همزمان با ادامه حملات امریکا برای سومین شب، ایران به دو نفتکش اماراتی در تنگهٔ هرمز حمله کرد

امارات متحده عربی ایران را به انجام حمله‌ای «وقیحانه» به دو نفتکش در تنگه هرمز در روز دوشنبه متهم کرد که به گفته مقام‌های اماراتی، به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن هشت نفر دیگر انجامیده است.

این در حالی است که دونالد ترامپ اعلام کرده است که امریکا به‌عنوان بخشی از یک محاصره جدید در این آبراه، عوارضی ۲۰ درصدی اعمال خواهد کرد.

رئیس‌جمهور امریکا گفت ایالات متحده «ضربه‌ای بسیار سخت» بر ایران وارد می‌کند؛ هم‌زمان حملات دو کشور به اهداف یک دیگر برای سومین شب پی‌هم ادامه یافت و تنش‌ها شدت گرفت.

وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اعلام محاصره از سوی امریکا، گفت تهران همچنان «نگهبان» تنگه هرمز باقی خواهد ماند؛ او واژه‌ای را که به‌کاربرد که ترامپ از آن استفاده کرده بود.

اختلاف بر سر کنترول تنگه هرمز تهدیدی برای تلاش‌ها جهت پایان دادن به جنگ میان دو کشور به شمار می‌رود، اما ترامپ تأکید می‌کند که دستیابی به توافق همچنان امکان‌پذیر است.

در حالی که تنش‌ها بر سر این آبراه بین‌المللی افزایش یافته است، امارات متحده عربی شامگاه دوشنبه اعلام کرد موشک‌های کروز ایرانی دو نفتکش این کشور را هدف قرار دادند که در نتیجه آن یک خدمه هندی کشته و هشت نفر دیگر زخمی شدند؛ وضعیت چهار نفر از زخمیان وخیم است.

وزارت دفاع امارات در بیانیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس، اعلام کرد که شش نفر از زخمیان شهروندان هند و دو نفر دیگر اوکراینی هستند.

در این بیانیه آمده است: «وزارت دفاع این حمله وقیحانه را محکوم می‌کند؛ حمله‌ای که نقضی جدی و آشکار حقوق بین‌الملل محسوب می‌شود و امنیت و ثبات منطقه را تهدید می‌کند.»

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در بیانیه‌ای در تلگرام، این حملات را تأیید کرد و مدعی شد دو نفتکش هشدارها را نادیده گرفته، سامانه‌های ناوبری خود را خاموش کرده و تلاش کرده بودند از مسیری ماین‌گذاری‌شده عبور کنند.

در بیانیه بامداد سه شنبه سپاه پاسداران آمده است: «ساعاتی پیش ارتش کودککش آمریکا که از شکست‌های مکرر عبرت نگرفته است، با تحریک شناورها تلاش کرد تعدادی از آنها را از مسیر غیرقانونی عبور دهد. دو فروند سوپر نفت‌کش متخلف که فریب آمریکا را خوردند و با خاموش کردن سامانه‌های ناوبری و بی‌توجهی به اخطارهای مکرر مرکز کنترل امنیت تنگه هرمز کشتیرانی در این مسیر را به مخاطره افکنده و عبور از مسیر مین‌گذاری شده را ترجیح دادند، مورد اصابت واقع شده و از کار افتادند.»

قیمت نفت در معاملات آسیایی روز سه‌شنبه اندکی افزایش یافت. قیمت نفت برنت با ۰.۷ درصد رشد به ۸۳.۸۷ دالر در هر بشکه رسید، در حالی که نفت معامله‌شده در بازار آمریکا با ۰.۹ درصد افزایش، ۷۹.۰۴ دالر در هر بشکه معامله شد.

این افزایش پس از آن رخ داد که با شدت گرفتن درگیری‌ها، قیمت نفت برنت روز دوشنبه بیش از ۹ درصد جهش کرده بود.

تنگه هرمز همچنان یکی از اصلی‌ترین نقاط تنش میان امریکا و ایران به شمار می‌رود.

پس از تبادل حملات میان دو طرف در شامگاه یکشنبه، دو کشور روز دوشنبه نیز بر سر کنترول این آبراه استراتژیک با یکدیگر درگیر شدند.

ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» خود اعلام کرد که امریکا محاصره دریایی بندرهای ایران را از سر می‌گیرد و بر تمامی محموله‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، عوارضی ۲۰ درصدی اعمال خواهد کرد.

او گفت این اقدام مانع ورود یا خروج «کشتی‌ها یا مشتریان ایران» از این مسیر مهم انتقال نفت خواهد شد، اما «دیگر کشورها همچنان می‌توانند عادلانه و آزاد از تنگه استفاده کنند».

