سازمان ملل رای به نقشه جدید جهان داد که اندازه واقعی افریقا را نشان میدهد
- نویسنده, توماس موخوانا
- شغل, گزارشگر بیبیسی افریقا
- نویسنده, ویکلیف مویا
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۴ دقیقه
مجمع عمومی سازمان ملل متحد به جایگزینی نقشه سنتی جهان با نقشهای رأی داده است که اندازه واقعی قاره افریقا را دقیقتر نشان میدهد.
قطعنامهای با عنوان «نقشه را اصلاح کنید» که از سوی توگو پیشنهاد شده و مورد حمایت کشورهای عضو اتحادیه افریقا قرار داشت، با پشتیبانی ۱۶۴ کشور، از جمله فرانسه و بریتانیا، تصویب شد. امریکا تنها کشوری بود که به آن رأی مخالف داد و شش کشور نیز رأی ممتنع دادند.
هرچند رأی سازمان ملل الزامآور نیست، اما انتظار میرود نقشههایی که از سوی نهادها و سازمانهای مختلف در سراسر جهان استفاده میشوند، به تدریج تغییر کنند.
نقشه «مرکاتور» که از قرن شانزدهم تاکنون به گونه گسترده مورد استفاده قرار گرفته، سالها است با انتقاد روبهرو است؛ چراکه افریقا را تقریباً هماندازه با گرینلند نشان میدهد.
در حالی که افریقا در واقع ۱۴ برابر بزرگتر از گرینلند است.
منتقدان میگویند این نوع نمایش باعث شده نیازهای توسعهای و ظرفیتهای کشورهای نزدیک به خط استوا کمتر از واقعیت دیده شود.
منتقدان میگویند این نوع نمایش باعث شده نیازهای توسعهای و ظرفیتهای کشورهای نزدیک به خط استوا کمتر از واقعیت دیده شود.
«یک جهان عادلانه با یک نقشه عادلانه آغاز میشود.»
نقشه مرکاتور در سال ۱۵۶۹ توسط جراردوس مرکاتور، نقشهنگار فلاندری، طراحی شد تا به دریانوردان و کاشفان اروپایی در مسیریابی در جهان کمک کند.
اما مشکل این نقشه از این واقعیت ناشی میشود که نمایش دقیق سطح کروی زمین روی یک صفحه دو بُعدی امکانپذیر نیست.
هر بار که نقشهای از جهان ترسیم میشود، ناگزیر باید برخی مصالحهها و تعدیلها صورت گیرد.
در نقشه مرکاتور، برای جبران انحنای زمین، سرزمینهای نزدیک به خط استوا کوچکتر از اندازه واقعیشان نمایش داده میشوند، در حالی که مناطق نزدیک به قطبها بزرگتر به نظر میرسند.
برای رفع این مشکل، گروهی از نقشهنگاران در سال ۲۰۱۸ نقشهای با مساحت برابر طراحی کردند که آن را «پروجکشن زمین برابر» نامیدند.
در ماه فبروری، ۵۴ کشور عضو اتحادیه افریقا استفاده از این نقشه را پذیرفتند و اعلام کردند که این نقشه «اندازه تمام قارهها، بهویژه افریقا، را دقیقتر بازنمایی میکند.»
گروه آنلاین #CorrectTheMap گفته است: «میتوان ایالات متحده، چین، هند، جاپان، مکسیکو و بخش بزرگی از اروپا را در داخل افریقا جا داد و باز هم زمین اضافی باقی میماند.»
پیش از رأیگیری روز جمعه، روبرت دوسی وزیر خارجه توگو به خبرگزاری رویترز گفت: «یک جهان عادلانه با یک نقشه عادلانه آغاز میشود.»
او پیشتر در نشست سازمان ملل نیز گفته بود:
«هیچ نقشهای بیطرف نیست. نقشهها بر برداشتها تأثیر میگذارند و درک ما را از جایگاه مردم و قارهها در جهان شکل میدهند.»
این ابتکار از حمایت ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، نیز برخوردار بود. او اعلام کرد وزارت خارجه فرانسه استفاده از نقشه مرکاتور را متوقف خواهد کرد.
او افزود:
«تغییر نقشه به خودی خود جهان را تغییر نمیدهد، اما اصلاح تصویری که واقعیت را تحریف میکند، خود گامی در مسیر حقیقت است.»
در مقابل، یارینا فرنتسویچ، نماینده امریکا در سازمان ملل، گفت این قطعنامه هدف و مأموریت اصلی مجمع عمومی را نادیده میگیرد.
او گفت:
«به جای تمرکز بر مشکلات واقعی صلح بینالمللی، رفاه و روابط خوب میان کشورها، این نهاد در حال بحث درباره نقشههای متعلق به قرن شانزدهم و نقش آنها در جبران خسارتهای تاریخی و "عدالت شناختی" است.»
امریکا در ماه مارچ نیز از قطعنامهای انتقاد کرده بود که تجارت برده در اقیانوس اطلس را «بزرگترین جنایت علیه بشریت» توصیف میکرد.
چرا افریقا در نقشهها کوچک به نظر میرسد؟
«یک مشکل روایتی، نه فقط یک اشتباه نقشهنگاری»
لراتو موگواتله از نهاد «افریقا بددون فیلتر» Africa No Filter که از حامیان کارزار کنار گذاشتن نقشه مرکاتور است، به بیبیسی گفت:
«بازنمایی نادرست افریقا در نقشههای جهان تنها یک اشتباه نقشهنگاری نیست؛ بلکه یک مشکل در روایتسازی است.»
او افزود که این اقدام بخشی از تلاش برای پایان دادن به «طولانیترین روند اطلاعات نادرست و گمراهکننده درباره افریقا» است.
کیوکو موئندو، جغرافیهدان کینیایی، نیز معتقد است که نقشه مرکاتور به گونه غیرمستقیم باعث کمرنگ جلوه دادن منابع گسترده، جمعیت و فرصتهای سرمایهگذاری در افریقا شده است.
او به بیبیسی گفت:
«نقشهها تنها ابزار راهنمایی برای مسافران نیستند؛ بلکه بر نحوه درک سیاسی و اقتصادی مناطق نیز تأثیر میگذارند.»
