Giúp thai nhi có thêm thời gian phát triển: Nghiên cứu mở ra hy vọng ngăn ngừa biến chứng thai sản

"Nếu không có phương pháp điều trị này, tôi nghĩ con trai tôi sẽ sinh non và sẽ khó khăn hơn rất nhiều để bắt đầu cuộc sống," cô Maria Patzwald nói.

Khi người phụ nữ 38 tuổi này mang thai đứa con thứ hai, ban đầu cô không có gì lo lắng.

"Mọi chuyện vẫn ổn – cho đến khi không còn ổn nữa," cô nói với BBC World Service.

Ở tuần thứ 32 của thai kỳ, Maria được chẩn đoán mắc chứng tiền sản giật – một biến chứng có thể gây tử vong do huyết áp cao – và cô được cho biết cần phải ở lại bệnh viện cho đến khi sinh con.

Trong khi chờ đợi con trai chào đời, cô được chọn là một trong 16 phụ nữ tham gia vào một thử nghiệm tiên phong về một kỹ thuật mà các nhà khoa học hy vọng có thể điều trị tận gốc nguyên nhân gây ra bệnh.

Tiền sản giật là nguyên nhân gây tử vong cho hơn 70.000 bà mẹ và 500.000 trẻ sơ sinh trên toàn cầu mỗi năm, cùng với các bệnh lý khác liên quan đến huyết áp cao.

Mặc dù phổ biến, phương pháp điều trị vẫn không đạt được tiến bộ trong nhiều thập kỷ, các bác sĩ không thể ngăn chặn tình trạng này một khi bệnh lý này xuất hiện.

Cách chữa trị duy nhất vẫn là sinh con.

Trong thử nghiệm giai đoạn đầu này, các nhà khoa học Mỹ đã nhắm mục tiêu vào một loại protein mà họ tin rằng có thể là nguyên nhân gây ra tiền sản giật.

Mục tiêu là xem liệu việc loại bỏ protein này khỏi máu của người mẹ có thể cải thiện tình trạng của bà mẹ và kéo dài thai kỳ một cách an toàn hay không.

Trung bình, các nhà nghiên cứu nhận thấy 16 phụ nữ bị tiền sản giật nặng, sinh non đã kéo dài thai kỳ thêm 10 ngày mà không ảnh hưởng tiêu cực đến họ hoặc em bé, và công bố kết quả trên tạp chí Nature Medicine.

Đối với Maria, điều này có nghĩa là con trai Bennet của cô được sinh ra ở tuần thứ 34, một cột mốc quan trọng của thai kỳ giúp trẻ sinh non có cơ hội sống sót cao hơn.

Liệu pháp lọc máu

Dù các nhà khoa học chưa biết chắc chắn, nhưng nghiên cứu cho thấy tiền sản giật xảy ra khi nhau thai hình thành bất thường, làm thay đổi lưu lượng máu và cản trở cơ chế điều hòa huyết áp bình thường của người mẹ.

Tình trạng huyết áp cao do căn bệnh này gây ra có thể dẫn đến đột quỵ và tổn thương nội tạng.

Bệnh lý này thường xuất hiện sau tuần thai thứ 20 hoặc ngay sau khi em bé chào đời, và có thể được phát hiện thông qua các đợt kiểm tra huyết áp và xét nghiệm nước tiểu định kỳ trong thai kỳ.

Các triệu chứng khác gồm đau đầu dữ dội không giảm dù dùng thuốc giảm đau thông thường, rối loạn thị giác, đau dưới xương sườn, sưng đột ngột ở mặt, tay hoặc chân, ợ nóng không giảm dù dùng thuốc, và nôn ói.

Thử nghiệm này, được một nhóm thuộc Trung tâm Y tế Cedars-Sinai của Hoa Kỳ thực hiện, dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Ravi Thadhani và Giáo sư Ananth Karumanchim.

Các nhà nghiên cứu lấy máu từ những phụ nữ tham gia, lọc bỏ một loại protein gọi là sFlt-1 mà họ tin là nguyên nhân thúc đẩy bệnh, rồi đưa máu trở lại cơ thể trong một quy trình tương tự chạy thận nhân tạo.

Hiện nay, dù các bà mẹ được chẩn đoán mắc bệnh lý này có thể được dùng thuốc để ngăn co giật và kiểm soát huyết áp, cách chữa trị duy nhất vẫn là sinh con - nhưng sinh non lại tiềm ẩn rủi ro cho em bé.

