ဇူလိုင် ၂၆ ရက်သတင်းများအနှစ်ချုပ်- လှော်ကားရေတွန်းစက်ရုံပြုပြင်မှာဖြစ်လို့ ရန်ကုန် ၁၆ မြို့နယ်မှာ ရေပြတ်ဖို့ရှိ

ရန်ကုန်မြို့၊ လှော်ကားရေတွန်းစက်ရုံက စက်ချို့ယွင်းတာကို ပြုပြင်မှာဖြစ်လို့ ရန်ကုန် ၁၆ မြို့နယ်မှာ ရေပြတ်တောက်တာနဲ့ ရေအားနည်းတာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုပြီး ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ(YCDC)က လူမှုကွန်ရက်ကနေ ကြိုအသိပေးပါတယ်။

မနက်ဖြန် နေ့လယ် ၁ နာရီကနေ ၃ နာရီအထိ လှော်ကားရေတွန်းစက်ရုံမှာ ပြုပြင်ရေးလုပ်မှာဖြစ်ပါတယ်။

လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက်လို့ ရေတွန်းစက်ကြီးတွေရပ်ခဲ့ရင် စက်တွေကို ပြန်မောင်းရတာဟာ အချိန်ယူရလေ့ရှိတာကြောင့် ပြုပြင်တဲ့အချိန်ထက်ရေပြတ်ချိန်ပိုကြာမယ့်သဘောပါ။

မင်္ဂလာဒုံ၊ ရွှေပြည်သာ၊ မရမ်းကုန်း၊ လှိုင်၊ လှိုင်သာယာ(စက်မှုဇုန်)၊ အင်းစိန်၊ ကမာရွတ်၊ ဗဟန်း၊ ပန်းဘဲတန်း၊ ကျောက်တံတား၊ လမ်းမတော်၊ လသာ၊ တာမွေ၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်၊ ပုဇွန်တောင်နဲ့ ဗိုလ်တထောင်တို့မှာ ရေပြတ်တောက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒါကြောင့် ရေကြိုတင်စုဆောင်းထားဖို့လိုကြောင်း YCDC က ဖေ့စ်ဘုတ်စာမျက်နှာကတဆင့် ကြေညာပေမဲ့ ရေပုံမှန်မရနေတဲ့အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်လို့လည်း ဆိုရှယ်မီဒီယာသုံးစွဲသူတွေက မှတ်ချက်ပေး ဝေဖန်နေကြပါတယ်။

ရေပုံမှန်မရဘဲ ရေမီတာခ ကောက်ခံတာနဲ့ ရေအရည်သွေးကို မေးခွန်းထုတ်တာတွေ ရန်ကုန်မြို့ခံတချို့က မှတ်ချက်ပြုဝေဖန်ထားကြလည်းတွေ့ရပါတယ်။

"အရင်တုန်းကတည်းက ရေပြတ်တာတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတာက လျှပ်စစ်မီးမရတာနဲ့ ဆိုင်ပါတယ်။ လျှပ်စစ်မီးပြတ်တာက ၁၅ မိနစ်လောက်ပဲဆိုပေမဲ့ ရေတွန်းစက်ကြီးတွေကို အစကနေ ပြန်မောင်းရတာက အချိန်ကြာပါတယ်။ လတ်တလောလည်းလျှပ်စစ်မီး ပုံမှန်မရနေတာတွေဖြစ်နေလို့ ရေအခြေအနေကို အများသိအောင်ကျွန်တော်တို့က ကြေညာပေးတာပါ" လို့ YCDC၊ အင်ဂျင်နီယာဌာနက ခရိုင်တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

လျှပ်စစ်မီးပြတ်လို့ရေပြတ်တောက်တဲ့အခြေအနေကို အချိန်မီ သိနိုင်အောင် အခုဇူလိုင်လ ကစလို့ ကြိုတင်ကြေညာ ထုတ်ပြန်တာတွေ လုပ်နေတယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။

ဒီနေ့မှာလည်း မနက် ၄ နာရီဝန်းကျင်ကနေ ၇ နာရီမထိုးခင်အထိ လျှပ်စစ်မီးပြတ်ခဲ့လို့ လဂွန်းမြင် ရေသန့်စင်စက်ရုံကနေ ရေပေးဝေတဲ့ ဒဂုံမြို့သစ်လေးမြို့နယ်အပါအဝင် သာကေတ၊ ဒေါပုံနဲ့ သီလဝါအထူးစီးပွားရေးဇုန်တို့မှာ ရေအားနည်းတာတွေဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ YCDC က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

နောက်ဆုံး ကောက်ယူခဲ့တဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရန်ကုန်မြို့ဟာ မြန်မာမှာ လူ ၇ သန်းကျော်နဲ့ လူအထူထပ်ဆုံးဖြစ်တာကြောင့် နာရီနဲ့ချီအောင် မီးပြတ် ရေပြတ်တဲ့အခြေအနေဟာ နေ့စဉ်ဘဝကို ဖြတ်သန်းမှုမှာ အခက်အခဲရှိတယ်လို့ ဆိုပြီး မြို့ခံအချို့က လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ရင်ဖွင့်တာတွေလည်း ရှိပါတယ်။

