Indege 5 z'intambara zihuta cyane muri Afurika y'Iburasirazuba

Ahavuye isanamu, SOCIALS
Iyo witegereje mu kirere cy'ibihugu biri muri Afurika y'Iburasirazuba, ubona hari irushanwa ry'ingamba zifatwa bucece mu rwego rw'uburinzi.
Ibihugu bitandukanye muri aka karere birimo gushora imari mu ndege za gisirikare, zirimo drones, uburyo bwo kugenzura, amahugurwa n'ikoranabuhanga hagamijwe kurinda ikirere cyabyo no kongera ubushobozi bwa buri gihugu bwo guhangana n'ibibazo by'umutekano.
Ikigaragara ni uko nta buryo bumwe bukoreshwa na buri gihugu.
Bamwe bibanda ku ndege z'intambara zishobora kurinda ikirere no kugaba ibitero bitandukanye. Abandi bashora imari mu ndege zihariye zo kugaba ibitero ku butaka.
Ku rundi ruhande, u Rwanda rwahisemo inzira itandukanye binyuze mu kubaka ubushobozi bwayo bwa gisirikare mu kirere binyuze mu kwishingikiriza cyane ku kajugujugu aho kwishingikiriza ku ndege z'intambara.
Uku niko ingufu z'ikirere z'ibihugu bitanu byo muri Afurika y'Iburasirazuba zihagaze.
Uganda: Su 30MK2 'Flanker'

Ahavuye isanamu, Melting Tarmac
Uganda ifite imwe mu ndege z'intambara zifite ubushobozi bwo kurwana muri iri tsinda.
Ingabo zirwanira mu kirere za Uganda zikoresha indege y'intambara ya Sukhoi Su 30MK2 yakozwe mu Burusiya. Ni indege nini y'intambara ishobora gukora imirimo itandukanye no gukora ibikorwa byo kure.
Iyi ndege ishobora gutwara intwaro nyinshi kandi ifite sisitemu zigezweho za radar n'ibikoresho by'ikoranabuhanga.
Kuri Uganda, iki si ikibazo cyo kugira indege yihuta cyane gusa.
Indege ya Su 30MK2 iha igihugu ubushobozi bwo kugenzura no kurinda ikirere cyacyo, ndetse ikabasha no gutanga ubufasha mu kirere ku ngabo ziri ku butaka.
Bityo rero, imbaraga zayo ntizipimirwa gusa n'ingano y'indege, ahubwo zipimirwa n'ubushobozi bwo guhuza ikoranabuhanga, imyitozo, n'ibikorwa bya gisirikare.
Kenya: Northrop F - 5E/F Tiger II, indege ifite uburambe mu mateka ariko igifite umwanya mu karere

Ahavuye isanamu, Kenya Air Force
Kenya yahisemo inzira itandukanye.
Ingabo zirwanira mu kirere za Kenya zikoresha indege z'intambara za Northrop F 5E na F 5F Tiger II, yatangiye gukoreshwa mu myaka myinshi ishize.
Ariko imyaka indege imaze ikozwe ntabwo ishobora kugena ubushobozi bwayo bwa gisirikare gusa.
Kenya yakomeje gukoresha no kuvugurura izi ndege, izishyira mu mwanya ukomeye mu bijyanye no kurinda ikirere no mu bikorwa bya gisirikare.
Indege za F-5 nazo zimaze kugira ubunararibonye bwinshi mu mikorere, harimo no mu bikorwa bya gisirikare bijyanye no kurwanya Al Shabaab muri Somalia.
Tanzania: Ndege ya kivita ya Chengdu J 7

Ahavuye isanamu, SOCIAls
Tanzania ifite ubushobozi bw'indege zirwanira mu kirere zirimo indege y'intambara ya Chengdu J 7 yakorewe mu Bushinwa.
Indege ya J 7 yakozwe haashingiwe ku gishushanyo mbonera cy'indege y'intambara y'Abasoviyeti ya MiG 21 kandi yanakoreshejwe n'ibihugu bitandukanye.
Tanzania yahawe indege zo mu bwoko bwa J 7 zo mu cyiciro gishya, harimo na J 7G, zatanzwe zose mu 2011. Izi ndege zagenewe kwirwanaho mu kirere kandi zifite uburyo bwa radar ndetse na misile zo ku butaka zijya mu kirere.
Kuri Tanzania, izi ndege ni kimwe mu bigize ingamba zagutse zo kurinda umutekano w'igihugu gifite ubutaka bunini n'inkombe ndende ku Nyanja y'Ubuhinde.
Bityo, ubushobozi bwo kugenzura ikirere no gusubiza vuba igihe bikenewe ni igice cy'ingenzi cy'ingamba.
RDC: Su 25 - ifite imbaraga zo kugaba ibitero ku butaka

