Tình dục, dối trá và cảnh sát ngầm: chuyện về viên cảnh sát bị quy là 'kẻ bệnh hoạn'

Andrew Coles hiện góp mặt đàn hợp xướng nhà thờ, tham gia chính trường địa phương của đảng Bảo thủ và từng là một sĩ quan hoạt động ngầm của Cảnh sát Vùng thủ đô London (Metropolitan Police), thuộc nhóm được gọi là "cảnh sát gián điệp" (spy cops).

Trong khi đó, Jessica (tên đã được thay đổi), một nhà hoạt động bảo vệ quyền động vật, cáo buộc Coles đã lừa dối cô để quan hệ tình dục.

Đây là câu chuyện về tình dục và sự lừa dối. Nhưng ai mới là người nói sự thật?

Coles, 66 tuổi, sống cùng vợ và chú chó săn tại một căn nhà tranh ở vùng quê Cambridgeshire.

Ông cũng là anh trai của nhà phát thanh kiêm mục sư nổi tiếng Richard Coles.

Từ năm 1990 đến 1995, ông Coles hoạt động trong Đội Biểu tình Đặc biệt (Special Demonstration Squad - SDS), một đơn vị cảnh sát ngầm chuyên thâm nhập các tổ chức chính trị và phong trào biểu tình.

Trong suốt thập kỷ qua, hoạt động của đơn vị này bị Ủy ban Điều tra Cảnh sát Hoạt động Ngầm (Undercover Policing Inquiry - UCPI) điều tra.

"Cảnh sát Vùng thủ đô đã đồng ý rằng Andrew Coles có quan hệ tình dục với Jessica," Ủy viên Cảnh sát Sir Mark Rowley viết, "và thất vọng vì ông ấy đã không nói sự thật khi cuộc điều tra diễn ra."

Ông Coles còn bị cáo buộc từng khuyến khích các đồng nghiệp xây dựng những mối quan hệ tương tự với đối tượng bị theo dõi.

Tuy nhiên, ông kịch liệt bác bỏ mọi cáo buộc và cho rằng chính mình mới là nạn nhân.

"Đó chỉ là hành động trả đũa, đơn giản vậy thôi," ông nói.

Trong cuộc trao đổi độc quyền với BBC, ông Coles liệt kê khả năng chịu đựng, sự dũng cảm và sự tàn nhẫn là những phẩm chất cần có của một sĩ quan cảnh sát hoạt động ngầm giỏi.

Kỹ năng lừa dối thì sao?

"Tôi cho là vậy," ông nói.

"Mặc dù tôi không cư xử quá khác với tính cách thực của mình."

Cuộc sống hiện tại của ông Coles khác rất xa quãng thời gian hoạt động bí mật trước đây - thời điểm mà ông nói rằng đôi lúc phải vi phạm pháp luật để giành được lòng tin và duy trì vỏ bọc.

"Tôi đã sử dụng ma túy, cần sa. Điều đó là cần thiết, vì phải được họ tin."

"Tôi được đưa cho một chai nhựa bóp, có vẻ là chứa đầy axit, và xịt nó lên cửa kính một cửa hàng bán thịt."

"Tôi cũng tham gia đột nhập vào một trại gà, nơi một số con gà bị đánh cắp và tài sản bị hư hại."

Khi ông Coles được tuyển vào SDS, đơn vị này đã tồn tại hơn 20 năm.

Khi đó đang là một cán bộ cảnh sát thuộc lực lượng Met, ông được lựa chọn tham gia hoạt động ngầm.

Lấy danh tính Andy Davey từ tên của một đứa trẻ đã qua đời, ông bắt đầu xây dựng mối quan hệ với Mặt trận Giải phóng Động vật (Animal Liberation Front - ALF), một nhóm hành động trực tiếp theo đường lối cực đoan.

"Công việc đó chắc chắn không phải dành cho tất cả mọi người, nhưng tôi đã bảo vệ một bộ phận của xã hội khỏi những con người rất nguy hiểm, và tôi nghĩ mình đã làm tốt."

Năm 1991, Jessica gặp Davey lần đầu tiên.

Cô nhớ lại mình khi đó là một cô gái ngây thơ 19 tuổi, sống trong một căn nhà chung ở phía đông London và đang tìm kiếm sự phiêu lưu.

Jessica, hiện đã 54 tuổi, nhớ Davey là một người đàn ông lớn tuổi, hơi vụng về và lái một chiếc xe tải, điều khiến ông được lòng nhóm bạn hoạt động của cô.

