yagize ati: "Tugiye
kwubaka uruganda duhuriyeko i Tanga (muri Tanzania) kugira rudufashe twese, kuko
urwo ruganda ruzotwara ibitoro biva muri DRC, ibitoro bivuye muri Kenya,
ibitoro biva muri Sudani y'Epfo no muri Uganda."
Umutunzi wa mbere muri Afrika, Aliko Dangote, yari
yitavye iyo nama, yavuze ko niyashika ku masezerano n’ubutegetsi bwo muri Afrika
y’Ubuseruko, azokora ibishoboka kugira urwo ruganda rwubakwe mu myaka ine canke
itanu iri imbere.
Naho hari izo mpungenge, uru rugendo rwa Ruto rwashimangiye imigenderanire
myiza hagati y’ibihugu vyombi. Perezida Samia na Perezida Ruto bashize umukono ku
masezerano umunani ajanye n’ubudandaji, inguvu zitonona ikirere, umutekano, ubuhinga bwa none, ibikorwa
remezo, uburimyi, ubukerarugendo hamwe no mu vy’indege.
Perezida Ruto yarashikirije kandi iciyumviro co gushinga
inzira nini y’ubwikorezi yo mu karere, asaba ko hategurwa umugambi wo gushiraho
umuhora w’ubwikorezi uva mu nzira ya gariyamoshi ya Kenya ugashika mu Burundi uciye muri Tanzania.
Uretse ibikorwa remezo, ivyo bihugu vyompi vyarashitse ku
masezerano y’ubudandaji arenga 20 afise agaciro k’amadolari ya Amerika imiriyoni 500,
akora ku bijanye n’ubukerarugendo, uburimyi n’inganda, mu gihe impande zompi
zishaka gutsimbataza imigenderanire y’ubutunzi no gukuraho intambamyi
z’ubudandaji zimaze igihe kirekire.
Babiri bishwe abandi benshi barakomereka nyuma yuko imodoka iyobowe mu bantu mu mujyi wa Leipzig mu Budage
Ahavuye isanamu, Jens SCHLUETER / AFP via Getty Images
Abantu babiri bapfuye
naho abandi benshi barakomereka nyuma yuko ku wa mbere imodoka iyobowe mu mbaga
y’abantu mu mujyi wa Leipzig mu burasirazuba bw’Ubudage, nkuko abategetsi baho
babivuze.
Umuyobozi w’umujyi (Mayor) wa Leipzig, Burkhard Jung, yavuze ko
ucyekwaho kubikora yatawe muri yombi. Abategetsi bemeje ko ari Umudage w’imyaka
33. Jung yongeyeho ko abategetsi bataramenya impamvu yamuteye kubikora.
Polisi yemeje ko
imodoka yakubise mu bantu benshi mu gace ka Grimmaische Straße kari rwagati
muri uwo mujyi, nuko nyuma irahava. Abategetsi bavuze ko abantu 22 bakomeretse,
barimo batatu bakomeretse cyane.
Michael Kretschmer, umukuru wa leta ya Saxony, irimo umujyi wa Leipzig, yavuze
ko mbere uwo ucyekwa yagize ibibazo by’ubuzima bwo mu mutwe.
Amerika yarashe amato yihuta ya Iran mu gihe Iran yagabye igitero ku kigo cy'ibiva kuri peteroli cya UAE
Ahavuye isanamu, EPA
Insiguro y'isanamu, Fujairah ni cyo cyambu cya mbere mu bunini cya UAE ndetse ni n'ikigo cy'ububiko bw'ibikomoka kuri peteroli
Perezida Donald Trump
avuga ko Amerika yarashe “amato yihuta” arindwi ya Iran mu muhora wa Hormuz, mu
gihe Washington ishaka kuyobora amato yaheze mu Kigobe cy’Abarabu ngo ahasohoke
anyuze muri uwo muhora ahanini wafunzwe.
Emira Zunze Ubumwe z’Abarabu
(UAE) na Koreya y’Epfo byombi byatangaje ko ku wa mbere amato yagabweho ibitero
muri uwo muhora. UAE yanavuze ko umuriro wadutse ku cyambu cy’ibikomoka kuri peteroli
cy’i Fujairah nyuma y’igitero cya Iran.
Kompanyi Maersk y’ubwikorezi
bwo mu mazi magari yabwiye BBC ko bumwe mu mato yayo ariho ibendera ry’Amerika bwashoboye
gusohoka muri uwo muhora burinzwe n’ingabo z’Amerika – mu gikorwa cya
gisirikare Trump yise “Project Freedom”, cyangwa “Umushinga w’Ubwisanzure”,
ugenekereje mu Kinyarwanda.
Minisitiri w’ububanyi
n’amahanga wa Iran Abbas Araghchi yavuze ko ibyabereye muri uwo muhora “biragaragaza
neza ko nta gisubizo cya gisirikare ku makuba ya politike”.
Yongeyeho ati: “Umushinga
w’Ubwisanzure ni Umushinja w’Igihirahiro.”
Kompanyi Maersk yavuze
ko urugendo rwa bumwe mu mato yayo y’ubucuruzi “rwarangiye nta kibazo, ndetse abakozi
bose baratekanye kandi nta nkomyi”.
Umuhora wa Hormuz
ahanini uracyafunze kuva Amerika na Israel bigabye ibitero byo mu kirere kuri
Iran muri Gashyantare (2) uyu mwaka. Tehran yasubije kuri ibyo bitero ifunga iyo nzira y’ingenzi
cyane yo mu mazi magari, ubusanzwe inyuramo 20% by’ibikomoka kuri peteroli na
gaze itunganyije.
Mu ntangiriro ya Mata (4) uyu mwaka, Amerika na
Iran byatangaje agahenge. Muri ako gahenge, Iran yaretse kugaba ibitero by’indege
nto z’intambara zitajyamo umupilote (bizwi nka drone) n’ibitero bya misile ku
bihugu byo mu Kigobe cy’Abarabu birimo na UAE, ariko kuva icyo gihe amato
macyeya ni yo yashoboye kunyura muri uwo muhora. Amerika na yo yakumiriye amato
yo ku byambu bya Iran.