Aba bana banditse amateka kubera impinduka bazanye ku isi, ni iki wabigiraho?

Nkosi Johnson yapfuye mu 2001.

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Nkosi Johnson yapfuye mu 2001
    • Umwanditsi, Dinah Gahamanyi
    • Igikorwa, BBC Nairobi
  • Yatangajwe
  • Igihe co gusoma: iminota 4

Akenshi, abakiri bato bari kubyiruka bafatwa nk'abantu badafite ubushobozi bwo gutekereza cyane, kandi rimwe na rimwe bafatwa nk'abanebwe.

Ariko kuri aba bana, abangavu n'ingimbi si uko bimeze kuko banditse amateka atazibagirana kubera impinduka bazanye ku isi.

1. Nkosi

Nkosi yavutse afite ubwandu bwa virusi itera SIDA

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Nkosi yavutse afite ubwandu bwa virusi itera SIDA

Nkosi Johnson yavutse mu 1989 muri Afurika y'Epfo apfa mu 2001.

Yavutse afite ubwandu bwa virusi itera SIDA - yasigiwe n'ababyeyi be. Mu 1997, yangiwe kujya mu ishuri rya leta kubera ko yari afite ubwo bwandu.

Ariko, yari umukangurambaga ukomeye w'uburyo abarwayi ba SIDA bagomba gufatwa kimwe n'abandi bantu kandi mu cyubahiro mu gihe hari ivangura rikomeye ku bantu bafite ubwandu muri icyo gihugu ndetse no kwi isi yose.

Afatanyije na nyina umurera, yashinze ikigo cyita ku babyeyi n'abana babo bafite agakoko gatera SIDA.

Yahawe igihembo cy'amahoro cy'abana. Uwahoze ari Perezida wa Afurika y'Epfo, Nelson Mandela, yamuvuze nk ''ikimenyetso cy'urugamba rwo kubaho.''

2. Malala Yousafzai

Malala Yousafzai

Ahavuye isanamu, AFP

Insiguro y'isanamu, Malala Yousafzai

Malala yavukiye muri Pakistan mu 1997.

Ubwo yari umukobwa mu mashuri abanza mu gihugu cye, yamaganye ibikorwa by'iterabwoba byakozwe n'aba Taliban no kwima abana b'abakobwa uburenganzira bwo kwiga.

Yaje kuraswa mu mutwe ariko ararokoka nyuma y'ubuvuzi bukomeye yaherewe i Burayi.

Yaje kuba umuvugizi w'uburenganzira bwa muntu, uburenganzira bw'abagore n'uburenganzira bwo kwiga.

Yakomeje gushimangira imiterere y'amahoro ya Islam n'icyubahiro Islam iha uburezi.

Kubera iyo mpamvu, Malala yabaye ikimenyetso cy'urugamba rwo guharanira uburezi ku bakobwa hirya no hino ku isi.

3. Samantha Smith

Samantha Smith

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Samantha Smith

Samantha Smith yari umunyeshuri w'Umunyamerika ukomoka muri leta a Maine.

Yavutse mu 1972 apfa mu 1985. Mu 1982, yandikiye ibaruwa umukuru wa Leta Zunze Ubumwe z'Abasoviyeti, Yuri Andropov, amubaza impamvu umubano hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na bo wari umeze nabi.

Ibaruwa ye yasohotse muri Pravda, maze Andropov asubiza nyuma. Smith na we yatumiwe gusura Leta Zunze Ubumwe z'Abasoviyeti aragenda.

Uruzinduko rwe rwakurikiwe n'amakuru menshi mu bitangazamakuru, aho Smith yavuze ko yasanze "Abarusiya bameze nkatwe", kurusha uko bamwe icyo gihe bigishwaga.

Mu 1983, yasuye Ubuyapani, aba ambasaderi muto wa Amerika. Yapfuye afite imyaka 13 gusa, azize impanuka y'indege.

4. Emma Gonzalez

Emma Gonzalez

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Emma Gonzalez

Muri Gashyantare(2) 2018, umusore w'imyaka 19 wahoze ari umunyeshuri bakamwirukana yaje yitwaje imbunda kw'ishuri ryisumbuye rya Marjory Stoneman Douglas riri i Parkland, muri leta ya Florida, muri Amerika ararasa yica abanyeshuri 17 akomeretsa abandi hafi 20.

Ariko aho kugira ngo bagire ingaruka kubera ibyabaye, urubyiruko rwinshi rwarokotse rwatangiye ubukangurambaga mu gihugu hose bwo kugerageza guhagarika urugomo rw'imbunda.

Emma González, icyo gihe wari ufite imyaka 18 gusa, yabaye umwe mu bashinze itsinda ryaharaniraga guca imbunda muri rubanda ryitwaga Vever Again MSD.

Muri Werurwe(3) 2018, yatanze ikiganiro gikomeye mu muhango wo kwibuka icyo gitero, aho yasomye amazina y'abanyeshuri bagenzi be bapfuye, anaceceka iminota ine - igihe cyafashe kugira ngo uwakoze igitero akore icyo gitero.

Ijwi rye ryamenyekanye cyane mu bukangurambaga bukomeye bwo kurwanya intwaro muri rubanda.

Tambuka X ubutumwa
Uremeye ibiri kuri X?

Iyi nkuru irimwo ivyatanzwe na X. Dukeneye uruhusha rwawe imbere yuko bigushikira, kuko birashobora kuba bikoresha cookies hamwe n'ubundi buhinga. Wobanza ugasoma aha X amategeko agenga cookien'ayagenga ubuzima bwite imbere yuko wemera. Kugira ubibone hitamwo 'emera hanyuma ubandanye'.

Uragaba: BBC ntibazwa ibiva ku zindi mbuga.

Impera ya X ubutumwa

5. Jack Andraka

Jack Andraka
Insiguro y'isanamu,

Ku myaka 15 gusa, uyu umunyeshuri wo mu mashuri yisumbuye muri Amerika yavumbuye uburyo bushya bwo gupima no kubona hakiri kare kanseri y'urwagashya.

Uyu muhungu, watsindiye $75.000 mu imurikagurisha mpuzamahanga rya Intel International Science and Engineering mu 2012 kubera ubuvumbuzi bwe, yavuze ko yabigezeho ahereye ku gusoma ibinyamakuru bya siyansi yasanze kuri internet.

Igikoresho cye gishya, kikirimo gupimwa cyane, gikozwe mu mpapuro ziyungurura zitwikiriwe n'icupa rya karubone na poroteyine irinda umubiri kwandura (antibody), nk'uko Wired ibivuga, kandi bisaba ibitonyanga bitandatu by'amaraso kugira ngo hamenyekane kanseri y'urwagashya.