एमालेमा विद्या भण्डारीको पुनरागमन भए रोकिएला केपी ओलीको बहिर्गमनको माग?

नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई पदत्याग गराउन उनीसँग निकट मानिने उपाध्यक्ष विष्णु पौडेल पनि लागेको चर्चा चलिरहेको छ।

पौडेलले सार्वजनिक रूपमा कुनै टिप्पणी गरेका छैनन्। बीबीसीसँगको सङ्क्षिप्त कुराकानीमा पनि उनी त्यसबारे खुल्न चाहेनन्। "यो विषयमा म तपाईँसँग पछि कुरा गर्छु नि," उनले बने।

पार्टी नेतृत्व परिवर्तनका निम्ति पौडेल र महासचिव शङ्कर पोखरेलबीच सहमति भइसकेको खबर सञ्चारमाध्यममा आएको छ।

सार्वजनिक रूपमा जोडदार ढङ्गले ओली र तात्कालिक सरकारको प्रतिरक्षा गर्दै आएका उपाध्यक्ष पृथ्वीसुब्बा गुरुङ पनि अब ओलीलाई पार्टी नेतृत्वमा राखिरहन नसक्ने निष्कर्षमा पुगेको बताइएको छ।

पोखराको एउटा आन्तरिक कार्यक्रममा उनले मुख खोलेको भन्नेबारे बीबीसीको जिज्ञासामा केही दिनअघि नेता गुरुङले आफूले सार्वजनिक रूपमा त्यस्तो टिप्पणी नगरेको बताउँदै भनेका थिए, "समयको माग हो भन्ने लागिरहेको छ। तर अनुहार मात्र फेरेर केही हुनेवाला छैन, सङ्गठनको स्वरूपदेखि हाम्रो कार्यशैली लगायतसम्म समग्र विषय छन्।"

महाधिवेशनमा ती तीनै नेताहरू ओलीका 'सारथि' थिए। ईश्वर पोखरेल र सुरेन्द्र पाण्डे लगायतका नेताहरूले महाधिवेशनमा छुट्टै प्यानल बनाएरै ओलीलाई रोक्ने प्रयास गरेका थिए।

पार्टी सदस्यता रोकिएकी पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले पनि ओलीले नेतृत्व छाड्नुपर्ने धारणा खुला रूपमै व्यक्त गरेकी थिइन्।

एमालेभित्र के हुँदै छ?

आफ्नै विश्वासपात्रहरूले छाड्ने सङ्केत पाएपछि अध्यक्ष ओली पार्टीमा उनै पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीको पुनरागमनको निम्ति तयार भएको चर्चा तीव्र बनेको छ।

"औपचारिक अजेन्डा खुला भएको छैन, अहिले नै केही भन्न सक्दिनँ," उपाध्यक्ष पौडेलले भने, "प्रारम्भिक छलफल पनि भएको छैन।"

उपमहासचिव लेखराज भट्टले पनि त्यसबारे कुनै छलफल नभएको बताए।

"अहिले त अध्यक्षसँग मेरो केही कुराकानी भएको छैन, बादल (रामबहादुर थापा) जीसँग भएको छ कि," नेता भट्टको भनाइ छ।

बादलसहित उपाध्यक्ष पौडेल र महासचिव पोखरेलसहितको सहभागितामा मदन–आश्रित स्मृति दिवसको अवसरमा आइतवार आयोजित कार्यक्रममा भण्डारीलाई प्रमुख अतिथि बनाइएपछि ठूलो तरङ्ग उत्पन्न भएको छ।

भण्डारीसँग निकट मानिने नेता कर्ण थापाका भनाइमा एमालेमा दुई थरी धारणा जोडदार रूपमा आइरहेका छन्।

एउटा - उहाँले जुन सुकै हालतमा छोड्नुपर्छ।

अर्को - उहाँलाई सहमत गराएर छोडाउनुपर्छ।

"उहाँको विकल्प छैन भन्ने एउटा अत्यन्त सानो समूह पनि छ," थापाले सुनाए, "संस्थागत ढङ्गले पनि प्रक्रिया अघि बढाउने एक खालको सहमति छ।"

विद्या भण्डारीको विषयले 'रोकिँदैन मुद्दा'

ओलीले चौतर्फी प्रतिकूलता बढेपछि आफ्नो बहिर्गमन तत्काललाई रोक्न भण्डारीलाई अघि सार्न खोजेको हुन सक्ने विश्लेषण गर्नेहरू पनि छन्।

भण्डारीसँग निकट एक नेता एमालेले प्रमुख अतिथि बनाएर एउटा सन्देश दिन खोजेको ठान्छन्।

"हुन न अघिल्लो वर्ष पनि बोलाइएको थियो, तर उहाँ बोल्नुभएन। यस पटक प्रमुख अतिथि बनाइयो," नाम खुलाउन नचाहने ती नेताले भने, "केही महत्त्व त राख्छ जस्तो लाग्छ, तर यही हुन्छ भन्ने निचोडमा पुग्ने बेला भएको छैन।"

