Bộ Công an đề xuất tăng cường bảo vệ Đảng Cộng sản Việt Nam trong Bộ luật Hình sự

Theo đề xuất mới của Bộ Công an, Điều 117 và Điều 351 Bộ luật Hình sự sẽ bổ sung các quy định nhằm tăng cường bảo vệ Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cụ thể, bộ này đề xuất bổ sung hành vi làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Đảng Cộng sản Việt Nam vào Điều 117 và hành vi xúc phạm cờ đảng vào Điều 351 của Bộ luật Hình sự.

Trước đó, đối tượng được bảo vệ theo Điều 117 là Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Tương tự, Điều 351 chỉ đề cập tới quốc kỳ, quốc huy và quốc ca, chứ không có cờ đảng.

Điều 117 hiện hành có mức phạt từ 5 đến 20 năm. Đối với những người chuẩn bị phạm tội này thì bị phạt tù từ một năm đến năm năm.

Điều 351 hiện hành quy định "người nào cố ý xúc phạm quốc kỳ, quốc huy, quốc ca thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm".

Đề xuất mới đưa yếu tố Đảng vào, bên cạnh yếu tố Nhà nước.

Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi 2026 do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp diễn ra vào tháng 8 để thông qua tại kỳ họp vào tháng 10.

Bộ Công an: 'xúc phạm Đảng sẽ tiến tới chống Nhà nước'

Theo Bộ Công an, đề xuất này là nhằm bảo vệ uy tín và danh dự của Đảng, góp phần xử lý nghiêm các đối tượng chống đối hạ uy tín của Đảng. Bộ Công an cho rằng những người chống Đảng sẽ tiến tới chống lại Nhà nước và nhân dân Việt Nam.

Lập luận này là quen thuộc và nhất quán với những diễn ngôn mà Đảng và chính quyền Việt Nam đưa ra lâu nay, đó là đồng nhất Đảng Cộng sản Việt Nam với tổ quốc, đất nước, quốc gia. Những người phê phán Đảng Cộng sản, phê phán chính quyền đều bị chính quyền coi là "phản động", "chống phá đất nước".

Ví dụ như việc ông Trịnh Bá Phương bị tuyên thêm 11 năm tù với tội danh "tuyên truyền chống nhà nước" theo Điều 117 vào năm 2025.

Theo cáo trạng, cán bộ trại giam An Điềm khi khám xét phòng giam của Trịnh Bá Phương đã phát hiện hai tờ giấy A3 với dòng chữ viết hoa: "Đả đảo Đảng Cộng sản Việt Nam vi phạm nhân quyền" và "Đả đảo Tòa án Cộng sản đã kết án tôi oan".

Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Quảng Nam (trước sáp nhập) sau khi thẩm định kết luận rằng tờ giấy này "có nội dung châm biếm, đả kích, vu khống, bôi nhọ chính quyền, làm ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan, tổ chức; gây hoang mang, lo lắng, ảnh hưởng đến lòng tin của nhân dân vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, vào sự lãnh đạo của Đảng, Chính phủ, Quốc hội và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam".

Trong vụ việc này, luật sư bào chữa cho ông Phương đã lập luận rằng biểu ngữ của ông chỉ nhắc đến "Đảng Cộng sản Việt Nam" và "Tòa án Cộng sản". Trong khi đó, không có văn bản pháp luật nào đồng nhất hoặc chỉ ra sự tương đồng giữa các khái niệm "Nhà nước Việt Nam", "chính quyền nhân dân" với "Đảng Cộng sản Việt Nam" và "Tòa án Cộng sản".

Như vậy, "Đảng Cộng sản Việt Nam" và "Nhà nước" là hai chủ thể hoàn toàn độc lập và có tư cách pháp lý khác biệt nhau, nhưng các giám định viên lại kết luận cho rằng Trịnh Bá Phương chống Nhà nước, luật sư bào chữa lập luận.

Tuy nhiên, cách tuyên truyền lâu nay của Đảng Cộng sản Việt Nam đã tạo nên một nền nhận thức theo hướng đồng nhất Đảng Cộng sản với Nhà nước, thậm chí với đất nước, tổ quốc, quốc gia. Thực tiễn áp dụng luật pháp cũng diễn ra theo hướng này.

Khi nam sinh Chu Ngọc Quang Vinh ở tỉnh Yên Bái chia sẻ những suy nghĩ bị coi là "không tích cực" về Đảng Cộng sản Việt Nam, nhiều người đã chỉ trích học sinh này "vô ơn với đất nước".

Những chỉ trích này xuất hiện mặc cho việc Vinh đã viết: "... chúc nước Việt Nam, dù dưới chế độ nào cũng ngày càng phát triển về mọi mặt, vì quê hương của tôi mãi là Việt Nam."

Vụ án liên quan tới sách Chuyện với Thanh cũng cho thấy điều đó. Khi ông Nguyễn Thành Nam bị cáo buộc là có những lời "thiếu chuẩn mực" hoặc "xúc phạm" chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuốn sách của ông, luận điểm lập tức được nâng lên thành "phản quốc", "kéo dân tộc đi xuống", "xúc phạm chủ tịch Hồ Chí Minh là xúc phạm dân tộc Việt Nam".

Đã có nhiều luật sư và tổ chức nhân quyền trên thế giới kêu gọi Việt Nam bỏ Điều 117, cho rằng điều luật này ngăn cản tự do ngôn luận.

Hành vi xúc phạm quốc kỳ cũng bị cấm theo luật pháp hình sự của Việt Nam.

Báo Điện tử Chính phủ từng dẫn thông tin từ Bộ Công an rằng những hành vi có thể bị coi là xúc phạm quốc kỳ gồm:

Đã có một số trường hợp bị bắt tạm giam, khởi tố vì xé rách hoặc đốt quốc kỳ Việt Nam.

Nhiều trường hợp đã bị chỉ trích khi có hành vi được cho là xúc phạm quốc kỳ. Ví dụ, vào tháng 12/2025, một người phụ nữ ngồi lên quốc kỳ khi đang xem bóng đá, được video quay lại, đã bị chỉ trích dữ dội trên mạng xã hội.

Mới đây vào tháng 6/2020, HĐND TP Hà Nội đã thông qua một nghị nghị quyết tăng mức xử phạt trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo, trong đó nêu mức tối đa 200 triệu đồng đối với với quảng cáo xúc phạm quốc kỳ, quốc huy và lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Việc Bộ Công an đề xuất bổ sung điều khoản bảo vệ cờ của Đảng Cộng sản Việt Nam vào Bộ luật Hình sự cho thấy một bước mới đi nhằm tăng cường sự bảo vệ đối với các biểu tượng của đảng này.