'Trung Quốc đã bí mật huấn luyện khoảng 200 quân nhân Nga'

Lực lượng vũ trang Trung Quốc đã bí mật huấn luyện khoảng 200 quân nhân Nga tại Trung Quốc vào cuối năm ngoái, và một số người trong số này sau đó đã trở lại tham chiến ở Ukraine, Reuters dẫn ba cơ quan tình báo châu Âu và các tài liệu mà hãng tin này tiếp cận được.

Những cơ quan tình báo yêu cầu giấu tên do tính nhạy cảm của thông tin.

Theo Reuters, những khóa huấn luyện bí mật này chủ yếu tập trung vào việc sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) và được nêu trong một thỏa thuận song ngữ Nga-Trung do các sĩ quan cấp cao Nga và Trung Quốc ký tại Bắc Kinh vào ngày 2/7/2025.

Các binh sĩ Nga sẽ được đào tạo về drone, tác chiến điện tử, không quân lục quân và bộ binh cơ giới.

Thỏa thuận cấm mọi hình thức đưa tin truyền thông về các chuyến thăm ở cả hai nước và quy định không được thông báo cho bên thứ ba.

Khoảng 200 binh sĩ Nga sẽ được đào tạo tại các cơ sở quân sự ở Bắc Kinh và thành phố Nam Kinh miền đông Trung Quốc. Các nguồn tin nói số lượng quân nhân thực tế được huấn luyện tại Trung Quốc sau đó cũng vào khoảng này.

Hai cơ quan tình báo cho biết các cuộc huấn luyện binh sĩ Trung Quốc tại Nga đã diễn ra ít nhất từ năm 2024, nhưng việc quân nhân Nga sang huấn luyện tại Trung Quốc là điều mới xuất hiện.

Kể từ khi chiến tranh bùng nổ ở Ukraine vào năm 2022, Bắc Kinh nhiều lần khẳng định họ giữ lập trường trung lập và tự xem mình là bên trung gian hòa giải hòa bình.

Tuy nhiên, một quan chức tình báo nhận định với Reuters rằng việc huấn luyện quân nhân Nga ở cấp độ tác chiến và chiến thuật – những người sau đó tham chiến tại Ukraine – cho thấy Trung Quốc đang can dự trực tiếp vào cuộc chiến ở châu Âu sâu hơn nhiều so với những gì từng được biết trước đây.

Bộ Quốc phòng Nga và Trung Quốc đều không phản hồi đề nghị bình luận về các chi tiết được nêu trong bài viết của Reuters.

Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc, trong tuyên bố gửi hãng tin này, khẳng định "về cuộc khủng hoảng Ukraine, Trung Quốc luôn duy trì lập trường khách quan và công bằng, đồng thời thúc đẩy đàm phán hòa bình. Quan điểm này nhất quán, rõ ràng và đã được cộng đồng quốc tế chứng kiến."

"Các bên liên quan không nên cố tình kích động đối đầu hoặc đổ lỗi," bộ này tuyên bố.

Nội dung và cá nhân được huấn luyện

Theo những tài liệu Reuters tiếp cận được, nội dung huấn luyện tương đối đa dạng, bao gồm tác chiến hiệp đồng binh chủng, bắn súng cối 82 mm kết hợp sử dụng drone để xác định mục tiêu, huấn luyện phòng không – sử dụng súng tác chiến điện tử, thiết bị phóng lưới và drone để chống drone đối phương…

Drone là một thiết bị quan trọng trong cuộc chiến ở Ukraine.

Cả Nga và Ukraine đều sử dụng drone cáp quang – loại drone kết nối với người điều khiển bằng sợi dây cực mảnh nên không thể bị gây nhiễu điện tử.

Các drone cáp quang thường có tầm hoạt động từ 10-20 km, nhưng một số mẫu có thể đạt tới 40 km.

Binh lính Nga cũng được huấn luyện tại Trung tâm Huấn luyện Hàng không Quân sự PLA ở Nghi Tân liên quan tới cách sử dụng drone và Trường Đại học Kỹ thuật Quân sự Bộ binh Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc tại Nam Kinh về công nghệ chất nổ, xây dựng bãi mìn, rà phá bom mìn, xử lý vật liệu nổ chưa phát nổ và thiết bị nổ tự chế.