"Tối muộn anh ta thường đến nhà và chúng tôi rất khó để đuổi anh ta về," cô kể.

"Rồi một tối, không báo trước, anh ta cố hôn tôi. Tôi không đủ tự tin để thoát khỏi tình huống đó và anh ta trở thành bạn trai thực sự đầu tiên của tôi."

Nhưng ông ta không phải 24 tuổi như Jessica vẫn nghĩ.

Davey khi đó 32 tuổi, đã có vợ và con.

Ông cũng không phải là một thành viên của nhóm chuyên ngăn chặn các cuộc săn cáo.

Thực chất, ông bí mật thu thập tin tình báo trong khuôn khổ cuộc điều tra hình sự nhằm vào ALF, sau khi một số thành viên của tổ chức này bị kết án vì các vụ phóng hỏa và đánh bom.

"Ông ta đã thao túng tôi," Jessica nói.

"Ông ấy ngủ trên chiếc giường đơn của tôi vài lần mỗi tuần, và tôi không hề biết con người thật của ông ấy là ai."

"Rất khó để mô tả điều đó là hiếp dâm, nhưng ông ấy biết rằng việc quan hệ tình dục với tôi sẽ trái với sự đồng thuận của tôi."

Coles thừa nhận từng nằm chung giường với Jessica một lần nhưng nói rằng chưa bao giờ có bất kỳ tiếp xúc về mặt tình dục nào.

"Câu chuyện của cô ấy không đúng, hoàn toàn không đúng," ông khẳng định.

Khi được hỏi về sức nặng của những bằng chứng, ông thừa nhận:

"Rất khó để bác bỏ."

Những bằng chứng đó bao gồm hai lá thư viết tay mà Jessica, khi đang ở Pháp, gửi cho người bạn thân của mình vào năm 1993.

Trong lá thư thứ nhất, cô viết:

"Thật kỳ lạ, nhưng mình vẫn đang hẹn hò với Andy."

Bức thư hai có đoạn: "[Andy] đề nghị chúng mình gặp gỡ những người khác vì nếu mình quyết định ở lại đây thêm một năm nữa... anh ấy không được thoả mãn tình dục."

Ông Coles có một giả thuyết về nguồn gốc của các lá thư này.

"Lá thư đầu tiên có thể được viết vào đúng thời điểm đó. Còn lá thư thứ hai, những gì trong đó thật vô lý. Tôi nghĩ nó được viết muộn hơn nhiều và được thêm vào hồ sơ bằng chứng," ông nói.

"Nét chữ hoàn toàn không giống nét chữ trong lá thư đầu tiên của cô ấy, gần như là chữ trẻ con. Còn lá thứ hai lại là kiểu chữ viết tay nối liền thanh nhã."

Jessica đã cho BBC xem thêm các lá thư khác cùng thời kỳ với kiểu chữ khác nhau đáng kể.

"Nếu tôi viết chậm thì chữ có thể đẹp, nhưng nếu tôi viết vội hoặc đang tức giận thì hoàn toàn khác," cô nói.

"Bản thân những lá thư này rất đáng xấu hổ. Nếu tôi bịa ra mọi thứ thì tôi đã không đưa vào đó những chi tiết khó xử đến vậy."

Chuyên gia giám định chữ viết Kate Barr nói với BBC rằng chữ viết của Jessica "có vẻ thay đổi" và hoàn toàn có khả năng cô đã viết cả hai lá thư trong cùng một khoảng thời gian.

Ủy ban Điều tra Cảnh sát Hoạt động Ngầm (UCPI), do Thủ tướng Theresa May khởi xướng vào năm 2015, đang xem xét các cáo buộc rằng các sĩ quan cảnh sát đã lừa phụ nữ vào các mối quan hệ tình cảm, theo dõi gia đình của thiếu niên bị sát hại Stephen Lawrence, sử dụng danh tính của trẻ em đã chết và thâm nhập các nhóm hoạt động mà không có cơ sở chính đáng.

Khi điều trần năm 2024, Coles bị chất vấn về những ghi chép trong các báo cáo tình báo của ông liên quan đến "ngoại hình ưa nhìn" của các nhà hoạt động nữ.

"Sự hấp dẫn về mặt tình dục của những phụ nữ mà ông tiếp xúc có nằm trong suy nghĩ của ông không?"