این محاصره دریایی قرار است از ساعت ۱۶:۰۰ به وقت شرق امریکا (۲۰:۰۰ به وقت گرینویچ) روز سه‌شنبه اجرایی شود.

ترامپ نوشت: «ایالات متحده از این پس به عنوان "نگهبان تنگه هرمز" شناخته خواهد شد. اما بر اساس اصل انصاف، برای انجام وظیفه تأمین ایمنی و امنیت در این بخش بسیار پرتنش جهان، هزینه‌های خود را از طریق دریافت ۲۰ درصد عوارض بر تمامی محموله‌های عبوری جبران خواهد کرد.»

ترامپ در گفت‌وگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت امریکا «ضربه‌ای بسیار سخت» بر ایران وارد می‌کند.

او افزود: «ما در حال از بین بردن تمام توانایی‌های تهاجمی آن‌ها هستیم. و کنترول تنگه را نیز در دست داریم.»

ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات صلح میان دو کشور گفت: «بله، فکر می‌کنم توافق ممکن است. قطعاً همین‌طور فکر می‌کنم.»

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد این حملات ساعت ۱۶:۴۵ به وقت شرق آمریکا (۲۰:۴۵ به وقت گرینویچ) روز دوشنبه و «به دستور فرمانده کل قوا» آغاز شده است.

چند ساعت بعد، سنتکام تأیید کرد که اهداف نظامی متعددی را در ایران، از جمله در بوشهر، چابهار، جاسک، کنارک، ابوموسی و بندرعباس هدف قرار داده است؛ اقدامی که به گفته این نهاد برای «کاهش بیشتر توانایی ایران در حمله به کشتی‌رانی تجاری» انجام شده است.

رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که ارتش این کشور در واکنش، اهداف نظامی امریکا در کویت را هدف قرار داده است.

همچنین بحرین نیز هدف حملات قرار گرفت. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کرد چند انبار تسلیحات، یک مرکز ارتباطات ماهواره‌ای و ساختمانی محل استقرار نیروهای آمریکایی را منهدم کرده است.

سپاه پاسداران همچنین بامداد سه‌شنبه تأیید کرد که یک پایگاه هوایی در اردن را با موشک‌های بالستیک هدف قرار داده است.

ترامپ پیش‌تر به شبکه فاکس نیوز گفته بود که امریکا «احتمالاً مدیریت» تنگه هرمز را در دست خواهد گرفت و مدعی شده بود ایران توافقی را که با ایالات متحده به دست آمده بود، «نقض کرده است».

فرماندهی مرکزی امریکا اعلام کرد نیروهایش از ۱۴ جولای «محاصره تردد دریایی به بندرهای ایران و خروج از آن‌ها را از سر خواهند گرفت.»

در بیانیه سنتکام آمده است: «ارتش امریکا همچنان از جریان تردد کشتی‌ها در آب‌های منطقه برای تمامی شناورهایی که ناقض این محاصره نباشند، حمایت خواهد کرد.»

ترامپ روز جمعه در نامه‌ای به کانگرس - که بی‌بی‌سی آن را مشاهده کرده است – ابلاغ کرد که امریکا از ۷ جولای عملیات نظامی خود در ایران را از سر گرفته است.

بر اساس قوانین فدرال امریکا، ادامه عملیات نظامی به مدتی بیش از ۶۰ روز نیازمند تأیید کانگرس است. کاخ سفید همچنین می‌تواند با استناد به ملاحظات امنیت ملی، این مهلت را به مدت ۳۰ روز دیگر تمدید کند.

وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر اینکه امریکا برای عبور محموله‌ها از تنگه هرمز عوارض تعیین خواهد کرد، واکنشی کنایه‌آمیز نشان داد.

عباس عراقچی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حق کاملا با رئیس‌جمهور آمریکاست؛ هر کسی که عبور امن و ایمن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را تامین کند، باید بابت این خدمت پاداش دریافت کند.»

آقای عراقچی افزود: «ایران همواره 'نگهبان' این تنگه بوده و 'برای همیشه' هم چنین خواهد ماند.»

او در ادامه نوشت: «البته ۲۰ درصد رقم بسیار بالایی است؛ ما منصفانه عمل خواهیم کرد.»

در همین حال، خبرگزاری رویترز به نقل از سخنگوی سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) - نهاد وابسته به ملل متحد که مسئول تنظیم مقررات کشتیرانی جهانی است - گزارش داد که «این سازمان قاطعانه با دریافت هزینه برای عبور از تنگه‌هایی که برای ناوبری بین‌المللی مورد استفاده قرار می‌گیرند، مخالف است.»

این سخنگو افزود: «هیچ مبنای حقوقی برای اعمال عوارض اجباری فقط برای عبور از یک تنگه وجود ندارد.»

پیش از اعلام تصمیم ترامپ، ستاد فرماندهی عالی نیروهای مسلح ایران اعلام کرده بود که به امریکا اجازه «دخالت در مدیریت» تنگه هرمز را نخواهد داد.

ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه خاتم‌الانبیا، در بیانیه‌ای که رسانه‌های ایرانی منتشر کردند، گفت «ماجراجویی‌ها و شرارت های مکرر آمریکا برای دخالت در مدیریت تنگه هرمز، امنیت منطقه، تجارت بین‌المللی و عبور و مرور کشتی‌های نفت‌کش و تجاری را به‌طور جدی به مخاطره انداخته است و متأسفانه همکاری برخی کشورهای منطقه نیز موجب شده، خطر گسترش جنگ در سراسر منطقه، افزایش یابد.»

او هشدار داد که هرگونه همکاری با امریکا در این زمینه «به منزله جنگ علیه حاکمیت و امنیت ملی ایران تلقی گردیده و در صورت گسترش جنگ در منطقه شعله‌های آتش جنگ، دامن تمام کشورهای منطقه را فرا خواهد گرفت.هنوز روشن نیست که تازه‌ترین اعلامیه ترامپ در عمل چه پیامدهایی خواهد داشت.»

هنوز مشخص نیست که تازه‌ترین اعلامیه دونالد ترامپ در عمل چه معنایی خواهد داشت.

بر اساس قوانین ملل متحد، کشورها می‌توانند تا حدود ۲۲ کیلومتر از سواحل خود بر آب‌های سرزمینی اعمال حاکمیت کنند. در باریک‌ترین بخش تنگه هرمز، این آبراه و مسیرهای اصلی کشتیرانی آن به‌طور کامل در محدوده آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارند.

ایران پس از آن‌که امریکا و اسرائیل در ۲۸ فبروری حملاتی را علیه این کشور آغاز کردند، عملاً تنگه هرمز را که پیش‌تر حدود ۲۵ درصد نفت جهان و ۲۰ درصد گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از آن عبور می‌کرد، مسدود کرد.

تهران در واکنش، موشک‌ها و پهپادهایی را به‌سوی اسرائیل و پایگاه‌های نظامی امریکا در چندین کشور حوزه خلیج فارس شلیک کرد.

سپاه پاسداران نیز پیش‌تر به سوی کشتی‌های تجاری که بدون اجازه آن قصد عبور از تنگه را داشتند، آتش گشود و دو شناور را توقیف کرد. تردد دریایی از طریق تنگه به‌شدت کاهش یافت؛ موضوعی که به افزایش قیمت نفت انجامید.

امریکا نخستین بار در ماه آوریل برای افزایش فشار بر تهران، محاصره دریایی همه بنادر ایران را اعمال کرد. حدود پنج هفته بعد، ارتش آمریکا اعلام کرد ۱۰۰ کشتی تجاری را تغییر مسیر داده و چهار شناور را در چارچوب این محاصره از کار انداخته است.

امریکا در ماه جون و در چارچوب یک یادداشت تفاهم میان دو کشور که با هدف پایان دادن به درگیری تنظیم شده بود، این محاصره را لغو کرد؛ اما اختلاف‌ها بر سر تنگه هرمز بار دیگر سر برآورد.

اکنون احتمال می‌رود بسیاری از متحدان امریکا با پرداخت هزینه به این کشور و پرداخت عوارض ۲۰ درصدی بر تمامی محموله‌های عبوری مخالفت کنند.

منتقدان ترامپ در داخل و خارج امریکا نیز احتمالاً یادآور خواهند شد که پیش از آغاز جنگ، تنگه هرمز برای عبور کشتی‌ها باز و بدون محدودیت بود.

این اعلامیه همچنین ممکن است از نظر سیاسی برای رئیس‌جمهور امریکا در داخل کشور دردسرساز شود.

برخی قانون‌گذاران، از جمله شماری از جمهوری‌خواهان، آشکارا این پرسش را مطرح کرده‌اند که امریکا از آتش‌بس، تمدید آن و ادامه مذاکرات چه دستاوردی داشته است.

بسیاری از امریکایی‌ها نیز احتمالاً خواهند پرسید که چرا با وجود وعده‌های مکرر در جهت عکس، قیمت نفت بار دیگر در حال افزایش است.

اگرچه ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای پیش رو نامزد نخواهد بود، اما دیگر نامزدهای جمهوری‌خواه در معرض رأی مردم قرار دارند و احتمالاً با نگرانی رأی‌دهندگان درباره افزایش قیمت‌ها روبه‌رو خواهند شد.

همچنین ممکن است این اعلامیه تلاشی برای ازسرگیری مذاکرات و ترغیب دیگر کشورها به ایفای نقشی پررنگ‌تر باشد؛ تاکتیکی که ترامپ در گذشته نیز از آن استفاده کرده است.

با گزارش تکمیلی غنچه حبیب‌زاد