Hội nghị Trung ương 3 'kết thúc tốt đẹp', nhưng còn nhiều việc ngổn ngang

Hội nghị Trung ương 3 khóa 14 vừa bế mạc sau 4 ngày làm việc.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong sáu tháng đầu năm 2026, Nghị quyết Đại hội 14 và việc sắp xếp bộ máy bước đầu phát huy hiệu quả, nhưng thực thi vẫn là điểm nghẽn lớn nhất.

"Nguyên nhân sâu xa là thẩm quyền có nơi chưa đi liền trách nhiệm; phân cấp chưa gắn đủ với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và kiểm soát; nguồn lực còn chia cắt; tăng trưởng chưa dựa vào năng suất, nội lực; dự báo, phòng ngừa ở một số lĩnh vực, ngành, địa phương chưa theo kịp biến động," ông nói.

Còn điều gì khác đáng chú ý?

Kỷ luật và Điều lệ Đảng

Ngay trong ngày làm việc đầu tiên, Trung ương Đảng đã có quyết định kỷ luật đảng viên cấp cao. Đó là trường hợp cựu Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang Bùi Văn Hải bị cách tất cả chức vụ trong Đảng. Trước đó vào tháng Năm, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, thi hành kỷ luật ông Bùi Văn Hải.

Theo kết luận của cơ quan này, ông Hải đã "vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương; gây hậu quả rất nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và địa phương, cơ quan, đơn vị công tác, đến mức phải thi hành kỷ luật".

Cách tất cả chức vụ trong Đảng là mức kỷ luật nặng thứ hai trong bốn nấc kỷ luật Đảng gồm: khiển trách, cảnh cáo, cách chức và khai trừ. Theo tiền lệ, những trường hợp có khả năng bị xử lý hình sự sẽ bị khai trừ Đảng.

Trung ương Đảng, vào ngày 21/7, thảo luận về quy định những điều đảng viên không được làm, thay thế Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13. Sửa đổi, bổ sung quy định thi hành Điều lệ Đảng cũng là một nội dung làm việc.

Việc sửa đổi đã được nhắc tới từ lâu.

Dự thảo Báo cáo tổng kết 15 năm thi hành Điều lệ Đảng công bố vào tháng 1/2026 từng nêu rằng việc tổ chức học tập, quán triệt Điều lệ Đảng, các quy định, hướng dẫn của Trung ương ở một số nơi chưa kịp thời, có nơi còn hình thức. Thậm chí có những trường hợp cán bộ, đảng viên chưa nắm vững Điều lệ Đảng.

Theo thống kê, Trung ương Đảng đã ba lần ban hành quy định thi hành Điều lệ Đảng; ba lần ban hành quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng; chỉ đạo thí điểm một số chủ trương mới. Trong khi đó, Ban Bí thư đã hai lần ban hành hướng dẫn về một số vấn đề cụ thể thi hành Điều lệ Đảng.

Trong phát biểu bế mạc, ông Tô Lâm cho biết Đảng có kế hoạch sửa đổi điều lệ Đảng tại Đại hội 15 diễn ra vào năm 2031.

'Quyết tâm phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên'

"Trung ương thống nhất đánh giá tình hình 6 tháng đầu năm, xác định nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm; quyết tâm phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên, đồng thời giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, việc làm, thu nhập và an sinh xã hội," ông Tô Lâm tuyên bố trong phát biểu bế mạc.

Mức tăng trưởng này sẽ là một thử thách không nhỏ đối với Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm, mức tăng tưởng là 8,18%, mức tăng cao nhất so với cùng kỳ trong hơn 10 năm qua.

Tuy nhiên, Chính phủ đã phải đưa mục tiêu phát triển nền kinh tế 11,9% trong phần còn lại của năm nhằm đạt tăng trưởng 2 con số trong năm nay. Đây là mục tiêu vô cùng tham vọng trong bối cảnh tăng trưởng của Việt Nam được đánh giá là chưa dựa nhiều vào nội lực.

