استرداد مواد ساختمانی بی‌کیفیت از افغانستان پنج برابر شده است

ادارهٔ معیار و کیفیت حکومت طالبان می‌گوید که بیش از ۶ هزار تن مواد ساختمانی بی کیفیت را در سال ۱۴۰۴ خورشیدی مسترد کرده است.

این رقم در سال قبل آن یعنی در ۱۴۰۳ خورشیدی به حدود یک هزار و ۲۰۰ تن می‌رسید؛ به این معنی که میزان مواد ساختمانی مسترد شده، پارسال تقریبا پنج برابر بیشتر از سال قبل آن بوده است.

سمنت، کاشی، گادر، آهن و فولاد شامل کالاهای مسترد شده هستند.

محمدیوسف غاویر، سخنگوی این اداره به بی‌بی‌سی گفت این کالاها از کشورهای همسایه و منطقه و از بنادر مختلف از جمله اسلام قلعه، تورغندی، شیرخان و ابونصرفراهی وارد شده بودند.

به گفته او تنها در یک سال گذشته بیش از ۱۲۰ هزار محموله مواد ساختمانی با وزن مجموعی بیش از پنج میلیون تن در بنادر مختلف زیر بررسی قرار گرفت که از آن جمله ۷۶ محموله با وزن شش هزار و ۱۶۶ تن که با معیارهای تعیین شده مطابقت نداشت، مسترد شدند. در سال ۱۴۰۳ خورشیدی در نتایج ارزیابی‌ها ۴۵ محموله با وزن نزدیک به یک هزار و ۲۰۰ تن که مطابق معیارها نبودند، مسترد شده بودند.

تصاویری که در اختیار بی‌بی‌سی قرار گرفته نشان میدهد که یک موتر باربری در یکی از بنادر مرزی، پس از آنکه کالای آن بعد از ارزیابی، بی کیفیت تثبیت میشود، به سوی مبدا بازگردانده میشود.

مسولان این اداره به بی بی سی گفته اند ده ها واردکننده را به دلیل واردات این مواد ساختمانی بی کیفیت به دادگاه معرفی کرده اند.

در عین حال کمیسیون اقتصادی حکومت طالبان گفته بیست و سه معیار و روش آزمایش جدید برای سنجش کیفیت را تایید کرده است.

بخشی ازین معیارها برای مواد ساختمانی، تجهیزات برقی و محصولات پلاستیکی است.

ساختمان سازی و نیاز به مواد ساختمانی در افغانستان

اسد فیضی از نزدیک به یک دهه، در صنعت ساختمان سازی در پایتخت مشغول است. او زمین می‌خرد، بلاک اعمار می‌کند و بعد واحد‌وار می‌فروشد.

او تایید می‌کند که در بازار مواد ساختمانی با کیفیت پایین نیز وجود دارد اما تاکید می‌کند که سلیقه ها نسبتاً بهتر شده و مردم دنبال کیفیت بهتر می‌گردند.

آقای فیضی گفت: " کیفیت مواد وطنی هم فرق می‌کند. پی‌وی‌سی خوب هم داریم و کیفیت پایین هم داریم. سمنت ایرانی هم چند رقم است. مارکیت مختلف و متفاوت است و شرکت‌ها خود شان انتخاب می‌کنند.

در کابل خرید زمین و حویلی به‌دلیل گران بودن، کار دشوار است اما ناممکن نیست.

به همین خاطر هر کسی شوق سکونت در کابل را دارد، بیشتر دنبال اپارتمان می‌رود، اشتیاقی که صنعت ساختمان سازی را توسعه داده و امروزه در دیگر بزرگ شهرهای افغانستان نیز نشانه های فزاینده آن دیده می‌شود.

شبکه‌های اجتماعی از جمله یوتیوب هم پر است از ویدیوهای مربوط به معرفی اپارتمان‌های نوساخت، با رنگ‌های پر زرق و برق و تزیینات خیره کننده.

بخشی از مواد اصلی در ساخت و ساز این بلاک‌ها، از کشورهای دور و نزدیک وارد می‌شوند. قسمت آن هم تولید داخل خود افغانستان است، از جمله سیخ و گادر و در و پنجره ی پی‌‌وی سی.

عتیق الله ربیع رشته انجنیری ساختمانی را در پولی تخنیک کابل خوانده و مسئول یکی از بزرگترین پروژه‌های ساختمانی در کابل است.

او به بی‌بی‌سی گفت با توجه به این که افغانستان روی خط زلزله قرار دارد، بی‌توجهی به کیفیت و استندردهای ساختمان‌سازی می‌تواند فاجعه بزرگی را در کشور رقم بزند.

هرچند شهرداری کابل و اداره نورم و استاندارد مدعی اند که روند ساخت و ساز را زیر ذره بین دارند، اما آقای ربیع پیشنهاد می‌کند که برای تقویت این روند ظرفیت سازی شود، انجنیران مسلکی استخدام شده و دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت برگزار گردد.

این مهندس می‌گوید چه در زمان واردات و تولید مواد ساختمانی و چه در زمان ساخت و ساز، نظارت و مراقبت بر استندردها باید افزایش یابد.

نظارت چگونه است؟

اداره معیار و کیفیت تایید می‌کند مواردی بوده که یک تاجر به تکرار تلاش کرده مواد ساختمانی بی‌کیفیت را وارد کنند، کسانی که به گفته این اداره به دادگاه معرفی شده‌اند.

محمدیوسف غاویر، سخنگوی اداره معیار و کیفیت گفت: "این نهاد برای جلوگیری از تکرار واردات کالای بی‌کیفیت اقدامات مشخصی را برداشته است براساس فرمان امیرالمومنین، در صورت تکرار واردات چنین اقلام، تاجر مذکور به دادگاه معرفی و دادگاه بر اساس مجازات تعیین شده از سوی امیرالمومنین برخورد می‌کند.»

او درباره شماری افرادی که به دادگاه معرفی شده‌اند افزود که تعداد شان مشخص نیست اما تاکید کرد «ده‌ها نفر که کالای غیرمعیاری را به افغانستان وارد کرده‌اند، به دادگاه معرفی شده‌اند."

این اداره تایید می‌کند که برخی تاجران به منظور سودجویی بیشتر، همچنان تلاش می‌کنند کالای ساختمانی بی‌کیفیت را وارد کنند، اما در عین حال می‌گوید با تدوین معیارهای جدید کیفیت، همه افراد دخیل را از آن مطلع می‌سازد.

اداره معیار و کیفیت می‌گوید متعهد است تا روند تدوین معیارها را سرعت بخشد.

روند استرداد این مواد هنوز هم ادامه دارد و تقریبا هر هفته، اداره معیار و کیفیت در افغانستان از مسترد شدن محموله دیگری از مواد ساختمانی بی کیفیت خبر می‌دهد.

مسؤلان این نهاد می‌گویند همزمان با بررسی مواد ساختمانی در بنادر، کمیته‌های نظارت و تفتیش در بازارها نیز موظف شده‌اند.

آمار دقیقی از نیازمندی افغانستان به مواد ساختمانی وارداتی در دست نیست اما با تقاضای عظیم برای مواد ساختمانی در بحبوبه فعالیت های گسترده ساختمانی در کشور، از بندها و پل‌ها و جاده گرفته تا بلند منزل‌ها و خانه‌های مسکونی در کشور، بخشی بزرگی ازین مواد از جمله سمنت از بیرون خریداری می‌شود اما در بخش گادر و پی‌وی‌سی، ظاهراً نیاز افغانستان از تولیدات داخلی تامین می‌شود.