"Với tôi thì không," Coles trả lời, "nhưng đó chắc chắn là điều đáng ghi lại."

Sau đó ông bị hỏi về lời khai của nhiều nhân chứng, phần lớn không quen Jessica, những người mô tả ông là "kẻ quấy rối tình dục", "kẻ bệnh hoạn" và "lão dê xồm".

Một số người cáo buộc ông theo đuổi phụ nữ và tìm kiếm các mối quan hệ tình dục không mong muốn.

Ba người khai rằng họ đã nhìn thấy ông thân mật với Jessica trong xe tải hoặc bước ra khỏi phòng ngủ của cô chỉ mặc quần đùi.

Coles nói những câu chuyện đó "hoàn toàn bịa đặt".

"Không có gì ngạc nhiên khi họ muốn trả đũa tôi," ông nói thêm.

Ông Coles bất ngờ bị lộ thân phận chính vì người em trai nổi tiếng của mình. Trong cuốn tự truyện xuất bản năm 2014, người em viết:

"Anh trai tôi, Andy, mang theo những câu chuyện kịch tính của riêng mình.

"Anh ấy gia nhập Đơn vị Đặc biệt (Special Branch) và hoạt động ngầm, sống một cuộc đời hai mặt, thâm nhập vào một tổ chức mờ ám nào đó, trong khi vợ và cô con gái nhỏ chỉ có thể gặp anh ấy vào những thời điểm thất thường."

Năm 2018, tại UCPI, Coles được xác nhận chính là Andy Davey, hay điệp viên mang bí số HN2.

Liệu ông ấy có thấy tiếc vì em trai đã viết những dòng đó?

"Mọi chuyện có lẽ đã dễ dàng hơn nếu cậu ấy không viết như vậy. Nhưng tôi không hề oán trách. Đó là em trai tôi và tôi yêu quý cậu ấy rất nhiều, nên đó không phải vấn đề đối với tôi," Coles nói.

Sự thật bị phơi bày là cú sốc lớn hơn đối với Jessica, người khi đó đang trong quá trình mở một doanh nghiệp và xưởng nghệ thuật.

"Cả thế giới của tôi như sụp đổ," cô nói.

"Họ tạo ra con người này rồi đưa ông ta vào cuộc đời tôi, lên giường của tôi. Đó là một sự xâm phạm khủng khiếp. Nó giống như bị chính quyền cưỡng hiếp.

"Ông ta theo dõi bố mẹ tôi, bạn bè tôi. Và để làm gì? Tôi chỉ là một người ngăn chặn các cuộc săn bắt động vật. Tôi không có tiền án tiền sự nào... Thế mà tất cả những cảnh sát này lại đi theo dõi những người cứu gà."

Sau khi rời lực lượng Cảnh sát Vùng thủ đô London vào năm 2012, ông Coles trở thành thành viên Hội đồng thành phố Peterborough và giữ chức Phó Ủy viên phụ trách Cảnh sát và Tội phạm của hạt Cambridgeshire.

Nhưng sau khi danh tính bị phơi bày, làn sóng phản đối ông không ngừng diễn ra.

Jessica cùng những người ủng hộ đã phát động chiến dịch nhằm vào ông, gọi ông là kẻ lạm dụng phụ nữ và tổ chức biểu tình tại các cuộc họp hội đồng.

Ông Coles nói: "Họ gặp lãnh đạo hội đồng thành phố; họ viết thư cho các tổ chức từ thiện mà tôi tham gia, nói rằng: 'Đừng tin người đàn ông này'; họ phát tờ rơi.

"Điều đó thật mệt mỏi và luôn tồn tại nguy cơ xảy ra bạo lực."

Ông Coles, cựu chủ tịch Hiệp hội Đảng Bảo thủ Peterborough, đã mất ghế trong hội đồng thành phố năm 2024 và hai lần thất bại trong nỗ lực tái đắc cử.

Jessica nói: "Ông ta không nên nắm giữ bất kỳ vị trí quyền lực nào. Khi tôi có quan hệ với ông ta, ông ta đã ở trong một vị trí quyền lực và đã lạm dụng quyền lực đó theo cách tồi tệ nhất có thể."

Liệu cô có đang hành động vì tư thù cá nhân?

"Không. Tôi làm vậy vì mọi người cần phải biết sự thật, và tôi không muốn ông ấy làm điều đó với bất kỳ ai khác."