Ahavuye isanamu, SOCIALS
Repubulika ya demokarasi ya Kongo ifite ikibazo cy'umutekano muri ako karere, cyane cyane mu turere tw'iburasirazuba bw'igihugu.
Ingabo zayo zirwanira mu kirere zikoresha indege ya Sukhoi Su 25, yakozwe muri Leta Zunze Ubumwe z'Abasoviyeti.
Bitandukanye n'indege zibanda cyane cyane ku mirwano yo mu kirere, Su-25 yagenewe by'umwihariko gutanga ubufasha bwa hafi ku ngabo zo ku butaka no kugaba ibitero ku butaka.
Bityo, agaciro kayo gakomeye kari mu bushobozi bwayo bwo gushyigikira ibikorwa bya gisirikare bikorwa n'ingabo zirwanira ku butaka.
Ku gihugu kinini nka Repubulika ya Demokarasi ya Kongo, ubushobozi bwo gukoresha ingufu z'ikirere mu turere twa kure bushobora kugira akamaro gakomeye mu ngamba z'intambara.
Kajugujugu y'igisirikare cy'u Rwanda - Mi-17

Ahavuye isanamu, SOCIALS
Mu buryo butandukanye n'ibihugu nka Uganda, Kenya na Tanzaniya, u Rwanda ntirukoresha indege z'intambara zisanzwe.
Ahubwo, yubatse ubushobozi bwayo bwo mu kirere yibanda cyane kuri kajugujugu.
Muri kajugujugu zikoreshwa n'ingabo zirwanira mu kirere z'u Rwanda harimo Mi 17, ikoreshwa mu gutwara abantu n'ibintu n'indi mirimo ya gisirikare, ndetse na Mi 24 na Mi 35, zishobora gukoreshwa mu bitero.
Iyi gahunda igaragaza ingingo y'ingenzi ku mbaraga z'ikirere.
Ingufu zo mu kirere ntabwo zipimirwa n'umubare w'indege z'intambara gusa.
Ku gihugu gikeneye ubushobozi bwo gutwara ingabo vuba, gutabara inkomere, gushyigikira ingabo zirwanira ku butaka, no gukora ibikorwa mu turere tugoranye, kajugujugu zishobora kugira akamaro kanini.
Ni nde ufite ububasha buruta ubundi bwose mu kirere?
Mu buyukuri nta gisubizo wabona cyoroshye mu buryo buziguye kuri iki kibazo.
Iyo dupimye ubushobozi bw'ikoranabuhanga n'uburebure bw'indege nini y'intambara, Su 30MK2 yo muri Uganda isa nkaho ifite amahirwe menshi.
Kenya, ku ruhande rwayo, ifite uburambe bw'igihe kirekire mu gukoresha F-5 no gukomeza kubungabunga indege.
Tanzania yishingikiriza kuri Chengdu J 7, mu gihe Su 25 yo muri Repubulika Iharanira ya Kongo ifite uruhare rwihariye mu bitero no gutanga inkunga ku ngabo zirwanira ku butaka.
U Rwanda rugaragaza uburyo butandukanye rwose, rukoresha kajugujugu n'ibindi bikoresho byo mu kirere kugira ngo rwongere ubwikorezi bw'ingabo, ingendo, n'ibikorwa by'umutekano nta ndege zisanzwe z'intambara.
Ni nde ufite indege nini cyangwa zigezweho z'intambara?
Ingufu zo mu kirere zigezweho ntabwo zikiri iz'umuntu ufite indege yihuta cyane.
Bikubiyemo ibijyanye na radar, itumanaho, ubutasi, imyitozo y'abapilote, kubungabunga, intwaro zigezweho, kugenzura no guhindura amakuru mu bikorwa ku gihe.
Indege ni zo zigaragara cyane mu ngabo zirwanira mu kirere.
Ariko inyuma ya buri ndege hari uburyo bwose bw'ikoranabuhanga, ibikorwa remezo n'abantu bahuguwe kugira ngo indege ishobore gukora inshingano zayo igihe bibaye ngombwa.
Ikibazo si abafite indege nini cyangwa igezweho cyane...Ahubwo ikibazo wakwibaza ni mu gihe umutekano w'ikirere cy'igihugu uri mu kaga, ni gute gishobora kumenya ikibazo vuba?, ni gute gishobora kwihuta?, kandi ni ubuhe bushobozi bw'igihugu bwo kugenzura ikirere cyacyo?. Ibisubizo nyabyo biboneka mu gihe igihugu gihuye n'ikibazo cy'umutekano.













