حمله آمریکا و عربستان به مقرهای حشدشعبی؛ آیا «انتقام سختی» در پیش است؟

یک روز پس از حمله آمریکا و عربستان سعودی به پایگاه‌های حشد شعبی در عراق، گمانه‌زنی‌های ضد و نقیض درباره احتمال اقدامی تلافی‌جویانه از سوی از گروه‌های موسوم به محور مقاومت در عراق برضد عربستان و پایگاه‌های آمریکا فضای رسانه‌ای منطقه را پر کرده است.

روزنامه الاخبار نزدیک به حزب‌الله لبنان به نقل از منبعی در «محور مقاومت عراق» نوشت که این گروه‌ها در حال بررسی پاسخ به این حملات در ۷۲ ساعت آینده‌‌ هستند.

این در حالی است که حشد شعبی در بیانیه‌ای که دیروز منتشر کرد به دولت عراق ده روز فرصت داده تا به این حمله‌ها «پاسخ لازم» را بدهد.

گروه‌های تندروتر مانند حرکت نجبا هم باز از د‌ولت عراق خواسته‌اند که با اقداماتی مثل اخراج نیروهای آمریکایی و سفیر عربستان از عراق به این حملات پاسخ دهد. واکنش‌هایی که به تلاش این گروه‌ها برای پایین آوردن تنش از یک سو و در منگنه گذاشتن نخست‌وزیر جوان عراق از سوی تعبیر شد که از نگاه برخی از این گروه‌ها میل به گرفتن رویکردهایی همسو با آمریکا دارد. به‌خصوص که آقای ترامپ در مصاحبه‌اش با فاکس‌نیوز دیروز گفت که حملاتشان بر عراق با هماهنگی دولت این کشور بوده. چیزی که بغداد آنرا تکذیب می‌کند.

جدای این‌ها اما تصور غالب این است که دست‌کم فعلا گروه‌های همپیمان با ایران در عراق و تهران تمایل چندانی برای افزایش تنش در زمان برگزاری مراسم اربعین ندارند و اگر هم قرار بر اقدامی باشد، به بعد از این مراسم موکول خواهد شد.

منابع دیپلماتیک غربی در منطقه اما به بی‌بی‌سی فارسی گفته‌اند که جدای اینها به نظر گروه‌های هوادار ایران در عراق با چالش هدف کافی و درخور برای تلافی هم مواجهند. در تمام این مدت پایگاه‌های آمریکا در اربیل عراق یکی از در دسترس‌ترین اهداف این گروه‌ها بوده‌اند اما نشانه‌ها حاکی از آن است که آمریکا تعداد بیشتری از نیروها و تجهیزاتش را از این پایگاه‌ها خارج کرده‌ است. به‌ویژه در روزهای اخیر قبل از حمله گسترده بر مقرات حشد.

در روزنامه الاخبار ادعا شده که ممکن است «محور مقاومت عراق» عملیاتی مشترک همراه با حوثی‌های یمن انجام دهند یا حتی تلافی را به آنها محول کنند که اگر درست باشد باز نشانی از آن است که گروه‌های عراقی ممکن است به این نتیجه رسیده باشند که در حال حاضر هر حرکتی از داخل خاک عراق احتمالا نه تنها ضربه‌ای درخور نخواهد بود که با توجه به رصد تحرکات آنها از سوی پهپادهای تجسسی آمریکا که دایم بر فراز کشور آزادانه در پروازند، تبعات «انتقام» سنگیتر از نتیجه‌اش خواهد بود.

در این میان سوال‌های بسیاری هم درباره واکنش تهران مطرح است. دست‌کم پنج تن از کشته شده‌های حمله مشترک آمریکا و عربستان «مستشاران نظامی» ایرانی بودند که در ظاهرا در پایگاه حشدشعبی در دیاله بودند.

رسانه‌های نزدیک به سپاه جزییات بیشتری از دلیل حضور این افراد همراه حشد شعبی منتشر نکرده‌اند و حتی ساعت‌ها طول کشید که برخی از این رسانه‌ها خبر مربوط به کشته شدن نیروهای ایرانی را منتشر کنند.

دولت عراق هم در این‌باره سکوت کرده است. اما بعضی منابع عراقی می‌گویند که با توجه به کشته شدن نظامیان ایرانی، این توقع هم در میان بعضی گروه‌های هم‌پیمان ایران وجود دارد که تهران باید برای «تلافی سخت» با آنها همراهی کند.

با همه اینها فعلا پاسخ و پیش‌بینی دقیقی از اینکه انتقامی درکار خواهد بود یا نه وجود ندارد. هر چند همراهی عربستان با آمریکا در حملات بر حشد شعبی به «ورود علنی‌تر» این کشور به میدان جنگ با ایران تعبیر شد، مقامات نظامی سعودی می‌گویند که خواهان بالا بردن تنش با ایران نیستند.

تهران و گروه‌های هم‌‌پیمانش هم حرفهای مشابهی می‌زنند. اما واقعیت این است که ما در حال حاضر در منطقه‌ای هستیم که هیچ‌کس «خواهان بالا بردن تنش» نیست اما تنش بین همه اطراف همچنان درحال بالا رفتن است.