تبادل آتش تازه میان امریکا و ایران در پی افزایش تنش‌ها بر سر تنگه هرمز

امریکا شام یکشنبه (۱۲ جولای) دور جدیدی از حملات را علیه ایران آغاز کرد تا سلسله درگیری‌های متقابل میان دو کشور در روزهای اخیر ادامه یابد.

رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که این حملات در جنوب غربی این‌کشور یک کشته و چهار مجروح بر جای گذاشته است.

تنها چند ساعت پس از حملات تازه امریکا، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کرد که به پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در کویت، اردن و بحرین حمله کرده است.

این حملات فزاینده که آینده‌ توافق موقت میان ایالات متحده و ایران (امضاشده در ماه جون) را در هاله‌ای از ابهام قرار داده، در شرایطی رخ می‌دهد که روایت‌های متناقضی پیرامون باز یا بسته بودن تنگه هرمز وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که ایران از مسدود بودن این آبراه حیاتی تا اطلاع ثانوی خبر می‌دهد، اما ایالات متحده همچنان بر باز بودن آن تأکید دارد.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) یکشنبه‌شب از آغاز دور تازه‌ای از حملات علیه ایران خبر داد؛ عملیاتی که به گفته این نهاد، از ساعت ۱۷:۰۰ به وقت شرقی امریکا شروع شد.

ساعاتی بعد، سنتکام اعلام کرد که ده‌ها هدف نظامی ایران، از جمله تجهیزات دفاع هوایی، سایت‌های راداری ساحلی و ظرفیت‌های راکتی و پهپادی، هدف اصابت قرار گرفته‌اند.

مقام‌های این مرکز تأکید کردند که نیروهای امریکایی «آمادگی دارند تا تضمین کنند که علی‌رغم تهاجم، مزاحمت‌ها، تهدیدها و بیانیه‌های خودسرانه مداوم تهران، آزادی کشتیرانی برای کشتی‌های تجاری همچنان برقرار بماند.»»

دقایقی پیش از نخستین اطلاعیه سنتکام، تلویزیون دولتی ایران از وقوع انفجارهایی در سیریک، قشم، بندرعباس و جاسک خبر داد.

به گزارش ایرنا، ولی‌الله حیاتی، معاون امنیتی و انتظامی والی خوزستان، اعلام کرد: «در پی حمله دشمن امریکایی در بامداد دوشنبه... یک نفر شهید و چهار نفر دیگر مجروح شدند.»

قیمت نفت در روز دوشنبه در بازارهای آسیا جهش یافت؛ نفت خام برنت با ۴/۳ درصد افزایش به ۷۹/۲۶ دالر در هر بیرل رسید و نفت معامله‌شده در بازار امریکا نیز با ۴/۳ درصد افزایش، ۷۴/۵۰ دالر قیمت‌گذاری شد.

بازارهای عمده‌فروشی انرژی در جهان طی ماه‌های اخیر، در واکنش به تحولات این درگیری‌ها، دستخوش نوسانات شدیدی بوده است.

اندکی پس از حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران در ۲۸ فبروری، تهران عملا تنگه هرمز را بست؛ گذرگاهی که معمولا حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از آن عبور می‌کند.

با وجود جهش‌های اخیر، قیمت‌ نفت همچنان با اوج‌گیری ۱۲۰ دالری شاخص برنت در اواخر اپریل فاصله زیادی دارد.

سنتکام اعلام کرد که موج جدید حملات ایالات متحده در یکشنبه‌شب، پس از آن صورت گرفت که نیروهای امریکایی ۱۴۰ هدف نظامی ایران را هدف قرار داده بودند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در پاسخ به آن، با تهاجم گسترده به پایگاه‌های امریکا و متحدانش در سراسر منطقه، مقیاس خصومت‌ها را افزایش داد.

از جمله مناطقی که توسط ایران هدف قرار گرفتند، قطر (میانجی مذاکرات آتش‌بس که از ماه اپریل مورد حمله قرار نگرفته بود) و امارات متحده عربی (که از ماه می مورد حمله قرار نگرفته بود) هستند. بی‌بی‌سی برای دریافت اظهارنظر در مورد حمله در اردن، با سنتکام تماس گرفته است.

ازسرگیری درگیری‌ها، توافق آتش‌بس موقتی را که ماه گذشته با هدف بازگشایی تنگه هرمز و دستیابی به راهکاری برای پایان دائمی مناقشه منعقد شده بود، متزلزل کرده است.

اوایل این هفته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرد که حملات ایران به معنای پایان آتش‌بس است؛ در حالی که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، امریکا را به نقض این توافق متهم کرد.

با این حال، ترامپ گفته است که مذاکرات همچنان ادامه خواهد یافت و میانجی‌ها در تلاش برای احیای این روند هستند.

روز یکشنبه، سنتکام با تأکید بر باز بودن تنگه هرمز، هشدار داد که ارتش ایالات متحده در موقعیتی قرار دارد که از تداوم جریان آزاد کشتیرانی در آن اطمینان حاصل کند.