ناتو از توافق گرینلند استقبال کرد؛ ترامپ می‌گوید این توافق به امریکا «کنترول دایمی امنیتی» می‌دهد

امریکا و دنمارک توافقی را درباره امنیت گرینلند اعلام کرده‌اند؛ توافقی که به یک مناقشه دیپلوماتیک ناشی از تهدیدهای دونالد ترامپ مبنی بر تصرف این سرزمین با استفاده از زور پایان می‌دهد.

ناتو می‌گوید که این توافق به ثبات منطقه کمک خواهد کرد. همزمان دونالد ترامپ گفته است که دنمارک به امریکا «کنترول دایمی بر امنیت و سایر نیازها» در این قلمرو نیمه خودمختار دنمارک در منطقه قطب شمال اعطا خواهد کرد.

رهبران دنمارک و گرینلند از این توافق برای «تقویت امنیت» استقبال کردند و گفتند که انتظار می‌رود هفته آینده به‌طور رسمی امضا شود، اما جزئیاتی از مفاد آن ارائه نکردند.

این توافق پس از ماه‌ها تهدید ترامپ به «تصاحب» گرینلند به دلیل نگرانی‌های مرتبط با امنیت ملی رخ می‌دهد. او با اشاره به موقعیت استراتژیک گرینلند برای اهداف دفاعی و نیز منابع غنی معدنی آن، چنین موضعی را توجیه کرده است.

متن توافق هنوز منتشر نشده است. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال گفت که این توافق «هیچ هزینه‌ای برای امریکا ندارد» و به واشنگتن این توانایی را می‌دهد که «هر اقدامی را که لازم باشد» برای «تامین و دفاع از امنیت گرینلند» انجام دهد.

او گفت که این توافق همچنین شامل یک اصل است که بر اساس آن هیچ یک از دشمنان امریکا نمی‌توانند بدون «موافقت کتبی و صریح ما» حضور نظامی در گرینلند داشته باشند یا «سرمایه‌گذاری‌های حساس» در این سرزمین انجام دهند.

سخنگوی ناتو گفت که این ائتلاف نظامی از این توافق استقبال می‌کند؛ توافقی که به گفته او «به پیشبرد امنیت، ثبات و همکاری در این منطقه حیاتی کمک خواهد کرد.»

مته فردریکسن، نخست‌ وزیر دنمارک، گفت که از «چشم‌انداز دستیابی به یک توافق خوب» برای هر سه طرف خرسند است. انتظار می‌رود این توافق هفته آینده در مجمع عمومی ملل متحد به امضا برسد.

او در بیانیه‌ای مشترک با ینس فردریک نیلسن، نخست‌ وزیر گرینلند، اظهار داشت که این توافق «امنیت مشترک ما را در منطقه قطب شمال و حوزه اتلانتیک شمالی تقویت می‌کند» و در عین حال «حاکمیت و تمامیت ارضی پادشاهی دنمارک و حق مردم گرینلند برای تعیین سرنوشت» را نیز به رسمیت می‌شناسد.

در این بیانیه آمده است که پس از امضا، این توافق همچنان باید مراحل لازم پارلمانی را طی کند تا به اجرا گذاشته شود.

نیلسن گفت: «مایه خرسندی است که در آستانه دستیابی به توافقی قرار داریم که امنیت گرینلند، پادشاهی دنمارک، امریکا و ائتلاف غربی را تضمین و تقویت می‌کند.»

او افزود: «این توافق منافع گرینلند و جایگاه ما در همکاری‌های بین‌المللی را به رسمیت می‌شناسد. این توافق به سود همه ما است.»

در همین حال، امانوئل مکرون، رئیس‌ جمهور فرانسه، گفت که این توافق به «تایید دوباره حاکمیت دنمارک» بر این جزیره کمک کرده است.

خبرگزاری فرانسه به نقل از مکرون گزارش داد: «من صرفا متوجه می‌شوم که حاکمیت دنمارک مورد احترام قرار گرفته، حقوق بین‌الملل رعایت شده است و این همان چیزی بود که ما خواستار آن بودیم. بنابراین این یک تحول مثبت است.»

ترامپ برای ماه‌ها تلاش کرده بود تا این قلمرو نیمه‌ خودمختار را خریداری کرده یا به خاک امریکا ملحق کند. او استدلال می‌کرد که گرینلند در برابر رقبای امریکا، از جمله روسیه و چین، آسیب‌پذیر است.

درخواست‌های مکرر او در اوایل سال جاری برای تصاحب گرینلند، موجی از اعتراض را در میان مردم گرینلند، دنمارکی‌ها و دیگر اعضای ناتو برانگیخت.

