مادری که برای تأمین هزینه تحصیل دخترش پابرهنه در مسابقه دوش شرکت کرد

رامابای رنویر، با وجود نداشتن تمرین و حتی کفش مخصوص دویدن، در ماه آگست در نخستین مسابقه زندگی‌اش شرکت کرد و پابرهنه از خط پایان گذشت و برنده شد.

این مادر ۴۷ ساله که به‌تنهایی فرزندانش را بزرگ می‌کند، برای تأمین هزینه تحصیلات عالی دخترش در مسابقه سه کیلومتری «امریت داود» شرکت کرده بود. او پس از مسابقه گفت «بسیار خوشحال» است که جایزه سه هزار روپیه‌ای (۳۱ دالر) خود را برای خرید کتاب و لوازم درسی دخترش هزینه می‌کند.

تلاش چشمگیر رامابای برای به دست آوردن این مبلغ، که در مقایسه با هزینه تحصیل در دانشگاه بسیار اندک است، توجه بسیاری را در هند جلب کرد.

در ماه‌های اخیر، اعتراض‌ها به وضعیت آموزش در هند شدت گرفته و یک جنبش اعتراضی جوانان به صدای نارضایتی نسل جوان از شرایط موجود تبدیل شده است.

براساس گزارشی که دولت هند ماه گذشته منتشر کرد، تنها ۸ درصد فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها شغلی پیدا می‌کنند که با مدرک تحصیلی‌شان مرتبط باشد. نرخ بیکاری در میان فارغ‌التحصیلان نیز ۲۹/۱ درصد است؛ یعنی حدود ۹ برابر کسانی که هرگز به مکتب نرفته‌اند.

با افزایش خشم دانشجویان و هم‌زمانی آن با نارضایتی‌های گسترده اقتصادی، ماجرای مسابقه پابرهنه رامابای در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های بزرگ هند بازتاب گسترده‌ یافت و واکنش‌های متفاوتی برانگیخت.

برای برخی، کار او نمادی از فداکاری یک مادر و تلاشی است که والدین برای رهایی فرزندان‌شان از فقر انجام می‌دهند.

اما برخی دیگر، ماجرای او را نمادی از مشکلات عمیق نظام آموزشی هند و بی‌نتیجه بودن این باور می‌دانند که آموزش می‌تواند راهی برای پیشرفت اجتماعی باشد.

شوما سرکار، یکی از کاربران شبکه‌های اجتماعی، زیر ویدیوی این مسابقه نوشت: «این برای جامعه ما افتخار است یا شرم؟»

جایزه نقدی

برای خود رامابای، ماجرا ساده شروع شد؛ دختر ۲۲ ساله‌اش پوجا می‌خواست در مسابقه دوش شرکت کند.

رامابای از خانه‌اش در بید، در غرب ایالت مهاراشترا، به بی‌بی‌سی نیوز مراتی گفت: «دخترم صبح زود پیش من آمد و گفت: مادر، می‌خواهم در مسابقه دوش شرکت کنم.»

«از او پرسیدم مسابقه کجاست و گفت در همین نزدیکی است. گفت اگر جایزه نقدی را ببرد، می‌تواند از آن برای هزینه تحصیلش استفاده کند.»

«دختر کوچک‌ترم در ناندید زندگی می‌کند. نتوانسته بودم برای خرید کتاب به او پولی بدهم و به همین دلیل هشت روز با من تلفنی صحبت نمی‌کرد. برای همین تصمیم گرفتم خودم در مسابقه شرکت کنم و برنده شوم.»

«تنها آرزویم این بود که این جایزه را ببرم.»

رامابای آن‌قدر مصمم بود که وقتی هنگام مسابقه چپلی‌هایش از پایش بیرون می‌شد، آن‌ها را درآورد، دامن ساری‌اش را بالا زد و به دویدن ادامه داد.

او پابرهنه از دیگر شرکت‌کنندگان گروه سنی ۳۰ تا ۶۰ سال پیشی گرفت و برنده جایزه شد.

پوجا نیز در گروه سنی خود دوم شد و دو هزار روپیه جایزه نقدی گرفت. او مادرش را زنی «شجاع» توصیف کرد.

رامابای پس از مرگ همسرش در سال ۲۰۱۲، مسئولیت خانواده را به‌عهده گرفت.

رامابای به بی‌بی‌سی نیوز مراتی گفت: «هر کاری که پیدا می‌کردم، انجام می‌دادم.»

«در زمین‌های دیگران سویا و نخود برداشت می‌کردم. زردچوبه هم جمع‌آوری می‌کردم، آن را می‌پختم و می‌فروختم.»