Hai cơ quan tình báo cho biết nhiều quân nhân Nga được huấn luyện tại Trung Quốc là các huấn luyện viên quân sự cấp cao, có khả năng truyền đạt kiến thức xuống toàn bộ hệ thống chỉ huy.

Một cơ quan tình báo cho biết họ đã xác minh danh tính của một số quân nhân Nga từng huấn luyện ở Trung Quốc và sau đó trực tiếp tham gia các chiến dịch drone tại Crimea và Zaporizhzhia do Nga kiểm soát ở Ukraine.

Cấp bậc của những người này trải dài từ trung sĩ tới trung tá. Cơ quan này cũng cho rằng khả năng cao nhiều người được huấn luyện tại Trung Quốc đã được triển khai tới Ukraine.

Quan hệ Nga-Trung

Bên cạnh việc huấn luyện được nêu trong tài liệu nói trên, cỗ máy chiến tranh của Nga ngày càng phụ thuộc vào linh kiện Trung Quốc từ khi chiến sự ở Ukraine bùng nổ vào năm 2022.

Một bài phân tích gần đây của hãng tin Bloomberg cho thấy Nga nhập khẩu hơn 90% công nghệ của Trung Quốc thuộc diện bị trừng phạt, tăng 10% so với năm 2025.

Sau nhiều năm chiến tranh và bị phương Tây trừng phạt, Moscow ngày càng phụ thuộc sâu hơn vào thương mại với Bắc Kinh.

Trung Quốc đã trở thành "phao cứu sinh" kinh tế bằng cách mua dầu, khí đốt và than đá của Nga, đồng thời là nơi đầu tiên mà Moscow tìm đến để tìm kiếm chuyên môn công nghệ, khoa học và công nghiệp.

Ở chiều ngược lại, tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc – công ty từng bị Mỹ trừng phạt và cũng bị loại khỏi mạng 5G của Anh sau một cuộc rà soát của chính phủ Anh – đã tận dụng khoảng trống do các công ty phương Tây để lại để trở thành một trụ cột quan trọng trong ngành viễn thông Nga.

Bài viết của Reuters được đăng tải trong bối cảnh Tổng thống Nga Vladimir Putin đang có chuyến thăm tới Trung Quốc trong hai ngày 19-20/5. Đây là lần thứ 25 ông tới làm việc tại quốc gia này.

Trung Quốc và Nga mô tả chuyến thăm lần này của ông là bằng chứng mới cho mối quan hệ đối tác "mọi hoàn cảnh" giữa hai nước, trong bối cảnh phương Tây kêu gọi Bắc Kinh gây sức ép buộc Moscow chấm dứt chiến sự ở Ukraine.

Hai lãnh đạo đã bắt đầu hội đàm vào sáng 20/5 giờ địa phương.

Trong phát biểu mở đầu, ông Tập đã nói với ông Putin rằng hai nước nên hỗ trợ lẫn nhau trong phát triển và phục hưng, theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.

Ông Tập nói rằng quan hệ Trung Quốc-Nga đạt được mức độ hiện nay là nhờ hai nước đã "không ngừng làm sâu sắc hơn lòng tin chính trị lẫn nhau và hợp tác chiến lược".

Ông nói tình hình quốc tế hiện nay "phức tạp và biến động, với chủ nghĩa bá quyền đơn phương đang lan tràn".

"Với tư cách là các ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và những cường quốc quan trọng của thế giới," ông Tập nói.

Ông cũng nhấn mạnh rằng Trung Quốc và Nga nên có "cái nhìn chiến lược dài hạn" và hợp tác để xây dựng "một hệ thống quản trị toàn cầu công bằng và hợp lý hơn".

Ở chiều ngược lại, ông Putin nói rằng quan hệ Nga-Trung đang ở mức cao chưa từng có, đồng thời cho rằng quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow đang "góp phần vào ổn định toàn cầu". Ông cũng mời ông Tập tới Nga vào năm sau.

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, ông Putin tiếp tục gọi ông Tập là "người bạn thân thiết".

Nhà lãnh đạo Nga cũng nhắc lại một thành ngữ Trung Quốc: "một ngày không gặp tựa ba thu", vốn là một câu tục ngữ Trung Quốc diễn tả sự háo hức mong chờ được nói chuyện với một người bạn thân thiết.