اکنون امیدواری وجود دارد که این بحران پایان یافته باشد؛ به‌گونه‌ای که برخی رسانه‌های دنمارکی این توافق را یک پیروزی آرام اما مهم برای دیپلوماسی این کشور توصیف کرده‌اند.

روزنامه برلینگسکه، روز شنبه در یکی از عنوان‌های خود نوشت: «به ترامپ نگویید که در واقع پادشاهی دنمارک پیروز شده است.»

یک خبرنگار امریکایی روزنامه پولیتیکن نیز نوشت: «ترامپ گرینلند را به دست نیاورد، اما به او اجازه داده شد که در شبکه‌های اجتماعی نشان دهد که پیروز شده است.»

تمامیت ارضی برای دنمارک و گرینلند یک خط سرخ محسوب می‌شد و رئیس‌ جمهور امریکا نیز هیچ اشاره‌ای به انتقال مالکیت هیچ قلمرویی نکرده است.

هنوز روشن نیست که چه امتیازات یا مشوق‌هایی احتمالی در این توافق گنجانده شده‌اند. با این حال، در گرینلند برخی همچنان نگران هستند.

ناجا ناتانیلسن، عضو پارلمان گرینلند، در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «این همان خبری است که همه ما منتظرش بودیم.»

اما او افزود: «کاملا حیاتی است که هرگونه توافق، حق ما برای تعیین سرنوشت را حفظ کند.»

آیا کمنیتس، سیاستمدار پیشین گرینلند، گفت که مشتاق نهایی شدن این توافق است، اما «تا آن زمان، بدبین باقی می‌مانم.»

او افزود: «من اعتماد چندانی به ترامپ ندارم.»

به دلیل آنکه متن این توافق هنوز منتشر نشده، بی‌بی‌سی برای کسب جزئیات بیشتر با سفارت دنمارک در امریکا و کاخ سفید تماس گرفته است.

با این حال، یک مقام وزارت خارجه امریکا که نخواست نامش فاش شود، چارچوب کلی این توافق را بدون ارائه جزئیات مشخص توضیح داد.

از جمله مفاد مورد توافق این است که حتی اگر گرینلند در آینده به یک کشور مستقل تبدیل شود، این توافق همچنان معتبر باقی خواهد ماند و منقضی نخواهد شد.

این مقام افزود که بر اساس توافق، امریکا اختیار یک‌جانبه خواهد داشت تا تأسیسات نظامی بیشتری ایجاد کند و برای این کار نیازی به تأیید گرینلند یا دنمارک نخواهد داشت. به گفته او، این توافق شامل «حق دسترسی دایمی، استقرار پایگاه و پرواز بر فراز قلمرو» نیز می‌شود.

این توافق همچنین کشورهای غیرعضو ناتو را از ایجاد پایگاه نظامی در گرینلند منع می‌کند و «دشمنان امریکا را از انجام سرمایه‌گذاری‌هایی در گرینلند که می‌تواند امنیت امریکا را تهدید کند، بازمی‌دارد.»

این مقام اضافه کرد که در وضعیت کنونی، رقبای امریکا توانسته‌اند بدون بررسی و نظارت بر سرمایه‌گذاری‌ها، در «بخش‌های حساس» گرینلند سرمایه‌گذاری کنند.

او به‌طور مشخص از روسیه و چین نام برد و گفت که این توافق مانع استقرار نیروهای نظامی این دو کشور در گرینلند و همچنین مانع سرمایه‌گذاری آنان در «بخش‌های حساس» این سرزمین خواهد بود.

با توجه به اینکه متن رسمی توافق هنوز منتشر نشده است، مشخص نیست این توافق دقیقا چه تفاوتی با توافق سال ۱۹۵۱ میان امریکا و دنمارک دارد؛ توافقی که بر اساس آن امریکا می‌تواند هر تعداد نیروی نظامی که بخواهد به گرینلند اعزام کند.

امریکا هم‌ اکنون نیز بیش از ۱۰۰ نیروی نظامی را به‌طور دایمی در پایگاه پیتوفیک در شمال‌غربی گرینلند مستقر کرده است.

ترامپ می‌گوید گرینلند برای طرح او جهت ایجاد سیستم دفاع «گنبد طلایی» اهمیت اساسی دارد؛ سیستمی که برای محافظت از امریکا در برابر حملات راکتی احتمالی روسیه و چین طراحی شده است. او همچنین گفته که متحدان اروپایی امریکا می‌توانند در این پروژه همکاری کنند.

این جزیره دارای ذخایر عظیم و تا حد زیادی بهره‌برداری‌نشده عناصر کمیاب معدنی است؛ موادی که بسیاری از آن‌ها برای تولید فناوری‌های پیشرفته، از جمله تلفون‌های همراه و موترهای برقی، اهمیت حیاتی دارند.