Việt Nam giảm nhập xăng dầu từ Trung Quốc

Theo số liệu hải quan, Việt Nam đã tăng cường nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ tinh chế sau khi chiến tranh Iran bùng nổ để bù đắp sự sụt giảm nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu trong nước.

Sự thay đổi này đã giúp Việt Nam giảm thiểu tác động của cuộc khủng hoảng vùng Vịnh nhưng cũng góp phần tạo ra thâm hụt thương mại bất thường, theo Reuters.

Hãng tin này cho biết kim ngạch nhập khẩu xăng dầu bốn tháng đầu năm của Việt Nam đạt hơn 4,3 tỷ USD, tăng khoảng 56,4% so với cùng kỳ năm trước.

Hai tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khoảng 2,17 triệu tấn xăng dầu các loại, trị giá khoảng 1,44 tỷ USD.

Đến cuối tháng 4/2026, con số này tăng lên 4,13 triệu tấn, tuy nhiên giá trị nhập khẩu đã lên đến khoảng 4,26 tỷ USD.

Điều này có nghĩa là, xét về khối lượng, Việt Nam nhập các sản phẩm xăng dầu trong tháng Ba và tháng Tư tăng khoảng 17% so với hai tháng đầu năm, tuy nhiên chi phí nhập khẩu tăng đến 144%.

Điều này được giải thích là do tác động của chiến sự Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt.

Việt Nam nhập nhiều nhất là dầu diesel, với khoảng 2,19 triệu tấn, tiếp đến là xăng máy bay - khoảng 718.555 tấn - và các loại xăng - khoảng 1,04 triệu tấn tính đến hết tháng Tư.

Giảm nhập khẩu từ Trung Quốc

Số liệu của hải quan Việt Nam cho thấy quốc gia này đã chuyển từ phụ thuộc nhiều vào Kuwait và Trung Quốc sang đa dạng hóa hơn.

Đáng chú ý, Hàn Quốc, Malaysia, Mỹ và một số nước châu Phi đã trở thành các quốc gia đứng đầu danh sách bù đắp thiếu hụt nguồn cung năng lượng cho Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Trong hai tháng Ba và tháng Tư, lượng xăng dầu tinh chế từ Hàn Quốc tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm trước, đạt khoảng 610.000 tấn.

Con số này tương đương một phần ba tổng lượng nhập khẩu các sản phẩm dầu của Việt Nam, gần bằng Singapore - nhà cung cấp lớn nhất của Việt Nam.

Malaysia cũng tăng gấp đôi lượng dầu bán cho Việt Nam lên khoảng 403.000 tấn, vượt Trung Quốc để trở thành nhà cung cấp lớn thứ ba các sản phẩm dầu tinh chế cho Hà Nội.

Trong khi đó, nguồn cung từ Trung Quốc giảm khoảng 17%, đặc biệt ảnh hưởng đến nhiên liệu hàng không vì Việt Nam trước đó phụ thuộc đáng kể vào xăng máy bay từ Trung Quốc.

Trong khi đó, lượng dầu thô nhập khẩu trong tháng Ba và tháng Tư giảm 5% so với cùng kỳ năm trước, khi Việt Nam buộc phải thay thế nguồn cung từ Kuwait - nhà cung cấp lớn nhất của nước này - vốn bị ảnh hưởng bởi việc eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Kuwait vẫn là nhà cung cấp dầu thô chính của Việt Nam trong tháng Ba, do các lô hàng được vận chuyển trước khi chiến tranh bùng phát đã được giao tới nơi.

Tuy nhiên, khi không còn chuyến hàng nào từ Kuwait cập cảng trong tháng Tư, Việt Nam đã chuyển sang các nhà xuất khẩu khác.

Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đã bắt đầu mở rộng, đa dạng hóa nguồn cung dầu thô sang Mỹ, UAE, Nigeria, Oman, Angola để thay thế nguồn Trung Đông bị gián đoạn.

Công ty cung cấp dữ liệu theo dõi tàu biển Kpler đã ghi nhận các lô hàng nhập khẩu của Việt Nam từ UAE và Nigeria.

Dữ liệu của Kpler cho thấy lượng nhập khẩu trong tháng Năm đã vượt mức của hai tháng trước đó.

Petrolimex lỗ nặng nhất trong sáu năm?

Trong khi đó, theo số liệu từ Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), doanh nghiệp này đạt doanh thu cao nhất 13 năm nhưng vẫn báo lỗ 662 tỷ đồng.

Theo đó, Petrolimex ghi nhận doanh thu thuần xấp xỉ 98.700 tỷ đồng trong quý I, gấp rưỡi cùng kỳ năm ngoái và cao nhất tính theo quý trong vòng 13 năm qua.

Tuy nhiên, sau khi trừ hết chi phí, Petrolimex lỗ hợp nhất 662 tỷ đồng.

Ông Phạm Văn Quang, Kế toán trưởng Petrolimex, cho hay riêng mảng kinh doanh xăng dầu lỗ đến 930 tỷ đồng trong ba tháng đầu nănăm, báo Pháp luật TP Hồ Chí Minh dẫn lời ông trong văn bản giải trình gửi Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE).

Trước đó, vào cuối tháng Tư, tại phiên họp thường niên, Tổng giám đốc Petrolimex, ông Lưu Văn Tuyển, cũng nói rằng tập đoàn có khả năng lỗ 1.000 tỷ đồng từ mặt hàng xăng dầu do ảnh hưởng từ tình hình chiến sự ở Trung Đông.

Ông Tuyến nhận định rằng thị trường năng lượng toàn cầu thời gian này biến động "đặc biệt bất thường và chưa từng có trong lịch sử".

Cụ thể, trong tháng Ba, xăng thành phẩm RON 95 có giá bình quân 137 USD một thùng, bằng 170% giá bình quân cùng kỳ và 178% so với tháng trước.

Mặt hàng này có thời điểm vọt lên 170 USD một thùng, gấp đôi tháng trước.

Giá dầu thành phẩm ở mức bình quân 192 USD một thùng và có lúc đến 292 USD, gấp đôi cùng kỳ và gấp ba tháng trước.

Theo Petrolimex, doanh nghiệp này đã phải tìm kiếm nguồn cung tức thời cuối tháng Ba với phụ phí rất cao.

Nhưng đến đầu tháng Tư, giá xăng dầu thành phẩm có xu hướng đảo chiều giảm mạnh.

"Khi giá xăng dầu chuyển hướng giảm liên tục với biên độ lớn trong tháng 4, rủi ro do suy giảm giá trị hàng hóa đã nhập mua là yếu tố tác động trọng yếu đến hiệu quả kinh doanh", theo ông Phạm Văn Quang trong văn bản gửi HoSE.