Trump, ABD ve İran arasındaki ateşkesi müzakereler sonuçlanana kadar uzatacağını açıkladı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkesi iki ülke arasındaki görüşmeler ilerleyene ve sonuçlanana dek uzatacağını açıkladı.

Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social'daki paylaşımında, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı ise Tahran yönetimi "kapsamlı bir teklif" sunana kadar sürdüreceğini söyledi.

Trump ayrıca Pakistan'ın arabulucu olarak kendisinden İran'a saldırmayı ertelemesini istediğini belirtti.

Trıump açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"İran hükümetinin ciddi şekilde bölündüğü, ki bu beklenmedik bir durum değil, bir gerçek. Pakistan'dan (Genelkurmay Başkanı) Mareşal Asim Munir ile Başbakan Şahbaz Şerif, İran'a yönelik saldırımızı, (bu ülkenin) liderleri ve temsilcileri ortak bir teklif hazırlayana kadar ertelememizi istedi.

"Bu nedenle ordumuza ablukayı sürdürme ve diğer tüm açılardan hazır ve muktedir durumda kalma talimatı verdim.

"Bu doğrultuda, onlar (İranlılar) tekliflerini sunana ve görüşmeler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım."

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a düzenledikleri saldırılarla başlayan savaş, 8 Nisan'da Pakistan'ın arabulucuğuyla varılan iki haftalık ateşkesle durmuştu.

Ateşkesin süresi 22 Nisan'da doluyordu.

ABD ve İran arasında yine Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleştirilmesi planlanan barış görüşmelerinin yapılıp yapılmayacağı konusunda günlerdir belirsizlik vardı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 21 Nisan'da beklendiği gibi İslamabad'a gitmemiş ve Washington'da kalmıştı.

Trump'ın açıklaması sonrası Beyaz Saray, Vance'in Pakistan'a barış görüşmeleri amacıyla Pakistan'a yapacağı ziyaretin iptal edildiğini doğruladı.

BBC'nin ABD'deki yayın ortağı CBS'e konuşan bir Amerikalı yetkili, "Yüz yüze görüşmelere ilişkin yeni güncellemeler Beyaz Saray tarafından duyurulacaktır" dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü de daha önce BBC'ye yaptığı açıklamada, ABD ile yapılacak görüşmeler için Pakistan'a bir heyet gönderip göndermeme konusunda henüz bir karar almadıklarını söylemişti.

Trump'ın ateşkesin uzatılacağını söylemesi sonrası İran Meclis Başkanı ve ülkenin baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf ya da İran Dışişleri Bakanlığı'ndan herhangi bir açıklama yapılmadı.

ABD ile İslamabad'daki ilk tur görüşmelere katılan İranlı milletvekili Mahmud Nabavian, X hesabında yaptığı paylaşımda, "bundan sonra" ABD ile müzakerelerde bulunmanın "tamamen zararlı ve mantıksız" olduğunu söyledi.

İran'ın en üst düzey askeri komuta merkezinin sözcüsü ise ülkelerine yönelik bir saldırı halinde, İran güçlerinin "önceden belirlenmiş hedefleri vuracağı, ABD ile İsrail'e daha da sert bir ders vereceği" uyarısında bulundu.

Pakistan Başbakanı Şerif, Trump'a teşekkür etti

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump'a, İran ile ateşkesi uzatmayı kabul ettiği için teşekkür etti.

Şerif, her iki tarafın da ateşkese uymaya devam etmesini ve Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılacak ikinci tur görüşmelerde kapsamlı bir barış anlaşmasına varılmasını umduğunu söyledi.

ABD ve İran arasındaki ikinci tur görüşmelerin ne zaman yapılacağı ise henüz belli değil.

Petrol fiyatları 100 doların altına indi

ABD ile İran arasındaki Pakistan'da görüşmeler yapılıp yapılmayacağının belli olmaması nedeniyle petrol fiyatları 21 Nisan'da gün boyu dalgalı bir seyir izlemişti.

Günün erken saatlerinde Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5'ten fazla artarak 100 doları aşmıştı.

Trump'ın ateşkesi uzatacağını açıklamasının ardından petrol fiyatları yeniden 98,97 dolara geriledi.

Yine de bu seviye, 21 Nisan sabahı piyasalardaki açılış fiyatlarının üzerinde ve savaş öncesi Şubat ayı sonunda görülen seviyenin yüzde 35 üzerinde.

BBC muhabirleri Trump'ın kararı için ne diyor?

BBC Beyaz Saray Muhabiri Bernd Debusmann Jr, Trump'ın ateşkesi uzatacağını açıklarken herhangi bir süre ya da takvimden söz etmemesinin dikkat çekici olduğunu söylüyor.

Bernd Debusmann Jr'sa göre bu da teorik olarak Trump'a çok daha fazla esneklik getiren bir strateji.

BBC Washington muhabiri Daniel Bush ise Trump'ın ateşkesi uzatarak kendisine zaman kazandırdığını belirtiyor.

Bush'a göre Trump son açıklamasıyla iki hafta içinde ikinci kez savaşı tırmandırma yönündeki tehditlerinden geri adım attı ve bu da, çatışmayı sonlandırmaya giderek daha fazla ilgi duyduğunun bir işareti.

BBC Kuzey Amerika Muhabiri Gary O'Donoghue ise "ABD yönetimi derin bir nefes aldı ve geri adım attı" diyor, Trump'ın İran yönetiminin bölünmesinden bahsetmesinin önemli olduğunu söylüyor.

Gary O'Donoghue'a göre ABD heyeti, görüşmelerde gerçekte kiminle muhatap olunacağını ve İranlıların ne tür bir teklif sunabileceklerini anlamaya çalışıyor.

O'Donoghue, "Meseleler net: Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, İran'ın uranyum zenginleştirme kapasitesi ve bu kapasiteyi koruma isteği" diyor ve ekliyor:

"Buradaki şüphe şu, İranlılar her ne kadar nükleer bomba istemediklerini söyleseler de, aslında bir gün nükleer bomba seçeneğine sahip olmak istiyorlar."

BBC Kuzey Amerika Editörü Sarah Smith ise Trump'ın İran ile ateşkesi süresiz uzatmayı kabul ettiğini duyurmasından sadece birkaç saat önce CNBC'ye yaptığı açıklamayı hatırlatıyor.

Trump'ın o açıklamasında, "İran'ın bombalanmasını bekliyorum. Ordu sabırsızlanıyor" dediğini, daha önce de "İran'daki her köprüyü ve elektrik santralini yok etme" tehdidinde bulunduğunu belirten Smith, "Donald Trump, bu çatışma boyunca İran rejimini sert ve savaşçı söylemlerle korkutmaya çalıştı" diyor.

Smith'e göre Trump şu anda ise "İran'a yeniden saldırı başlatmak istemediği" izlenimi veriyor.