10 ข้อควรรู้ก่อนเข้าคูหาเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. และ ส.ก. ปี 2569

เป็นอีกครั้งที่ชาวกรุงเทพมหานคร (กทม.) ราว 4.5 ล้านคนจะได้เลือกตั้งผู้ว่าราชการ กรุงเทพมหานครและสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.) ซึ่งมีกำหนดเข้าคูหาในวันอาทิตย์ที่ 28 มิ.ย. 2569 เวลา 08.00-17.00 น.

การเลือกตั้งครั้งนี้ไม่มีกำหนดให้มีการเลือกตั้งล่วงหน้าหรือเลือกตั้งนอกเขต ดังนั้นผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ไม่อาจไปใช้สิทธิจำเป็นต้องแจ้งต่อนายทะเบียนท้องถิ่น เพื่อป้องกันไม่ให้ตนเองถูกจำกัดสิทธิตามกฎหมาย

ต่อไปนี้คือข้อควรรู้เบื้องต้นสำหรับผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งจะกำหนดอนาคตของเมืองหลวงประเทศไทยไปอีก 4 ปีข้างหน้า

1. ใครบ้างมีสิทธิเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. และ ส.ก.

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. และ ส.ก. ต้องมีคุณสมบัติครบทั้ง 4 ข้อ ดังนี้

2. ใครบ้างถือเป็นบุคคลต้องห้ามใช้สิทธิ

บุคคลที่มีลักษณะต่อไปนี้ถือว่าเป็นผู้ไม่มีสิทธิออกเสียง

3. ตรวจสอบรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ที่ไหน

ก่อนวันเลือกตั้งประมาณ 15-25 วัน สามารถตรวจสอบรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ด้วยวิธีต่อไปนี้

ทั้งนี้ ก่อนการเลือกตั้งมากกว่าหรือไม่เกิน 10 วัน สามารถยื่นคำร้องต่อนายทะเบียนท้องถิ่นเพื่อเพิ่มชื่อหรือถอนชื่อได้

4. ต้องนำหลักฐานใดไปแสดงตนในการลงคะแนนเลือกตั้ง

เอกสารที่ต้องนำติดตัวไปแสดงต่อหน้าเจ้าหน้าที่ก่อนได้รับบัตรเลือกตั้งนั้นสำคัญมาก ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถแสดงตนด้วยหลักฐานต่อไปนี้

5. บัตรเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. และ ส.ก. เป็นอย่างไร

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะได้รับบัตรเลือกตั้ง 2 ใบ 2 สีแตกต่างกันดังนี้ โดยบัตรแต่ละใบกาได้ 1 เบอร์เท่านั้น

6. หากทำบัตรเลือกตั้งชำรุด เสียหาย หรือทำให้เป็นบัตรเสีย มีโทษหรือไม่

พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 ระบุว่า ผู้ใดจงใจกระทำด้วยประการใด ๆ ให้บัตรเลือกตั้งที่ตนได้รับมอบจากกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งชำรุดหรือเสียหาย ต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท และมิให้ถือว่าเป็นความผิดฐานทำให้เสียทรัพย์

นอกจากนี้ หากจงใจกระทำการใด ๆ นอกเหนือจากที่กล่าวไปข้างต้น เพื่อให้บัตรเลือกตั้งชำรุด เสียหาย หรือให้เป็นบัตรเสีย และเป็นการกระทำโดยมีเจตนาเพื่อให้การเลือกตั้งไม่เป็นไปโดยสุจริตเที่ยงธรรม หรือกระทำการใด ๆ ให้บัตรเสียกลายเป็นบัตรเลือกตั้งที่ใช้ได้ หรือทำ/ใช้บัตรปลอมสำหรับออกเสียงลงคะแนน ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี ปรับไม่เกิน 100,000 บาท และให้ศาลเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 10 ปี

7. หากไปใช้สิทธิเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. และ ส.ก. ไม่ได้ ต้องทำอย่างไร

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้ให้แจ้งเหตุต่อนายทะเบียนท้องถิ่นที่ตนเองมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านภายใน 7 วันก่อนวันเลือกตั้ง หรือภายใน 7 วันนับตั้งแต่วันเลือกตั้ง ด้วยวิธีการต่าง ๆ ต่อไปนี้

8. เหตุจำเป็นที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งมีอะไรบ้าง

ทั้งนี้ กรณีที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้แจ้งเหตุไว้แล้ว และเหตุดังกล่าวสิ้นสุดลง ผู้มีสิทธิสามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้งในวันเลือกตั้งที่หน่วยเลือกตั้งที่ตนเองมีสิทธิได้

9. หากไม่ไปเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. และ ส.ก. จะถูกจำกัดสิทธิอะไรบ้างในอนาคต

หากไม่ไปเลือกตั้งและไม่แจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง จะถูกจำกัดสิทธิเหล่านี้ครั้งละ 2 ปี นับตั้งแต่วันเลือกตั้งที่ไม่ไปใช้สิทธิ

10. จำหน่ายสุราในวันเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. และ ส.ก. ได้หรือไม่

พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 ระบุว่าห้ามมิให้ผู้ใด ขาย จำหน่าย จ่ายแจก หรือจัดเลี้ยงสุราทุกชนิดในเขตเลือกตั้ง ในระหว่างเวลา 18.00 น. ของวันก่อนวันเลือกตั้ง 1 วัน จนถึงเวลา 18.00 น. ของวันเลือกตั้ง

ด้วยเหตุนี้ ในพื้นที่ กทม. จึงไม่สามารถจำหน่ายสุราระหว่างวันเสาร์ที่ 27 มิ.ย. 2569 เวลา 18.00 น. ถึงวันอาทิตย์ที่ 28 มิ.ย. 2569 เวลา 18.00 น.

ผู้ฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