رامابای که خودش در ۱۳ سالگی مکتب را ترک کرده بود، مصمم است که دخترانش بتوانند به تحصیل‌شان ادامه دهند.

او می‌گوید: «باور دارم تا وقتی زنده‌ام، باید هر کاری از دستم برمی‌آید انجام دهم تا دخترانم بتوانند خوب درس بخوانند.»

پوجا و خواهرش آراتی، هر دو در تلاش‌اند تا در آزمون‌های رقابتی لازم برای استخدام در بخش دولتی موفق شوند.

پوجا در آموزشگاهی که رامابای در آن آشپزی می‌کند، برای آزمون استخدام به‌عنوان نیروی پولیس آماده می‌شود. آراتی نیز که دانشجوی علوم کمپیوتر در دانشگاه «ویسوا-بهاراتی» است، برای آزمون‌های سطح بالای خدمات ملکی آماده می‌شود.

در هند، مشاغل دولتی یکی از معدود راه‌های عملی ورود به طبقه متوسط و برخورداری از امنیت شغلی درازمدت، بازنشستگی و مزایای مسکن به شمار می‌روند.

میلیون‌ها دانشجو سال‌ها وقت و هزینه زیادی صرف آمادگی برای این آزمون‌های سرنوشت‌ساز می‌کنند.

اما تخلفات و بی‌نظمی‌ها، اعتبار این آزمون‌های تعیین‌کننده را زیر سوال برده است.

غذای تاریخ‌گذشته

در ماه می، بزرگ‌ترین آزمون ورودی طب در هند، موسوم به «آزمون ملی صلاحیت و ورودی»، پس از افشای سوالات لغو شد و نزدیک به دو میلیون دانشجو مجبور شدند دوباره در این آزمون دشوار شرکت کنند.

موج گسترده خشم جوانان، حزب «مادر کیک‌ها» را که فعالیتش را با رویکردی طنزآمیز آغاز کرده بود، به یک جنبش جوانان تبدیل کرد. اعتراضات گسترده به رهبری نسل زد در ماه جولای به استعفای وزیر آموزش انجامید. این جنبش اکنون خواستار اصلاح مکاتب دولتی، بهبود زیرساخت‌های فرسوده و کاهش نابرابری‌ها در مناطق روستایی است.

ابهیجیت دیپکه، بنیان‌گذار این جنبش، در جریان بازدید از مکتبی در نزدیکی محل زندگی رامابای به بی‌بی‌سی نیوز گفت: «کودکان در مناطق روستایی هند دست‌کم باید از آموزش مناسب و آبرومندانه برخوردار باشند.»

این مکتب در هینگولی، برای دانش‌آموزان دختر تشناب نداشت و برای تهیه غذای چاشت از بسته‌های مواد غذایی تاریخ‌گذشته استفاده می‌شد.

«مشکلات ساختاری»

مقام‌ها در برابر اعتراضات جوانان، هم از فشار و برخورد، از جمله ماشین‌های آب‌پاش، استفاده کرده‌اند و هم به برخی خواسته‌ها پاسخ داده‌اند.

تلاش رامابای نیز توجه آن‌ها را جلب کرد و اوایل این ماه، سوریا کانت، رئیس دیوان عالی هند، از مقام‌های منطقه خواست ۵۰ هزار روپیه کمک مالی به او بدهند.

اما سوخادئو تورات، رئیس پیشین کمیسیون کمک‌های مالی دانشگاه‌های هند می‌گوید ماجرای رامابای و دخترانش نشان‌دهنده مشکلات عمیق‌تر در نظام آموزشی این کشور است.

او می‌گوید: «اگر زنی مجبور باشد برای تحصیل دخترانش این‌طور با سختی تلاش کند، نشان می‌دهد برنامه‌های آموزشی دولت به‌درستی اجرا نمی‌شوند. دولت مرکزی و دولت‌های ایالتی برنامه‌های مختلفی برای آموزش دارند، اما این برنامه‌ها به‌درستی اجرا نمی‌شوند.»

در این میان، رامابای فقط می‌خواهد دخترانش «زندگی خوبی داشته باشند».

او به بی‌بی‌سی نیوز مراتی گفت: «نمی‌خواهم آن‌ها سختی‌هایی را که من کشیده‌ام، تجربه کنند.»

«نمی‌خواهم مجبور باشند از میان گل‌ولای بگذرند یا زیر آفتاب سوزان و باران رفت‌وآمد کنند.»

«هر سختی‌ که من کشیده‌ام، نمی‌خواهم دخترانم هم همان را تحمل کنند.»

با گزارش تکمیلی لِینی بارون