ရန်ပုံငွေအခက်အခဲကြောင့် ပြည်တွင်းအလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့ STUM ရပ်နား

၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပြည်တွင်းမှာ အလုပ်သမားတွေအရေး ဆက်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ သွေးစည်းညီညွတ်သောသမဂ္ဂများအဖွဲ့ချုပ်-မြန်မာ(STUM)အဖွဲ့ဟာ ရန်ပုံငွေ မရှိတော့လို့ ရပ်နားလိုက်ကြောင်း မနေ့က ရက်စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ရန်ပုံငွေ မရှိတော့တာကြောင့် အလုပ်သမားတွေအတွက် အခမဲ့ဝန်ဆောင်မှု ပေးဖို့၊ ရုံးနဲ့ ရုံးဝန်ထမ်းအသုံးစရိတ်တွေအတွက်အခက်အခဲရှိလာသလို ဆက်လက်ရပ်တည်ဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့တာကြောင့် ရက်အကန့်အသတ်မရှိ ရပ်နားလိုက်တာလို့ STUM အဖွဲ့ဆီကနေ သိရပါတယ်။

"၂၀၂၅ အဖမ်းခံရစဉ်မှာ ဥရောပသမဂ္ဂရဲ့ ပရောဂျက်တစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ပေးနေတဲ့အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ရုံးလုံး အဖမ်းခံရတော့ အဲဒါက ရပ်သွားတယ်။ အသစ် ပြန်မစနိုင်သေးပါဘူး။ ပြန်စမယ့်အဲဒီလုပ်ငန်း မစ နိုင်သေးတော့ တစ်နေ့ အဆင်ပြေနိုး၊ တစ်နေ့ အဆင်ပြေနိုးနဲ့ တစ်လနဲ့ တစ်လကို ဆက်လာတာ ခုကတော့ အသုံးစရိတ် လုံး၀ကို ပြတ်တောက်သွားလို့ ရပ်သွားတာပါ" လို့ STUM ဦးဆောင်သူ ဒေါ်မျိုးမျိုးအေးက ပြောပါတယ်။

STUM ဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ခေါင်းဆောင်နဲ့အဖွဲ့ဝင်တွေ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံရတာနဲ့ အမှုဖွင့်ခံရတာတွေ ရှိခဲ့ပေမဲ့ ပြည်တွင်းအလုပ်သမားတွေအရေးကို ဆက်ပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့တဲ့အဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။

မနှစ် ဇူလိုင်လကုန်ပိုင်းတုန်းကတော့ STUM ဦးဆောင်သူ ဒေါ်မျိုးမျိုးအေး၊ သမီးဖြစ်သူ မခြူးသွယ်အပါအဝင် အဖွဲ့ဝင် ၉ ယောက်ကို စစ်တပ်က ဖမ်းဆီးပြီး တရားစွဲဆိုခဲ့ပါတယ်။

အသင်းအဖွဲ့များမှတ်ပုံတင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေပုဒ်မတွေနဲ့ တရားစွဲဆိုခံခဲ့ရပြီး အခုနှစ်အစပိုင်းမှာမှ အဖွဲ့ဝင်တွေကို ခြေချုပ်ပြစ်ဒဏ်သတ်မှတ်ချက်နဲ့ ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။

ပြည်တွင်းအလုပ်သမားသမဂ္ဂအဖွဲ့တွေဟာ သက်ဆိုင်ရာရန်ပုံငွေအကူအညီပေးတဲ့အဖွဲ့အစည်းတွေဆီမှာ လျှောက်လွှာတင်ပြီး ရန်ပုံငွေရှာ‌ဖွေကြရပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ပြည်တွင်းမှာဆက်ရှိနေတဲ့ အလုပ်သမားသမဂ္ဂတချို့ဟာ အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အသင်းအဖွဲ့မှတ်ပုံတင် မရှိဘဲ ဆက်ရပ်တည်နေကြတာပါ။

"ပြည်တွင်းထဲမှာ ဝန်ဆောင်မှု ကောင်းကောင်းပေးနိုင်ဖို့က STUM လို တရားဝင် မှတ်ပုံတင်မရှိတဲ့အဖွဲ့တွေက ရန်ပုံငွေပေးတဲ့အဖွဲ့တွေဘက်က တောင်းဆိုတဲ့လိုက်နာရမယ့်/လိုအပ်တဲ့အချက်တွေကို ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ရာ အခက်အခဲအများကြီးရှိပါတယ်" လို့ STUM ဦးဆောင်သူ ဒေါ်မျိုးမျိုးအေးက ဆက်ပြောပါတယ်။