Nỗ lực tới đây của Chính phủ diễn ra trong bối cảnh điều hành kinh tế nửa cuối năm được đánh giá sẽ gặp nhiều thách thức, khi giá năng lượng tăng, đồng đô la Mỹ mạnh lên và lạm phát dư thừa làm hẹp dư địa kích cầu.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo tăng trưởng của Việt Nam khoảng 6,2% trong năm 2026. Tổ chức xếp hạng tín dụng Fitch dự báo nền kinh tế Việt Nam tăng 7,4% trong năm 2026, với tăng trưởng nửa cuối năm sẽ chậm lại đáng kể do đầu tư giảm và xuất khẩu đối mặt với nguy cơ tăng thuế, đặc biệt từ Mỹ.

Hôm nay 24/7, Mỹ công bố nhóm 60 đối tác sẽ chịu thuế thương mại mới, trong đó có Việt Nam, liên quan tới Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 của Mỹ về lao động cưỡng bức.

Theo quyết định cuối cùng, Việt Nam nằm trong số các nước sẽ chịu mức thuế 12,5%.

Tình hình sáp nhập, tinh gọn

Ông Tô Lâm khẳng định rằng bộ máy của hệ thống chính trị sau sắp xếp hoạt động ổn định, bước đầu phát huy hiệu quả.

"Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi. Nguyên nhân sâu xa là thẩm quyền có nơi chưa đi liền trách nhiệm; phân cấp chưa gắn đủ với nguồn lực, dữ liệu, công cụ, năng lực cán bộ và kiểm soát; nguồn lực còn chia cắt; tăng trưởng chưa dựa vào năng suất, nội lực; dự báo, phòng ngừa ở một số lĩnh vực, ngành, địa phương chưa theo kịp biến động," ông nói thêm.

Ngoài ra, ông cũng nói rằng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã thể hiện tính ưu việt, phù hợp, thông suốt, phát huy hiệu quả, nhưng cùng lúc chất lượng vận hành còn chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở.

Chất lượng vận hành là một vấn đề đã được nhắc tới nhiều lần sau khi sáp nhập nhưng vẫn chưa được giải quyết. Có nhiều lý do dẫn tới tình trạng này, bao gồm trình độ cán bộ không phù hợp, khối lượng công việc quá lớn.

Một số những hệ luỵ đi kèm khác như mất đi nhân tài hoặc trụ sở công dôi dư cũng chưa được giải quyết triệt để, chẳng hạn chỉ riêng tỉnh Quảng Trị đã có gần 600 trụ sở, nhà công bị bỏ hoang sau sáp nhập. Quy mô lãng phí sẽ vô cùng lớn nếu tính trên phạm vi toàn quốc.

Trong khi đó, Việt Nam đang tiếp tục xem xét hướng sáp nhập nhiều đơn vị cấp xã.

Tiến tới thành lập hai thành phố trực thuộc trung ương

Ngày 22/7, Trung ương Đảng đã thông qua chủ trương thành lập hai thành phố trực thuộc trung ương là Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Theo định hướng phát triển, Quảng Ninh sẽ xây dựng mô hình đô thị xanh, thông minh; tái cấu trúc không gian theo hướng tích hợp đô thị, biển, đảo, biên giới và di sản thành hệ sinh thái phát triển thống nhất. Trong khi đó, Bắc Ninh được định hướng phát triển thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, mang bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Kế hoạch cho cả hai đều là lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Quảng Ninh hiện có 22 xã, 30 phường và 2 đặc khu. Bắc Ninh có 45 phường và 54 xã.

Hiện Việt Nam đang có 7 thành phố trực thuộc trung ương, mới nhất là Đồng Nai từ ngày 30/4. Thành phố này hiện đóng góp khoảng 5% GDP cả nước.