Ông Trump gây sốc khi quyết định mua dầu của ông Putin

Ông Putin và ông Trump trò chuyện tại hội nghị thượng đỉnh ở Alaska năm 2025
    • Tác giả, Anthony Zurcher
    • Vai trò, Phóng viên BBC Bắc Mỹ
  • Được đăng
  • Thời gian đọc: 6 phút

Quyết định nhập khẩu nhiên liệu Nga vào Mỹ của ông Donald Trump đánh dấu một sự thay đổi lập trường đáng kể của vị Tổng thống này.

Chỉ mới ba tuần trước, ông Trump đã ký ban hành luật cho phép áp các biện pháp trừng phạt và thuế quan mới của Mỹ đối với những quốc gia nhập khẩu dầu khí từ Nga.

Giờ đây, ông Trump cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đồng ý cung cấp hàng trăm ngàn tấn nhiên liệu diesel cho Mỹ và thị trường thế giới trong những tháng tới.

Thỏa thuận này diễn ra trong bối cảnh ông Trump vẫn đang chật vật đối phó với những hệ quả chính trị từ cuộc chiến tranh với Iran và tác động đối với giá năng lượng toàn cầu, chỉ vài ba tuần trước khi cử tri Mỹ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Khi giá nhiên liệu tại Mỹ tăng vọt, uy tín của ông trong mắt công chúng - những người đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi giá xăng dầu tăng cao cùng các tác động dây chuyền dẫn đến lạm phát trên diện rộng - đã bị sụt giảm nghiêm trọng.

Những tác động tiêu cực của cuộc chiến đang đè nặng lên các bang nông nghiệp của Mỹ, vốn phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu diesel để vận hành máy móc nông nghiệp và vận chuyển nông sản ra thị trường.

Chính các bang này - như Iowa, Kansas, Texas và Ohio - đã trở thành những chiến trường chính trị bất ngờ trong cuộc bầu cử sắp tới, sự kiện sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có giữ được quyền kiểm soát Quốc hội hay không.

Trong nhiều tháng qua, Tổng thống Mỹ đã tìm cách xoa dịu những khó khăn về mặt chính trị mà đảng của ông đang phải đối mặt.

Gần đây, ông đã gây sức ép buộc các đồng minh châu Âu phải tiếp tục sử dụng kho dự trữ dầu của họ.

Ông cũng hoãn thu thuế liên bang đối với nhiên liệu và cho phép sử dụng nguồn cung vốn dành cho nông nghiệp vào hoạt động vận tải đường bộ liên bang.

Ông còn cam kết sẽ không tiếp tục các động thái công kích Iran cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ - một sự thừa nhận thẳng thắn hiếm thấy về tác động chính trị của cuộc xung đột đang diễn ra.

Quyết định đạt được thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin chỉ là nỗ lực mới nhất và gây chú ý nhất của ông.

Tất nhiên, các bài đăng của ông Trump trên mạng xã hội Truth Social thường cung cấp thông tin chưa đầy đủ.

Chi tiết cụ thể về cách Nga cung cấp loại nhiên liệu này cho thị trường toàn cầu, cũng như những gì họ có thể nhận lại - ngoài nguồn ngoại tệ đang rất cần thiết - vẫn chưa rõ ràng.

Động thái này khiến ông Trump vấp phải sự chỉ trích từ các đồng minh châu Âu và giới chính trị gia Mỹ, cho rằng chính quyền của ông đang gián tiếp tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi thỏa thuận này là một "món quà" dành cho ông Putin, thứ mà Nga sẽ "đền đáp" bằng "sự khủng bố và phản trắc".

"Việc cho phép Nga bán các sản phẩm dầu mỏ chẳng khác nào đầu tư vào một cuộc chiến cần phải chấm dứt," ông viết trên nền tảng X.

Cũng chưa rõ liệu động thái của ông Trump sẽ thực sự giúp ích cho đảng Cộng hòa như thế nào tại các điểm bỏ phiếu.

Việc các nước châu Âu cam kết giải phóng kho dự trữ dầu diesel không làm thay đổi đáng kể giá năng lượng, và cũng chưa có thông tin về tốc độ đưa nhiên liệu Nga vào thị trường.

Năng lực lọc dầu diesel của Nga đã bị tổn hại do các cuộc tấn công liên tiếp từ phía Ukraine - những cuộc tấn công mà ông Trump từng khuyến khích ông Zelensky hạn chế thực hiện.

Mỹ tiêu thụ khoảng 3,6 triệu thùng dầu diesel mỗi ngày; do đó, ngay cả khi Nga cung cấp đủ 300.000 tấn như đã hứa trong tháng này, thì con số đó cũng chỉ tương đương khoảng một nửa lượng tiêu thụ hàng ngày của Mỹ.

Người dân Mỹ có thể sẽ không nhận thấy sự khác biệt đáng kể nào ngay lập tức.

Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, và hoạt động bỏ phiếu sớm đã bắt đầu tại nhiều bang.

Có thể nói, cục diện chính trị gần như đã an bài.

"Giảm giá cho người dân Mỹ, đặc biệt là những người nông dân, chủ trang trại và tài xế xe tải tuyệt vời của chúng ta, là Ưu tiên Hàng đầu của tôi," ông Trump viết trong bài đăng trên Truth Social.

Tuy nhiên, trong suốt bảy tháng qua, giá năng lượng, nhiên liệu và hàng tiêu dùng vẫn liên tục tăng - bất chấp việc ông Trump cùng các quan chức chính quyền nhiều lần trấn an công chúng rằng một giải pháp thành công cho cuộc chiến sắp được thực hiện và những tác động kinh tế sẽ sớm giảm bớt.

Có lẽ ông Trump đang hy vọng rằng thỏa thuận mới nhất này - gác lại những vấn đề ngoại giao có thể gây bất lợi - sẽ đủ sức thuyết phục cử tri Mỹ tin rằng lời hứa của ông về sự khởi sắc kinh tế sắp tới không chỉ là những lời nói suông.