Một số người tham gia, như cô Maria đến từ Đức, đã tham gia nhiều buổi điều trị trong thử nghiệm.

Phương pháp điều trị đã giúp con cô có thêm hai tuần phát triển quý giá.

"Nếu một em bé được sinh ra ở tuần thứ 34 hoặc muộn hơn, khả năng bé không gặp bất kỳ vấn đề sức khỏe nào hoặc có di chứng lâu dài sẽ thấp hơn rất nhiều," cô nói.

"Đó thật sự khiến tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn rất nhiều," cô nói thêm.

Tác giả của nghiên cứu tin rằng phương pháp điều trị này có tiềm năng kéo dài thời gian mang thai hơn nữa.

"Mục tiêu thực sự là bắt đầu điều trị sớm hơn nhiều và thực hiện nhiều đợt điều trị hơn... nếu bắt đầu sớm hơn, chúng tôi có thể kéo dài thai kỳ thêm vài tuần," Giáo sư Thadhani nói thêm.

'Điều bí ẩn lớn'

"Đây là một nghiên cứu giai đoạn đầu rất thú vị," Giáo sư Asma Khalil, bác sĩ sản khoa tư vấn tại Bệnh viện St George, London, cho biết.

Bà nói thêm rằng một phương pháp điều trị có thể nhắm vào nguyên nhân sinh học của bệnh lý này là "đặc biệt hứa hẹn".

"Đối với những phụ nữ bị tiền sản giật nặng khi sinh non, ngay cả việc kéo dài thêm vài ngày một cách an toàn cũng có thể vô cùng quan trọng đối với em bé," bà giải thích, đồng thời cho biết thêm rằng cần có các thử nghiệm ngẫu nhiên quy mô lớn hơn nhiều.

Dù đồng ý rằng quy trình này rất thông minh, nhưng liệu việc lọc máu có thực sự an toàn cho cả mẹ và bé hay không hiện vẫn là một "ẩn số lớn" vì quy mô thử nghiệm quá nhỏ, theo ông Andrew Shennen, chủ tịch tổ chức từ thiện Action on Pre-eclampsia và giáo sư về sức khỏe bà mẹ và thai nhi tại Đại học King's College London.

Ông chỉ ra rằng hầu hết phụ nữ tử vong do tiền sản giật sống ở các nước thu nhập thấp, khó tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Những phụ nữ này có thể không được hưởng lợi từ công nghệ lọc máu "khá phức tạp", và nhiều người có thể được cứu sống bằng các liệu pháp hiện có, ông nói thêm.

"Chúng ta có công nghệ để tạo ra sự khác biệt ngay ngày mai nếu chúng ta chỉ cần làm tốt hơn một số việc cơ bản," ông nhấn mạnh.

Nhưng Giáo sư Thadhani lập luận rằng thiết bị cần thiết để lọc máu rất giống với máy lọc thận, và nói thêm rằng "rất có thể" các phòng khám thiếu nguồn lực có thể cấu hình lại những máy này để điều trị tiền sản giật.

'Điều mà tôi có thể tự hào'

Giáo sư Thadhani cho biết một nghiên cứu lớn hơn về phương pháp điều trị này dự kiến ​​sẽ bắt đầu vào đầu năm tới.

Bà lạc quan rằng nghiên cứu này có thể được áp dụng tại các phòng khám trong vòng ba đến năm năm tới.

"Chúng ta sẽ không có được ngày hôm nay nếu không có những người phụ nữ dũng cảm đã đồng ý tham gia... họ thực sự là những người hùng trong câu chuyện này, không còn nghi ngờ gì nữa," bà nói thêm.

Maria cho biết cô cảm thấy "vô cùng kinh ngạc" khi nghĩ rằng nghiên cứu nhỏ mà cô tham gia lại có thể giúp ích cho các bà mẹ và trẻ sơ sinh, và cô biết ơn cơ hội này.

"Vài ngày trước, tôi đã nói chuyện với một nhóm các bà mẹ về vấn đề này và họ cảm ơn tôi vì đã can đảm tham gia và giúp tăng cơ hội sống sót cho cả trẻ sơ sinh và các bà mẹ," cô nói.

"Tôi nhận ra rằng đó cũng là điều mà tôi có thể tự hào."