ရန်ပုံငွေ အခက်အခဲကြောင့် အလုပ်သမားရေးရာအမှုအခင်းတွေမှာ Paralegal(ဥပဒေအထောက်အကူပြုရေး) လိုက်ပါဆောင်ရွက်တဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်တွေကို အသုံးမပြုနိုင်တော့ပေမဲ့ ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ဆောင်ရွက်တာမျိုးတွေ ဆက်လုပ်ဆောင်မယ်လို့ ဒေါ်မျိုးမျိုးအေးဆီက သိရပါတယ်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအလုပ်သမားရေးရာအဖွဲ့(ILO)ကတော့ မြန်မာမှာ အလုပ်သမားအသင်းအဖွဲ့တွေ ရပ်တည်နိုင်မယ့် အခွင့်အလမ်း ဖန်တီးပေးဖို့ အာဏာပိုင်တွေကို ဆက်တိုက် ထောက်ပြတောင်းဆိုနေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ပြည်တွင်းမှာ အလုပ်သမားတွေအရေးကို ထင်ထင်ပေါ်ပေါ် လိုက်ပါ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးဖို့ ခက်ခဲနေဆဲလို့ အလုပ်သမားအရေးဆောင်ရွက်သူတွေက ပြောကြပါတယ်။

မကွေး-နေပြည်တော်အစပ်က ရဲနဲ့ စစ်တပ်ဂိတ် စခန်းတွေကို PDF တိုက်ခိုက်

မကွေးတိုင်းနဲ့ နေပြည်တော်ကို ဆက်နေတဲ့ လမ်းမကြီးပေါ်မှာ ရဲနဲ့ စစ်တပ်ဂိတ်စခန်းတွေကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်(PDF)က တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် စစ်တပ်က နီးစပ်ရာရွာတွေထဲ ဝင်ရောက် စီးနင်းရှာဖွေနေတယ်လို့ တော်လှန်ရေးအသိုင်းအဝိုင်းဆီကနေ သိရပါတယ်။

မကွေး-ကန်ပြား-မြို့သစ်-နေပြည်တော်ကားလမ်းမကြီးပေါ်မှာရှိတဲ့ ရွှေပန်းရဲစခန်းနဲ့ စစ်တပ် စစ်ဆေးရေးဂိတ်ကို PDF တွေက ဇူလိုင် ၂၅ ရက် မနက်အစောပိုင်းမှာ ၀င်တိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီနောက် ဇူလိုင် ၂၆ ရက် မနက်ခင်းမှာတင် ရဲစခန်းရှိတဲ့ရွာထဲကို ရောက်လာပြီး ရွာကို ဝိုင်းထားတယ်လို့ PDF သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

"မနေ့က နေ့ခင်းပိုင်းမှာ ရွှေပန်းရွာကို အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့လာပြီး ဝိုင်းကြတယ်။ ပြည်သူတွေရဲ့ ဖုန်းတွေ စစ်ပြီးရွာပြင် ပေးမထွက်ဘူး။ အခုလက်ရှိတော့ ရွှေပန်းရွာနားက ငကြည်ရွာဝန်းကျင် တောတောင်တွေထဲ လက်နက်ကြီးနဲ့ပစ်နေတယ်" လို့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (PDF)၊ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနရဲ့ အမှတ် ၉၀၃ တပ်ရင်းရဲ့ တပ်ရင်းမှူး၊ ဗိုလ်အောင်ဒင် က ပြောပါတယ်။

ရွှေပန်းရွာအနီးတံတားပေါ်မှာတည်ဆောက်ထားတဲ့ အဲဒီစစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေကို PDF အမှတ် ၉၀၃ နဲ့ ၈၀၃ တပ်ရင်းတွေက ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်လို့ စစ်တပ် ဗိုလ်မှူးအဆင့်အပါအဝင် ၉ ဦး သေဆုံးတယ်လို့ နေပြည်တော် PDF က သတင်းထုတ်ပါတယ်။

ရွှေပန်းရွာဟာ မကွေးတိုင်း၊ မြို့သစ်မြို့နယ်အပိုင်မှာတည်ရှိပြီး နေပြည်တော်နဲ့အစပ် ပဲခူးရိုးမ အနီးမှာ တည်ရှိပါတယ်။ သတင်းရင်းမြစ်တွေကတော့ စစ်တပ်ဟာ လက်နက်ခဲယမ်း သယ်ဆောင်ရေးအတွက် မကွေး-ကန်ပြား-မြို့သစ်-နေပြည်တော်လမ်းပိုင်းကို အသုံးပြုတယ်လို့ပြောပါတယ်။

နေပြည်တော် PDF ကတော့ အဲဒီလမ်းမကြီးပေါ်က တိုက်ပွဲကနေ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းနဲ့ ငွေသား ၃၅ သိန်းပါ သိမ်းဆည်းရမိတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အခုဂိတ်စခန်းတွေမှာ အင်အား ၃၀ ခန့် စခန်းချထားပြီး တိုက်ခိုက်ခံရပြီးတဲ့နောက် စစ်တပ်က အင်အား ၁၀၀ နီးပါးသုံးကာ စစ်ဆေးမှုတွေလုပ်နေတာလို့ PDF အသိုင်းအဝိုင်းက ပြောပါတယ်။

နေပြည်တော်အနီးတိုက်ခိုက်ခံရတာနဲ့ပတ်သက်လို့ စစ်တပ်က ဒီနေ့ မနက် ၉ နာရီဝန်းကျင်အထိ တစုံတရာထုတ်ပြောလာတာ မရှိသေးပါဘူး။