संस्थापनइतर खेमाका नेताहरू चाहिँ भण्डारीलाई सदस्य दिने वा नेतृत्वको निम्ति तयार गर्ने विषयले ओलीको बहिर्गमनको माग नरोकिने बताउँछन्।

"विद्या भण्डारीको सदस्यता वा उहाँ नेतृत्वमा आउने कि नआउने भन्ने फरक विषय हो," नेता कर्ण थापाले भने, "नेतृत्व परिवर्तनको विषयलाई त्यससँग जोडेर हेर्न मिल्दैन।"

उनका अनुसार अहिलेसम्म भावी नेतृत्वबारे छलफल भएको छैन।

"पहिलो कुरा त ऐतिहासिक असफलता र सर्मनाक अवस्थाको जिम्मेवारी लिँदै उहाँले मुख्य नेताले हैसियतले निकास दिनुपर्छ," थापा भन्छन्, "कुनै पनि बहानामा उहाँको बहिर्गमन रोकिँदैन।"

सदस्यता कायम गर्ने निर्णय

एमालेको केन्द्रीय सचिवालयको बैठकले भण्डारीको पार्टी सदस्यता कायम गर्ने निर्णय गरेको पार्टीकी एक सचिवले बताएकी छन्।

विगतमा उनको पार्टी सदस्यता एमालेले रोकेको थियो। तर सोमवारको निर्णयले उनलाई पार्टी भित्र्याउने बाटो खुलेको देखिन्छ।

उक्त निर्णयबारे एमालेकी सचिव पद्मा अर्यालले भनिन्, "आज पार्टीको आठौँ सचिवालयको बैठकबाट पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीज्यूको सदस्यता कायम गर्ने निर्णय भएको छ।"

नेकपा एमालेभित्र चुनौती बेहोरिरहेका भनिएका अध्यक्ष ओलीले विगतमा भण्डारीको पार्टीमा पुनरागमन रोकेका थिए। तर अहिले भने उनी पूर्वराष्ट्रपतिको पुनरागमनको निम्ति तयार भएको चर्चा तीव्र बनेको छ।

प्रचण्डको सङ्केतसँग एमालेको साइनो

कतिपयले ओली आफूमाथिको सम्भावित सङ्कट टार्न विद्या भण्डारीसँगै प्रचण्डसँगको सहकार्यको मुद्दा पनि अघि सार्न सक्ने आकलन गर्ने गरेको पाइन्छ।

केही साताअघि अस्पताल भर्ना भएका ओलीसँग प्रचण्डले भेट गरेको र त्यसै बेला सहकार्यको सन्दर्भ पनि चलेको समाचार आएको थियो।

पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीले पनि ओलीलाई भेटेकी थिइन्। डिस्चार्ज भएपछि भण्डारी र ओलीको भेटवार्ता भएको बताइएको छ।

प्रचण्डमाथि पनि नेतृत्व छाड्न दबाव बढ्दो छ। उनले माधव नेपालको दलसँग एकीकरण गरेर उस बेला त्यो सम्भावना पन्छाएका थिए।

पछिल्ला दिनहरूमा प्रचण्डले वामपन्थी एकता अनिवार्य भइसकेको अभिव्यक्ति दोहोर्‍याइरहेका छन्। तर कतिपयले त्यसलाई "नेतृत्व परिवर्तनको दबाव छल्ने दाउ" भनेर अर्थ्याइरहेको पाइन्छ।

"अहिले पार्टी र जनताबाट अलगथलग परेकाहरू फेरि एकताका नाममा कार्यकर्ता र जनतालाई भ्रमित गर्न खोजिरहेका छन्," कुनै बेला प्रचण्डसँग निकट मानिने नेता हरिबोल गजुरेलले फेसबुकमा लेखेका छन्।

"वास्तविक समाधान भनेको असफल नेतृत्वले आत्मालोचना र प्रायश्चितको भावसहित राजीनामा गर्नु तथा सबै पार्टीभित्रका सापेक्षिक क्रान्तिकारी शक्तिहरूले बृहत् वाम ध्रुवीकरण र सिद्धान्तनिष्ठ पार्टी एकताका लागि अघि बढ्नु हो।"

एमाले नेता कर्ण थापाले पनि "माथिका नेताहरूको टाउको मिलाएर गरिने एकता विगतमा विफल भइसकेको र आफ्नो गल्ती कमजोरी लुकाउन त्यसको आड लिन सक्ने अवस्था अब नरहेको" बताए।

"अर्थहीन वामपन्थी एकताको कुनै काम छैन, त्यसको निम्ति कोही तयार होलान् जस्तो पनि लाग्दैन," थापा भन्छन्, "असफल विधिको प्रयोग काम लाग्दैन।"

बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ। अनि बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म सुन्न सक्नुहुन्छ।