پُست‌های جنجالی نمایندگی‌های دیپلماتیک ایران در مورد سمرقند؛ ازبیکستان سفیر ایران را احضار کرد

وزارت خارجهٔ ازبیکستان محمدعلی اسکندری، سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاشکند را احضار و یادداشت اعتراضی به او تسلیم کرده است.

رسانه‌های ازبیکستان بر اساس اعلام دفتر مطبوعاتی این وزارت نوشته‌اند که این یادداشت اعتراض‌آمیز که به تاریخ ۲۳ اکتوبر به سفیر ایران تحویل داده شد، بیانگر «مخالفت شدید» تاشکند با مطالب منتشرشده در شبکهٔ اجتماعی ایکس توسط برخی نمایندگی‌های دیپلماتیک ایران در خارج از کشور است.

وزارت خارجهٔ ازبیکستان گفته است که این پُست‌ها میراث تاریخی و فرهنگی سمرقند را به شکلی «یک‌جانبه و با اهداف سیاسی» نشان داده‌‌اند.

طرف ازبیکستانی در جریان این دیدار تأکید کرده است که میراث سمرقند، بخارا، خیوه و دیگر شهرهای تاریخی، «بخش جدایی‌ناپذیری از قرن‌ها توسعهٔ چندوجهی تاریخی و فرهنگی» را تشکیل می‌دهد و هویت تاریخی سمرقند بازتاب‌دهندهٔ «قرن‌ها تاریخ، سنت‌های حکمرانی و توسعهٔ فرهنگی مردم ازبیک» است.

وزارت خارجهٔ ازبیکستان همچنین تصریح کرده است که مطالب منتشرشده در کانال‌های اطلاع‌رسانی رسمی نمایندگی‌های دیپلماتیک [ایرانی] باید در تطابق با اصول «احترام و اعتماد متقابل» مطابقت باشند و از «سیاسی‌سازی مسائل تاریخی و فرهنگی» خودداری کنند.

از جانب ایرانی خواسته شده است تا پُست‌های مربوطه را از حساب‌های شبکهٔ اجتماعی نمایندگی‌های دیپلماتیک خود حذف کرده و تدابیری برای جلوگیری از بروز حوادث مشابه در آینده اتخاذ کند.

ظاهرا داستان به سفر رسمی ۱۹ اکتوبر مارک روبیو، وزیر خارجه امریکا، به سمرقند برای دیدار با وزرای خارجه کشورهای آسیای میانه - موسوم به نشست وزرای گروه ۵+۱ - برمی‌گردد.

رسانه‌ها گزارش داده‌اند که سفارتخانه‌های ایران در زیمبابوه و ارمنستان در حساب‌های کاربری خود با نشر مطالبی در مورد بناهای تاریخی سمرقند، آن را به فرهنگ ایرانی-اسلامی نسبت داده‌اند و گفته‌اند در حالی که مقام‌های امریکایی در پی نابودی ایران هستند، هر جا با میراث‌های ایرانی مواجه می‌شوند.

حساب رسمی ایکس سفارت ایران در زیمبابوه با نشر یک ویدیوی کوتاه از حضور آقای روبیو در کنار مجموعه مشهور ریگستان در سمرقند نوشته است که «چرا میراث ایران همه‌جا دنبالت می‌آید؟ پشت سرت را نگاه کن. آن طاق‌ها نشان عالی تمدن ایرانی-اسلامی است؛ همان میراثی که در پی نابودی‌اش هستی. فرهنگ پایدار می‌ماند؛ نابودگران نه.»

این پُست تا لحظه نوشتن این گزارش در صحفه ایکس سفارت هنوز هست.

یک نوشته دیگر نیز از نقل نمایندگی دیپلماتیک ایران در ارمنستان منتشر شده است که می‌گوید: «خیلی عالی است که از تاریخ می‌آموزی! جایی که در آن ایستاده‌ای بخشی از تمدن و معماری ایرانی است؛ همان تمدنی که هفتهٔ گذشته در آکروپلیس درباره‌اش یاوه‌سرایی می‌کردی!»

در حال حاضر، در حساب ایکس سفارت ایران در ارمنستان چیزی با این محتوا پیدا نشد و احتمالا قبلا حذف شده است.

سخنرانی اخیر مارکو روبیو در مقابل بنای آکروپولیس در آتن یونان و این که سپاه هخامنشیان و خشایارشا آنجا را به آتش کشیدند و معابدش را ویران کردند، اعتراض و خشم تاریخ‌دانان و ایران‌شناسان سرشناس، مقام‌های حکومتی و کاربران شبکه‌های اجتماعی را در پی داشت؛ آنها گفتند که آقای روبیو سعی داشت تا بمباران ایران را توجیه کند.

وزارت امور خارجهٔ ازبیکستان اعلام کرد که ضمن حفظ موضع قاطع خود در برابر «تفسیرهای یک‌جانبه از میراث تاریخی و فرهنگی کشور»، برای روابط خود با ایران که بر پایهٔ احترام و اعتماد متقابل است ارزش قائل است.