Itoophiyaa

Ispoortii

Siyaasa

Dubartoota

Baha Jidduugalaa

Jajjaboo

Oduu

Viidiyoo

Daawwadhaa

Raadiyoo

Dhaggeeffadhaa

urn:bbc:cps:curie:asset:d246bdac-675a-4d5a-9e28-802f1feddee1

afaanoromoo.news.live_coverage.58778503.page

Manni maree bakka bu'oota ummataa har'a Fulbaana 4, 2021 Itoophiyaa haaraan walgahiisaa jalqabaatiin Ministira Mummee waggoota ittaanan shananiif biyya bulchu muuduun bara hojiisaa eegala.

Biyyi ofiifuu Yukireen waliin waraana keessa jirtu Raashiyaan yoo fedha mul'isan Itoophiyaafi Ertiraa walitti fiduuf fedhii akka qabdu dubbatteetti.



Siyaasa Gaanfa Afrikaa: Raashiyaan dhuguma Itoophiyaafi Ertiraa araarsuu dandeessii? 

Filannoo waliigalaa Israa'elitti kaleessa gaggeeffameen, hanga yoonatti lakkoofsi sagalee erga buufataaleen filannoo cufamanii booda argame akka agarsiisutti filannoo murteessaa kana irratti ammatti injifataan ifa taane.

Netaaniyaahuu moo morkattota isaa? Bu'aan sagalee filannoo Israa'el maal agarsiisa?

Itoophiyaan jeettiiwwan waraanaa ammayyaa Su-35 jedhaman kudha lama Raashiyaa irraa bitte fudhachuu Ministirri Muummee Abiy Ahimad beeksisan.




Jeettiiwwan waraanaa Su-35 jedhaman 12 Itoophiyaan Raashiyaarraa fudhatte kan akkamiiti?

Massalach Kaashintee jedhamti. Shamarree ganna 23 yoo taatu, ebbishee guyyan lama yeroo hafuttu haala suukaneessaan ajjeefamte.

'Beenyaa waanan sii kaffaleef natti heerumuu qabda' - eebbishee guyyaan lama yeroo hafu haala suukaneessan ajjeefamte' 

Walitti bu'insi kun erga jalqabee torban tokko guuteera. Garuu mootummaan naannoo Oromiyaas tahe mootummaan federaalaa humna nageenyaa tasgabbeessu akka hin bobbaasne jiraattonni magaalaa Mooyyalee BBCtti himaniiru.

Ka'umsi rakkoo Mooyyaalee maali, mootummaan Itoophiyaa maaliif callise?

Miseensonni raayyaa ittisaa Somaaliyaa daangaa Itoophiyaa ce'anii magaalaa Dirree Dhawaa keessa hidhaa turan jedhaman gaafa Dilbataa gara biyya isaaniitti deebi'uu aangawaan Somaaliyaa tokko BBC 'tti dubbatan.



Loltoonni Somaaliyaa 200 ol Itoophiyaa keessatti 'hidhamanii turan' biyyatti deebi'an

Jeneraalli TPLF ajajoota olaanoo garichaa ijoo ta'an keessaa tokko kan ta'an Meejar Jeneraal Yohaannis Walda Goorgis tibbana Raayyaa Ittisa Biyyaa Itoophiyaatti harka kennachuu BBC'n odeeffate. 

Jeneraalli beekamaan TPLF loltootasaa waliin tibbana harka kennate eenyu?

Afrikaa Biyyoonni Afrikaa albuudota isaanii dheedhii biyya alaatti erguurra biyya keessatti oomishuu jalqabuun galii guddaa argamsiisuu qofa osoo hin taane carraa hojii guddaa fi teeknoloojii biyya keessa galchuufis gargaara jedhan ogeessonni.

Itoophiyaa dabalatee warshaaleen warqii biyyoonni Afrikaa ijaaraa jiran ardicha hirkattummaa jalaa baasaa?