Năm 2019, Coles gặp Jessica tại một khu nhà ở tại Peterborough.

"Tôi quay lại và thấy ông ta đứng cách tôi và đồng nghiệp khoảng 3 mét, dí máy quay vào mặt chúng tôi, vừa quay phim vừa nói: 'Cô sẽ vào tù'," cô kể lại.

"Đó là lần ông ấy ở gần tôi nhất trong 30 năm và tôi chỉ muốn rời khỏi đó."

Coles thừa nhận ông đã "giật lấy vài tờ rơi" từ tay một người.

"Tôi lo ngại họ đang phát tài liệu nhằm tác động tới kết quả cuộc bầu cử," ông nói.

"Sau đó họ cáo buộc tôi trộm cắp và gây thương tích. Cảnh sát khi đó đã điều tra nhưng cuối cùng không có chuyện gì xảy ra."

Năm 2017, Cảnh sát Vùng thủ đô mở cuộc điều tra về mối quan hệ bị cáo buộc giữa Coles và Jessica.

Không có cáo buộc hình sự nào được đưa ra, nhưng ông Coles được thông báo rằng sẽ phải đối mặt với một phiên điều trần về hành vi sai phạm nghiêm trọng nếu khi ấy ông còn trong lực lượng.

Nhóm vận động phòng chống bạo hành từ cảnh sát ngầm Police Spies Out of Lives cho biết các sĩ quan hoạt động ngầm đã lừa hơn 60 phụ nữ tham gia các mối quan hệ tình cảm hoặc tình dục.

Jessica cùng tám phụ nữ khác đã nhận được lời xin lỗi chính thức và một phần trong khoản bồi thường trị giá nhiều triệu bảng Anh (1 triệu bảng Anh tương đương khoảng 34 tỷ VND).

Một số trong những sĩ quan này nhận hướng dẫn từ cuốn cẩm nang tác nghiệp đặc biệt mang tên Tradecraft Manual, do chính ông Coles biên soạn vào năm 1995.

Trong mục có tiêu đề "Quan hệ tình ái" (Sexual Liaisons), ông viết:

"Nếu không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải trở nên gắn bó với một 'weary' (từ ông dùng để chỉ các nhà hoạt động), bạn nên cố gắng biến nó thành những mối quan hệ ngắn ngủi và tồi tệ."

Liệu ông Coles có đang khuyến khích các sĩ quan quan hệ tình dục với những người mà họ đang theo dõi?

"Không. Tôi đang nói về các mối quan hệ. Nếu ai đó bắt đầu quan tâm tới bạn và mối quan hệ vượt quá mức tình bạn thông thường, bạn có thể làm điều gì đó để chấm dứt nó," ông đáp.

Tuy nhiên, mục đó lại có tiêu đề là "Quan hệ tình ái".

"Tôi biết. Và khi nhìn thấy nó, chính tôi cũng ngạc nhiên vì tôi không nghĩ mình đã viết phần đó," ông nói thêm.

Dù vậy, một số sĩ quan được ông Coles hướng dẫn sau này đã có các mối quan hệ tình dục kéo dài với những nhà hoạt động.

Liệu ông có cảm thấy mình phải chịu một phần trách nhiệm?

"Nếu tôi là người quản lý trực tiếp họ thì chắc chắn có. Nhưng tôi chỉ đào tạo họ về những khái niệm chung."

Jessica, người hiện sống ở miền Nam nước Anh và chăm sóc chuột lang khi không tham gia vận động xã hội, cho biết mối quan hệ với ông Coles sẽ luôn ảnh hưởng tới cuộc đời cô.

"Tôi cảm thấy như thể sự chính trực của mình bị tấn công. Tôi phải tiếp tục đấu tranh. Tất cả chúng tôi đều phải làm như vậy, bởi điều này không nên xảy ra với bất kỳ ai khác."

Jessica có còn xuất hiện trong suy nghĩ của Coles không?

"Tôi không nghĩ về cô ấy. Đó là một phần quá khứ rất xa xôi của tôi. Nó không còn liên quan gì đến hiện tại nữa," ông nói.

UCPI hiện đã chậm tiến độ nhiều năm và vẫn chưa có thời điểm kết thúc.

Vào năm tới, Chủ tịch sắp mãn nhiệm của cuộc điều tra, John Mitting, được cho là sẽ đưa ra phán quyết về việc liệu Coles hay Jessica mới là người đang nói sự thật.