Ymgyrch yn erbyn cynllun tyrbinau uwch na Thŵr Blackpool

Mae ymgyrch wedi cychwyn i wrthwynebu fferm wynt newydd ychydig filltiroedd o dref Dinbych.

Mae cwmni o'r Eidal yn bwriadu codi pump o dyrbinau 180m (590 troedfedd) o uchder ar fryn o'r enw Mynydd Tryfan, ger pentref Llansannan.

Ond mae trigolion lleol yn ofni am effeithiau tyrbinau o'r maint.

Doedd y datblygwyr, Alerion UK, ddim am wneud sylw gan ei bod hi'n gynnar yn y broses.

Mae Tomos Griffiths a'i deulu'n ffermio gyferbyn â'r safle ers pedair cenhedlaeth ac yn dweud y gallai'r datblygiad amharu'n fawr arnynt.

"'De' ni wedi arfer byw yn fan'ma heb ddim sŵn a hefyd maen nhw'n deud - pan mae'r haul yn sgleinio ar y tyrbinau'n troelli - fydd flicker yn sgleinio fewn i'r tŷ," meddai Mr Griffiths.

"A fydd rhaid cario'r trydan o 'ma i rywle, felly falle fydd 'na lot mwy o ffermydd yn cael eu hamharu ac yn cael polion yn difetha darnau da o dir."

Mae Alerion yn bwriadu codi'r tyrbinau ar Fynydd Tryfan, bryn sydd ddwy filltir o Lansannan.

Byddai'r rhai agosaf 500m (1,640 troedfedd) o rai cartrefi.

Dywedodd chwaer Tomos, Sioned Griffiths - sy'n byw 800m o'r safle arfaethedig, fod angen i'r tyrbinau fod yn bellach oddi wrth aelwydydd.

"Dim y maint, ond pa mor agos ydyn nhw at y tai. Dwi'm yn meddwl bod hynny wedi digwydd o'r blaen.

"Yn y lleoliadau eraill o gwmpas fan hyn, fatha Llyn Brenig a'r Alwen does 'na ddim cartrefi preswyl mor agos â be' fydd rhain i ni." meddai Ms Griffiths.

"Hefyd o ran maint, dydy'r mynydd ei hun ddim yn uchel iawn, felly de' chi'n sôn am bump Blackpool Tower ar ben y mynydd."

"Mae'r maint allan o proportion i'r ardal."

Buasai'r tyrbinau yn uwch na Thŵr Blackpool (158m / 518troedfedd) ac yn nes at uchder adeilad y Gherkin (180m/591 troedfedd) yn Llundain.

Ond buasai'n llai na thyrbinau eraill sydd yn y broses gynllunio mewn rhannau eraill o Gymru, fel fferm wynt Y Bryn (250m/820 troedfedd) ger Port Talbot.

Tua thair milltir o Fynydd Tryfan mae Fferm Wynt Brenig, lle mae 16 o dyrbinau 110m (360 troedfedd) yn cynhyrchu hyd at 37MW o drydan.

Buasai'r pum tyrbin mwy ar Fynydd Tryfan yn medru creu hyd at 24MW, yn ôl y datblygwyr.

Bythefnos yn ôl fe ddaeth 200 o bobl i gyfarfod cyhoeddus yn Llansannan, lle mae Eifion Jones yn byw.

"Mi ddaeth allan yng nghyfarfod cymuned y pentref fis Mawrth, jest brawddeg ac ar ôl hynny mae uffern wedi agor!

"Mae pobl wedi bod yn brysur ofnadwy i ffeindio allan be' sy'n mynd ymlaen.

"Dyna'n problem ni, de' ni ddim yn gwybod dim byd," meddai Mr Jones.

Gan fod y prosiect yn fwy na 10MW, corff cenedlaethol Penderfyniadau Cynllunio ac Amgylchedd Cymru (PEDW) fydd yn asesu'r caniatâd i Fferm Wynt Mynydd Tryfan.

Mae'r datblygwyr wedi cyflwyno dogfennau, ond mae'n gynnar yn y broses.

Doedd y datblygwyr, Alerion UK na'r perchennog tir, ddim eisiau gwneud sylw pan gysylltom ni gyda nhw.

Gyda 70 o gynlluniau ynni ar y gweill ar draws Cymru, mae mudiad Ymgyrch Diogelu Cymru Wledig yn galw am gynllun cenedlaethol ar gyfer ynni adnewyddadwy a fyddai'n gwarchod cymunedau a'r tirlun.

Mae proses gynllunio drylwyr ar gyfer pob cais fferm wynt, yn ôl y corff sy'n cynrychioli'r diwydiant, Renewable UK Cymru, sy'n dweud bod yr angen am ynni gwyrdd yn fwy nag erioed.

Dywedodd y Democratiaid Rhyddfrydol fod rhaid taclo newid hinsawdd wrth weithio gyda chymunedau a bod potensial enfawr mewn ynni adnewyddadwy ar y môr.

Mae Llafur eisiau i Gymru fod yn annibynnol o ran ffynonellau ynni glân lleol a fydd, medden nhw, yn cadw biliau'n isel, gwarchod rhag marchnadoedd byd-eang ansefydlog a sicrhau bod cymunedau'n elwa.

Mi ddywedodd Plaid Cymru y bydden nhw'n blaenoriaethu perchnogaeth gymunedol o ynni gwynt - lle buasai rhaid i'r gymuned leol fod yn berchen ar 15% o bob prosiect dros 10MW.

Yn ôl y Blaid Werdd maen nhw eisiau gweld pwyslais ar fentrau cymunedol fel bod trigolion yn teimlo perchnogaeth dros ffynonellau a ddim yn eu gweld fel rhywbeth o'r tu allan.

Mae Reform yn gwrthwynebu ffermydd gwynt mawr ar y tir a dweud eu bod yn erbyn diwydianeiddio cefn gwlad.

Chawsom ni ddim ymateb gan y Ceidwadwyr.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.