Mootummaan Naannoo Oromiyaa, "humnoota Tsimdoo hojii diigumsa biyyaarratti bobba'antu haleellaa kanaa raawwate'' jechuun himate.

Haleellaa Arsii, aanaa Shirkaatti 'daa'imman dabalatee namoota 40 ol galaafate' hanga ammaa kan beeknu 

IJOO

Walakkeessa ji'a Fulbaanaarraa kaasee lola taasifameen karaa " Ulaa Galaanaa Mitsuwaa meeshaan waraanaa biyya giddugaleessaaf ta'uu danda'u humnoota Tigraayiif dabarfame" booji'uu isaa Itaamaajir Shuumiin Waliigalaa Humnoota Waraanaa Itoophiyaa Fiild Maarshaal Biraanuu Juulaa himan.



 "Meeshaan waraanaa biyya tokkoof gahu karaa Mitsuwaan TPLFfiif dhiyaate" to'atameera - Fiild Maarshaal Biraanuu 

Kongiresiin Federaalawaa Oromoo (KFO)n mootummaan federaalaa dhimma magaalaa Moyyaalee guyyootaaf walitti bu'iinsi keessa turte ilaalchisee "callisuu filateera" jechuun qeeqe.

KFOn walitti bu'iinsa magaalaa Moyyaalee ilaalchisuun mootummaan federalaa "callisuu filateera" jechuun qeeqe 

Itoophiyaa keessatti rakkoolee fi walitti bu'iinsa bu'uuraa yeroo dheeraaf turan mariidhaan furuuf dhaabbanni hundaa'e- Komishiniin Marii Biyyaalessaa Itoophiyaa, yeroon hojii isaa wayita biyyattiin rakkoolee waraanaa fi walitti bu'iinsaa keessa jirtutti dhumate.

Qaama kamirraayyuu walaba ta'een loogii tokko malee ijaarsa biyyaarra ture- Pirof. Masfin Ar'aayaa

Gamoon abbaa darbii 12 magaalaa guddoo Keeniyaa, Naayiroobii keessatti ijaarsarra jiru jigee namoota keessa turan danqeera.



Sababoota ijoo shan gamoon itti jiguuf

Walitti bu'iinsi magaalaa Mooyyale keessaa guyyaa lama dura eegale ammallee hin dhaabbanne. 
Jiraattonni BBC'n dubbise ammallee halkanii guyyaa dhukaasi hin dhaabbanne jedhu. Kuma kurnaniin immoo namni buqqa'aa jira.


Mooyyaleetti walitti bu'iinsi itti fufe, kumaatamni Keeniyaatti buqqa'an

Qabxiilee ijoo

Aadaa nyaata Itoophiyaa keessatti foon heddumminaan kan sooratamu yoo ta'u, gatiinsaa garuu yeroo gara yerotti dabalaa deemuun gaaffii kaasaa jira. 
Keessumaa magaalaa Finfinnee keessatti yeroo gabaabaa keessatti gatiin foonii garmalee dabale jedhamuun miidiyaa hawaasaa irratti namuu wal-harkaa fuudhee irraa dubbataa jira. 


Gatiin foonii Itoophiyaa maaliif qaalii ta'e? Daldaltoonni looniifi jiraattoonni maali jedha?

A L I Fulbaana 13, 2019 waraanni naannoon Tigraay naannolee Amaaraa fi Affaar waliin wal daangessurratti yeroo banametti, jiraattonni madaa waraana duraan waggaa lamaaf gaggeefamee fi lubbuu namoota kuma dhibbaan lakkaa'amu galaafaterraa hin dandamanne ture.

Jiraattonni magaalota Tigraay walitti bu'iinsa mudate hordofee waan jechaa jiran 

Walitti bu'iinsa daangaa waliin walqabatee tibbana godina Kibba Oromiyaa, magaalaa Moyyaaleetti humnoota nageenyaa gama daangaa Oromiyaa fi Somaaleerraan jiran gidduutti mudateen shamarreen tokko ajjeefamuu fi taatee kana hordofees mormiin magaalattii keessatti gaggeeffamuu aanga'oonni magaalaa Moyyaalee BBCtti himan.


Walitti bu'iinsa Moyyaaleetti mudaterratti hanga amma kan beeknu

Qorataa aadaa, seenaa fi Antiroopoolojii Booranaa Dr Abdullaahii Shonqoloo umrii isaanii 68tti addunyaarraa boqotan.
Abdullaahii Shonqoloo bara 1958 Magaalaa Mooyaaleetti dhalatan barnoota isaanii sadarkaa duraa achuma Mooyaaleetti barachuu addunyaa barnootaa kan jalqaban hayyuu beekamaan kun barnoota isaanitti cimuu biyya keessaa fi awurooppaatti hanga PhDtti baratanii jiriu.


Sirna muudamaafi hundeeffama mootummaa haaraa Addabaabaayii Masqalaatti

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

29 Onkololeessa 2026Raashiyaan Itoophiyaafi Ertiraa gidduu jaarsa araaraa ta'uu dandeessii?

28 Onkololeessa 2026Bu'aan sagalee filannoo Israa'el maal agarsiisa? Netaaniyaahun ni mo'atuu?

28 Onkololeessa 2026Jeettiiwwan waraanaa Su-35 Itoophiyaan Raashiyaarraa fudhatte kan akkamiiti?

28 Onkololeessa 2026'Beenyaa waanan sii kaffaleef natti heerumuu qabda' - eebbishee guyyaan lama yeroo hafu haala suukaneessan ajjeefamte'

28 Onkololeessa 2026Ka'umsi rakkoo Mooyyaalee maali, mootummaan Itoophiyaa maaliif callise?

27 Onkololeessa 2026Loltoonni Somaaliyaa 200 ol Itoophiyaa keessatti 'hidhamanii turan' biyyatti deebi'an

27 Onkololeessa 2026'Bilbileeraaf' - Jeneraalli beekamaan TPLF tibbana harka kennate eenyu?

26 Onkololeessa 2026Itoophiyaa dabalatee warshaaleen warqii biyyoonni Afrikaa ijaaraa jiran ardicha hirkattummaa jalaa baasaa?

26 Onkololeessa 2026Haleellaa aanaa Shirkaatti 'daa'imman dabalatee namoota 40 ol galaafate' hanga ammaa kan beeknu

26 Onkololeessa 2026IJOO

25 Onkololeessa 2026 "Meeshaan waraanaa biyya tokkoof gahu karaa Mitsuwaan TPLFfiif dhiyaate" to'atameera - Fiild Maarshaal Biraanuu

25 Onkololeessa 2026KFOn walitti bu'iinsa magaalaa Moyyaalee ilaalchisuun mootummaan federalaa "callisuu filateera" jechuun qeeqe

24 Onkololeessa 2026Qaama kamirraayyuu walaba ta'een loogii tokko malee ijaarsa biyyaarra ture- Pirof. Masfin Ar'aayaa

24 Onkololeessa 2026Sababoota ijoo shan gamoon itti jiguuf

23 Onkololeessa 2026Mooyyaleetti walitti bu'iinsi itti fufe, kumaatamni Keeniyaatti buqqa'an

23 Onkololeessa 2026Qabxiilee ijoo

23 Onkololeessa 2026Gatiin foonii Itoophiyaa maaliif qaalii ta'e?

23 Onkololeessa 2026Jiraattonni magaalota Tigraay walitti bu'iinsa mudate hordofee waan jechaa jiran

22 Onkololeessa 2026Walitti bu'iinsa Moyyaaleetti mudaterratti hanga amma kan beeknu

21 Onkololeessa 2026Hayyuun Booranaa boqotan Dr Abdullaahii Shonqoloo maaliin yaadatamu?